به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم در حالی که جهان اسلام خود را برای بزرگترین گردهمایی سالانه مسلمانان، حج تمتع، آماده می کند، کشور تایلند با جمعیتی حدود ۸ تا ۹ درصد مسلمان و عمدتا ساکن در استان های جنوبی، تلاش های گسترده ای را برای تسهیل سفر معنوی زائران خود و مدیریت امور مربوط به این فریضه الهی به کار گرفته است.

حج به عنوان یکی از ارکان اساسی دین اسلام و نماد وحدت امت اسلامی، جایگاه ویژه ای در میان مسلمانان متعهد تایلند دارد که با ایمان راسخ و پایبندی به احکام دینی خود، در این مناسک معنوی شرکت می کنند.

همان طور که گفته شد مسلمانان تایلند که حدود ۸ تا ۹ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می دهند و بیشتر در استان های جنوبی ساکن هستند و گروهی از این آنها هرساله با اشتیاق در فریضه حج شرکت می کنند.

سازمان دهی امور حج برای این گروه از مسلمانان تحت نظارت شورای مرکزی امور اسلامی تایلند و وزارت امور مذهبی تایلند صورت می پذیرد. دولت تایلند نیز نقش فعالی در حمایت از زائران خود ایفا می کند و با اعزام تیم های پزشکی، مترجمان و کارکنان خدماتی همراه کاروان های حج، تلاش می کند تا سفری ایمن و پربار را برای آن ها فراهم آورد.

به منظور آمادگی هرچه بیشتر زائران تایلندی برای انجام مناسک حج، دوره های آموزشی فرهنگی و مذهبی پیش از سفر توسط مساجد و مراکز اسلامی در سراسر کشور برگزار می شود. در این دوره ها، زائران با جزئیات مناسک حج، احکام مربوطه و نکات مهم بهداشتی آشنا می شوند. حضور مسلمانان تایلندی در مراسم حج نه تنها یک وظیفه دینی است، بلکه فرصتی ارزشمند برای تبادل فرهنگی و تعامل با مسلمانان دیگر کشورها به شمار می رود و به تقویت هویت دینی و اجتماعی آنان در سطح بین المللی کمک شایانی می کند.

تکامل ساختار قانونی و اداری امور حج در تایلند

با درک اهمیت فریضه حج و ضرورت تسهیل امور زائران، دولت تایلند در سال های اخیر تحولات مهمی را در ساختار قانونی و اداری مرتبط با آن رقم زده است. پس از مشورت های گسترده با دفتر شیخ الاسلام و کمیته مرکزی اسلامی تایلند، هیئت وزیران این کشور بر این باور رسید که قانون امور حج مصوب سال ۱۹۸۱ با بازنگری سال ۱۹۹۰، نیازمند بازنگری اساسی است. حج به عنوان محور این بازنگری، منشأ پیشنهاد برای تدوین قانونی جدید به منظور ترویج فعالیت های حج قرار گرفت.

در همین راستا، در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۱۶، مجلس قانونگذاری تایلند جلسه ای را برای تدوین پیش نویس قانون جدید امور حج برگزار کرد. محتوای اصلی این لایحه، انتقال مسئولیت امور حج از معاونت اوقاف وزارت فرهنگ به معاونت امور استان های وزارت کشور و ایجاد شعبه یا دفتری برای نظارت بر این امور بود. علاوه بر این، لایحه جدید به بهبود ساختار و تغییر صلاحیت ها و ویژگی های ممنوعه کمیته امور حج و همچنین ارتقای وظیفه شیخ الاسلام به عنوان امیر حج یا رهبر حجاج تایلندی توجه ویژه ای داشت.

در پی تصویب قانون امور حج (شماره ۳) ۲۰۱۶ که در ۱۱ دسامبر همان سال ابلاغ شد، دبیرخانه کمیته امور حج تایلند از اداره امور مذهبی وزارت فرهنگ به اداره امور حج وزارت کشور منتقل شد و از آن زمان، وزارت کشور مسئولیت تمامی امور مربوط به حج را بر عهده گرفت. از سال ۲۰۱۷، امور حج تحت نظارت ریاست اداره استان وزارت کشور، به ویژه بخش ترویج تشکل های اسلامی و امور حج، قرار گرفت و این بخش با تجهیز به نمایندگی ها و پرسنل در مناطق مختلف، قادر به ارائه خدمات متنوع به مسلمانان تایلندی در زمینه های گوناگون مرتبط با حج است.

در نهایت، وزارت کشور به تدریج برخی وظایف مربوط به امور حج را به معاونت ترویج تشکل های اسلامی و امور حج محول کرد که این روند همچنان ادامه دارد.

الزامات بخش امور حج تایلند برای اپراتورهای حج

بخش امور حج تایلند با هدف تضمین ارائه خدمات با کیفیت و حفظ حقوق زائران، الزامات دقیقی را برای اپراتورهای حج فعال در این کشور تعیین کرده است. بر اساس این الزامات، هر عامل تجاری مرتبط با سفر مسلمانان تایلندی برای انجام مراسم حج در مکه، از جمله ارائه خدمات، امکانات رفاهی یا ایمنی قبل، در طول و پس از سفر، و همچنین فعالیت های تبلیغاتی مرتبط، باید دارای مجوز فعالیت تجاری مطابق با قانون ترویج فعالیت های حج ۱۹۸۱ بوده و تحت نظارت کمیته ترویج حج تایلند قرار گیرند.

فعالیت هایی نظیر ارائه خدمات حمل و نقل، ترتیب سایر خدمات مربوط به حج که توسط کمیته اعلام شده و تبلیغ این خدمات به منظور کسب سود تجاری، نیازمند تایید و اجازه اجرا از سوی کمیته است.

تلاش برای کاهش هزینه های حج

یکی از دغدغه های اصلی دولت تایلند، کاهش هزینه های سفر حج برای شهروندان مسلمان این کشور بوده است. در این راستا، در ۷ مارس ۲۰۰۵، کمیته فرعی کمک و تسهیل برای حجاج جلسه ای برگزار و از دولت درخواست کرد تا بودجه کمک به اپراتورهای حج برای اجاره مسکن زائران در مکه و مدینه را به ۳۰۰ میلیون بات افزایش دهد. این درخواست پس از آن مطرح شد که بودجه اولیه دولت فقط ۱۰۰ میلیون بات برای اسکان در نظر گرفته شده بود. همچنین، درخواست غرامت برای جاماندگان از آخرین سفر حج نیز در این جلسه مطرح و در حال حاضر بودجه مذکور تصویب شده است.

مراحل سفر حج برای زائران تایلندی

اداره امور حج کشور تایلند مراحل مشخصی را برای سفر زائران به حج تعیین کرده است. افرادی که مایل به انجام مناسک حج هستند، می توانند تمایل خود را در اپراتورهای حج مجاز ثبت کنند و باید پیش پرداخت حق سفر را به صورت انفرادی واریز کنند تا ثبت نام آن ها برای سفر با نرخ ۸۰هزار و ۴۰۰ بات برای هر نفر (در بازه زمانی ۳ اکتبر تا ۲۹ نوامبر هر سال) قطعی شود.

متقاضیان می توانند وضعیت ثبت نام خود را از طریق وب سایت اداره امور حج پیگیری خواهند کرد. در حال حاضر ۱۶۰ شرکت در اداره امور حج وزارت کشور ثبت شده اند که مجوز انجام عملیات حج در تایلند را دارند.

نقش و وظایف امیرالحج

اداره امور حج تایلند وظایف و مسئولیت های مشخصی را برای «امیر الحج» یا «رئیس رسمی هیئت حج» تعیین کرده است. این مقام به عنوان یکی از مقامات رسمی تایلند شناخته شده و مسئولیت هدایت مسلمانان تایلندی برای سفر به مکه جهت انجام مراسم حج را بر عهده دارد.

طبق قانون امور حج، شیخ الاسلام به عنوان امیرالحج منصوب می شود.

مشکلات و چالش های پیش روی امور حج در تایلند

با وجود تلاش های صورت گرفته، در گذشته مسلمانان تایلندی اغلب با مشکلات و موانعی در سفر به مکه مواجه می شدند که ناشی از ابعاد اجرایی گسترده فعالیت های حج در تایلند بود و گاهی اوقات شکایات کتبی در خصوص عدم موفقیت در مدیریت در حوزه های مختلف دریافت می شد.

علاوه بر این، هزینه های بالای سفر حج نیز یکی از چالش های مهم بوده است. در حالی که تخمین زده می شود هزینه های اصلی شامل مسکن، هتل و هواپیما نباید از ۱۱۰,۰۰۰ بات تجاوز کند، در گذشته متصدیان حج مبالغی بین ۱۵۰,۰۰۰ تا ۱۹۰,۰۰۰ بات از زائران دریافت می کردند.

در این راستا، وزارت حج عربستان سعودی در سال ۲۰۰۸ مشکلات مربوط به مدیریت دولتی و اپراتورهای حج تایلندی را به اتحادیه جهانی مسلمانان و سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) اطلاع داد.

اقدام تایلند برای کاهش هزینه های حج

دولت تایلند به منظور ارائه خدمات مطلوب تر و کاهش هزینه های حج برای مسلمانان این کشور، اقدام به راه اندازی یک خط هوایی مستقیم از استان «ناراتیوات» در جنوب تایلند به مقصد جده در عربستان سعودی کرده است.

این خط هوایی که توسط هواپیمایی بین المللی تایلند دایر شده است، مسلمانان ساکن مناطق جنوبی را مستقیما برای انجام مناسک حج به عربستان منتقل می کند و نخستین پرواز آن در سال جاری انجام شده است. این اقدام با هدف صرفه جویی در هزینه های حمل و نقل مسلمانانی که سالانه برای انجام مناسک حج به عربستان سفر می کنند، اتخاذ شده است.

بانک اسلامی تایلند نیز به عنوان تنها بانک اسلامی این کشور، تسهیلات و خدمات ویژه ای را برای زائران حج زن و مرد تایلندی ارائه می دهد. در مراسمی که در بانکوک برگزار شد، به ۴۳ نفر به قید قرعه جایزه هزینه کامل سفر حج به ارزش ۷ میلیون بات اهدا شد.

مسئولان این بانک همچنین ضمن معرفی خدمات ویژه حج، از همکاری با هواپیمایی ملی «تای ایرلاین» برای فراهم کردن امکانات حداکثری برای حضور مسلمانان در این سفر معنوی خبر دادند.

شور و احترام در مراسم بدرقه حجاج تایلند

مراسم بدرقه زائران حج در تایلند با شور و احترام خاصی برگزار می شود و نمادی از همبستگی اسلامی در جامعه ای چندفرهنگی است.

این مراسم معمولا در مساجد جامع یا مراکز اسلامی شهرهای مختلف، به ویژه در استان های جنوبی، برگزار می شود و شامل دعا، تلاوت قرآن، پوشش سنتی زائران و بدرقه خانوادگی همراه با هدایا و غذاهای محلی است.

مسلمانان تایلند پیش از سفر حج در دوره های آموزشی شرکت می کنند که در مساجد و مراکز اسلامی برگزار می شود و به زبان های محلی (تای یا مالایی جنوبی) ارائه می شود.

به دلیل تفاوت زبانی، زائران اغلب مترجمان یا راهنمایان تایلندی همراه دارند و دولت نیز راهنمایانی به زبان عربی و تای در کاروان ها مستقر می کند. روحیه جمع گرایی و همکاری نزدیک بین اعضای کاروان از ویژگی های زائران تایلندی است و معمولا پیش از حرکت، مراسم بیعت با امام کاروان برگزار می شود.

بازتاب اخبار حج در رسانه های تایلند

در کشور بودایی تایلند، رسانه های عمومی کمتر به موضوع حج می پردازند، اما رسانه های محلی مسلمانان، به ویژه در مناطق جنوبی مانند ایالات «پاتانی»، نقش فعالی در انتقال اخبار و روایت های فرهنگی حج دارند و این رویدادها در فضای مجازی نیز بازتاب پیدا می کند.

دولت تایلند نیز به فعالیت های مسلمانان در این زمینه احترام گذاشته و سعی در پوشش آن ها دارد. بازتاب رسانه ای معمولا بر تجربه معنوی زائران، نقش حج در تقویت هویت اسلامی اقلیت مسلمان و استفاده از زبان تایلندی برای انتقال پیام های فرهنگی تمرکز دارد.

با این حال، نبود پوشش گسترده از سوی رسانه ملی می تواند به انزوای نسبی جامعه مسلمان در این زمینه منجر شود، اما رایزنی فرهنگی ایران می تواند نقش پیونددهنده ای در این میان ایفا کند.

مشکلات اقتصادی مانعی برای تحقق آرزوی حج در میان مسلمانان تایلند

با وجود افزایش سهمیه حج تایلند در سال ۲۰۲۰ به ۱۳,۰۰۰ نفر، فقط ۸,۸۳۳ نفر برای انجام مناسک حج ثبت نام و تایید نهایی کرده اند که علت اصلی آن، مشکلات اقتصادی گسترده در کشور است. بسیاری از مسلمانان تایلند بر این باورند که باید دست کم یک بار در عمر خود این فریضه را انجام دهند، حتی اگر مجبور باشند سال ها برای آن پس انداز کنند.

وزارت کشور تایلند در ۲۴ فوریه ۲۰۲۵ از کاهش هزینه حج به حدود ۱۸۰,۰۰۰ بات به ازای هر نفر خبر داد و طرح «Hajj ۵G» را با هدف ارائه قیمت مناسب، خدمات خوب، مراقبت مناسب، سلامتی و روابط خوب برای زائران معرفی کرد.

هزینه پایه حج نیز به بازه ۱۷۳,۰۰۰ تا ۱۸۷,۰۰۰ بات کاهش یافته و ثبت نام زائران از طریق فرمانداری ها انجام شد.

نشست کمیته ملی حج تایلند؛ تأکید بر تسهیل خدمات و کاهش هزینه ها برای زائران حج سال ۲۰۲۵: در این در نشست کمیته ملی ترویج امور حج که در ۲۷ مارس ۲۰۲۵ برگزار شد، بر تلاش های دولت برای کاهش هزینه ها و بهبود کیفیت خدمات برای ۶,۶۰۳ زائر تایلندی در حج سال جاری تاکید شد. توافق نامه با وزارت حج و عمره عربستان و شرکت های هواپیمایی برای سامان دهی حمل ونقل و بهبود کیفیت اقامت و غذا نهایی شد و سه شرکت هواپیمایی مسئول انتقال زائران شدند.

تلاش دولت تایلند برای کاهش هزینه های حج، واکنش انجمن کارگزاران حج جنوب تایلند شد.

انجمن بازرگانان فعال در حوزه خدمات حج در سه استان جنوبی تایلند نسبت به اعلام کاهش هزینه های حج توسط معاون وزیر کشور واکنش نشان داد و آن را سبب سردرگمی و نگرانی شرکت های خدمات دهنده و زائرانی که قراردادهای ویژه با مبالغ بالاتر امضا کرده اند، دانست.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، با تمام این موارد و حواشی موجود، زائران تایلندی از روز ۹ اردیبهشت (۲۹آوریل) عازم عربستان سعودی شدند تا خود را آماده مناسک حج ۲۰۲۵ کنند.

انتهای پیام/