به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، مسئولیت به معنای ضمانت و تعهد است و به عنوان تعهدی درونی از سوی فرد، برای انجام مطلوب همه فعالیت هایی که بر عهده او گذاشته شده است، تعریف می شود. آنان که بدون لحاظ شایستگی های لازم، خود را در مقام اداره قرار می دهند، یا مدیرانی که با وجود افراد شایسته تر، افراد دیگری را در یک پست حکومتی نصب می کنند، بالاترین خیانت ها را مرتکب شده و موجبات رکود جامعه را فراهم آورده و در دنیا و آخرت مورد غضب الهی واقع می شوند. امیر مؤمنان علیه السلام به عنوان حاکم اسلامی به یکی از فرمانداران خویش در اهواز فرمود «ای رفاعه بدان که این حکومت امانتی است که هرکس به آن خیانت کند، لعنت خداوند را تا روز قیامت به همراه خواهد داشت و هرکس خیانت کاری را به کار گیرد، محمد صلی الله علیه و آله در دنیا و آخرت از او بیزار است؛ یا رفاعة أن هذه الإمارة أمانة فمن جعلها خیانة فعلیه لعنة الله إلی یوم القیامة و من استعمل خائنا فإن محمدا صلی الله علیه و آله منه بریء فی الدنیا و الآخرة . (مستدرک الوسائل, ج ۱۷, ص ۳۵۵)

همچنین رسول گرامی اسلام(ص) در دیگر روایت فرمود: «بدانید که همه شما سرپرست هستید و همه شما درباره زیردستان تان بازخواست می شوید؛ آن امیری که بر مردم فرمان می راند، سرپرست است و نسبت به رعیتش بازخواست می شود؛ ألا کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته فالأمیر الذی علی الناس راع و هو مسؤول عن رعیته.» (جامع الأخبار(للشعیری)، ص۱۱۹)

بنابراین مسئولیت ها امانت هایی در دستان صاحبان منسب است که افراد در وهله اول باید شایستگی های لازم را داشته باشند؛ به این صورت که هم واجد علم کافی نسبت به پست مدنظر باشند و هم به محیطی که در آن فعالیت می کنند اشراف کامل داشته باشند و در ورای آن ها دارای تعهد و وجدان کاری باشند؛ این معیارها می تواند زمینه های گسترده ای، از هوش گرفته تا پایبندی به اخلاقیات، از استعداد عمومی تا دانش های مسلکی و کارشناسی در زمینه ی خاص نیازمندی رشد اقتصاد کشور را در بر بگیرند. جوامع انسانی که افراد لایق و شایسته را در رأس خود تجربه کرده اند، در تمامی اعصار، قرین موفقیت و پیروزی بوده اند و باور آدمی بر اطاعت از افرادی است که نسبت به خودش از شایستگی بیشتری برخوردار باشد.

اما آنچه سبب تحریک حس مسئولیت پذیری می شود، نیروی ایمان و تقوای افراد است؛ در واقع اگر انسان از تقوای فطری خود، به خوبی بهره ببرد می تواند به تقوای دینی نائل شود؛ در این صورت، زمینه انجام وظایف به خوبی برای او فراهم می شود. ایمان نیز نیرویی در انسان پدید می آورد که در هنگام انجام وظایف سستی به خرج ندهد. امیرالمؤمنین در این باره ضمن روایتی فرمود: «درباره بندگان خدا و سرزمین هایش تقوای الهی پیشه کنید؛ زیرا شما حتی نسبت به قطعه های زمین ها و چارپایان نیز باید پاسخگو باشید. از خدا اطاعت کنید و نافرمانی او نکنید؛ اتقوا الله فی عباده و بلاده فإنکم مسؤولون حتی عن البقاع و البهائم، أطیعوا الله و لا تعصوه.» (نهج البلاغه، خطبه۲۴۲)

انتهای پیام/