به گزارش خبرگزاری مهر، «حماسه مسیب نامه» نیز میراث داستانی نثر فارسی در ادبیات عاشورایی است. مسیب بن قعقاع خزاعی، شخصیتی تاریخی و از یاران امام علی (ع) و حضرات حسنین علیهم السلام و یکی از سران نهضت توابین است.

مسیب نامه، گزارش نخستین قیام خون خواهان حسینی علیه یزید و مروان حکم و هدف آن، منحصر به آزاد ساختن امام زین العابدین (ع) و اسرای کربلا و بازگرداندن سرهای شهدا به مزار ایشان است. کتاب «حماسه مسیب نامه» گزارش نخستین قیام خون خواهان امام حسین (ع) علیه یزید نوشته محمدبقای وارس بخاری و به تصحیح میلاد جعفرپور، توسط بنیاد موقوفات افشار منتشر شده است. به انجام رساندن کتابی با سه هزار صفحه و تصحیح و تحقیق این حجم کم از ساخت یک سریال فاخر نیست اما دو صد حیف این تلاش کمتر در صداوسیما دیده می شود و مردم کمتر با این نوع حماسه ها ارتباط برقرار می کنند. خواندن این کتاب سه جلدی به جامعه واعظان و مداحان پیشنهاد می شود تا از گذشتگان و روایت آنان از واقعۀ عاشورا شناخت بهتری داشته باشند. روایت و ابیاتی که می توانند منبرها را گرمای دیگری ببخشد و مستمعان را به نحوه سوگواری پیشینیان آشناتر کند.

میلاد جعفرپور در گفت وگویی با یک رسانه این حماسه عظیم را چنین معرفی می کند: حماسه مسیب نامه پرداخته ابوطاهر طرسوسی در قرن ششم هجری است که صورت اصلی آن تا امروز باقی نمانده است؛ اما قرن ها بعد، محمدبقای وارس بخاری بر اساس نقل ابوطاهر، تحریر بزرگ تری آن را در ماوراءالنهر (احتمالا در تاجیکستان) ترتیب داده است که میان شیعیان تاجیکی، هندو، افغان، ایرانی، ازبک و ترکمن رواج یافته است و ادب فارسی وجود تحریر بزرگ مسیب نامه را مدیون تلاش داستان پردازان و شیعیان اهل بیت در مکتب ماوراءالنهر است. در این پژوهش، پس از مطالعه ۴۵ نسخه خطی منثور و منظوم مسیب نامه، هر دو تحریر بزرگ و کوچک به روش التقاطی و انتقادی تصحیح و معرفی شده اند.

وی افزود: چون والدین اغلب شخصیت ابومسلم نامه در قیام مسیب حضور دارند و از طرفی، مسیب نامه با شرح داستان رشیده عرب و سید جنید (نیای داستانی ابومسلم) به پایان می رسد، می توان مسیب نامه را پیش درآمد ابومسلم نامه در نظر گرفت.

جعفرپور می گوید: حضور پرشمار و فعال عیاران یکی از مشخصات ممتاز مسیب نامه در مقایسه با تمام حماسه های منثور فارسی است و به اعتباری مسیب نامه را باید پرعیارترین متن ادب فارسی محسوب کرد. در مسیب نامه عیاران اغلب در قالب گروه های نظامی پرتعدادی ظاهر می شوند. با وجود این، نام بیش از ۱۶۰ عیار در مسیب نامه ذکر شده است. از این شمار، بیش از ۱۰۰ عیار در لشکر خون خواهان و حدود ۵۰ عیار در لشکر خوارجان به سر می برند. از خیل عیاران محب، ۱۲ عیاره به نام های «بی بی ستی تکلباز، رشیده، زرینه خاتون، قمردخت، ثمردخت، مخدره، قارعه، مستوره، مطهره، جاریه ی اکبر، جاریه ی اصغر و مشهوره» نقش پررنگی دارند. برخی از این عیاران مانند حیت عیلابادی، چالاک جاجرمی، بی بی ستی و رشیده صاحب نام و آوازه ای هستند و دوران ابومسلم را نیز درک کرده و در ابومسلم نامه رویدادهای شگفتی را از سر می گذرانند، اما یکه تاز عیاران مسیب نامه، ماهان اسفراینی، شاگرد باباشغال فیل زور است.

اوراق شگفت مجموعه سه جلدی حماسه مسیب نامه در حدود سه هزار صفحه سال ۱۳۹۸ به همت بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی در شمارگان ۱۱۰۰ نسخه و به قیمت ۴۹۵ هزار تومان منتشر شده است.