به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، محققان مؤسسه «ویک فارست» روشی برای ویرایش ژن ارائه کردند که می تواند میزان حضور پروتئین های ویرایش گر ژن را در سلول کم کند. آنها این راهبرد را «بزن و فرار کن» نام گذاری کردند.

فناوری کریسپر (CRISPR) معمولا برای ویرایش توالی DNA و اصلاح عملکرد ژنتیکی استفاده می شود. «کریسپر کس ناین» آنزیمی است که همانند یک قیچی برای بریدن رشته DNA در نقطه ای خاص عمل می کند که با این کار می توان یک بخش DNA را ویرایش کرد. اما کریسپر کس ناین همیشه دقت ۱۰۰ درصدی ندارد و می تواند نواحی نامطلوب را هدف قرار دهد که نتایج نامطلوبی در پی دارد.

بایسونگ لو از محققان این پروژه گفت: یکی از چالش های بزرگ در فناوری کریسپر کس ناین هدف گیری غیردقیق آن است که می تواند منجر به جهش ژنتیکی و تومور سرطانی شود.

از این رو، محققان زیست نانوذراتی شبیه به لنتی ویروس (LVLps) ساختند که می تواند mRNA را رهاسازی کند. پیش از این نیز گروه های مختلف اقدام به ساخت این نوع زیست نانوذرات کرده بودند اما این LVLPs دارای ویژگی های منحصر به فردی بوده که موجب می شود ابزاری مناسب برای ویرایش ژن باشد.

محققان این پروژه راهبرد مختلفی برای بهبود عملکرد ویرایشگرهای ژن را آزمودند، در نهایت از نانوذرات برای این کار استفاده کردند. در این پروژه پژوهشگران سامانه ای کارا ساختند که Cas۹ mRNA را درون LVLPs قرار می دهد با این کار ویرایش ژن با کارایی بالا انجام می شود.

وکتور لنتی ویروس یکی از حامل های رایج برای رهایش ژن در آزمایشگاه ها است که در حال حاضر برای رهایش در فناوری کریسپر کس ناین mRNA استفاده می شود. نانوذرات می توانند کار حمل را انجام دهند اما کارایی آنها به اندازه کریسپر کس ناین نیست.

آنتونی آتالا از دیگر محققان این پروژه خاطر نشان کرد: با ترکیب راهبردهای رهایش نانوذرات و وکتور لنتی ویروس، ما سامانه ای ساختیم که می توان ویرایش ژن را انجام داد. این سامانه نه تنها ایمنی بالایی دارد بلکه مانع از عکس العمل سیستم ایمنی بدن می شود.

نتایج این پروژه در نشریه Nucleic Acids Research به چاپ رسیده است.