ایسنا/قم استاد حوزه گفت: بهشت دارالقرار و ماوای ابرار است. همنشینی با ابرار باعث راهیابی انسان به دارالقرار می شود.

حجت الاسلام والمسلمین هادی عباسی، مدرس سطح عالی حوزه علمیه در شرح دعای روز شانزدهم ماه رمضان گفت: در دعای روز شانزدهم این ماه میخوانیم: «اللهم وفقنی فیه لموافقة الأبرار و جنبنی فیه مرافقة الأشرار و آونی فیه برحمتک إلی [فی] دار القرار بإلهیتک یا إله العالمین؛ یعنی خدایا مرا در این ماه به همراهی و همسویی با نیکان توفیق ده و از همنشینی با بدان دور بدار و به حق رحمتت به خانه آرامش جایم ده و به پرستیدگی ات ای پرستیده جهانیان».

وی در شرح فراز «اللهم وفقنی فیه لموافقة الأبرار» افزود: در این روز از ماه مبارک رمضان از خداوند می خواهیم به ما توفیق همراهی با ابرار را عنایت کند؛ یکی از مسائلی که بسیار مورد توجه اسلام است، انتخاب دوست و همنشین مناسب است؛ چراکه دوست خوب انسان را هدایت و دوست بد انسان را گمراه می کند.

این مدرس حوزه تصریح کرد: امام علی(ع) می فرماید: فمن اشتبه علیکم أمره ولم تعرفوه فانظروا إلی خلطائه؛ فإن کانو أهل دین الله، فهو علی دین الله و إن کانوا علی غیر دین الله، فلاحظ له فی دین الله؛ پس کسی که امرش به شما مشتبه شده و او را نمی شناسید، باید به همنشینان او نگاه کنید، اگر ایشان اهل دین خدا بودند، او نیز بر دین خداست و اگر همنشینان او اهل دین خدا نبودند، وی نیز هیچ بهره ای از دین خدا ندارد.

وی گفت: رسول خدا(ص) فرمودند: المرء مع من احب؛ هر کسی با آن که دوست دارد محشور خواهد شد. (معراج السعاده ج ۳-ص ۵۴۰) با توجه به این روایات انتخاب دوست و همنشین بسیار اهمیت دارد؛ بنابراین در چنین روزی دوستی و همراهی ابرار و نیکان را از خدا می طلبیم.

عباسی خراسانی اظهار کرد: ابرار جمع بر یا بار و به معنای کسی است که خوبی را به خاطر حقیقت خیر انجام می دهد و به دنبال منافع خود نیست، بلکه تنها به دنبال جلب توجه خدا و رضایت او است؛ ابرار(نیکوکاران) اراده خدا را بر اراده خود ترجیح می دهند و در پی کسب خشنودی و رضوان الهی هستند.

وی گفت: خداوند در سوره مبارکه انسان، آیات ۵ تا ۱۰، ابرار را این گونه معرفی می فرماید: «إن الأبرار یشربون من کأس کان مزاجها کافورا * عینا یشرب بها عباد الله یفجرونها تفجیرا* یوفون بالنذر و یخافون یوما کان شره مستطیرا * و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و أسیرا * إنما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزاء و لا شکورا * إنا نخاف من ربنا یوما عبوسا قمطریرا؛ همانا نیکان از جامی نوشند که با عطر خوشی آمیخته است، چشمه ای که بندگان [خاص] خدا از آن بنوشند و [هر جا بخواهند] جاری اش سازند، [آنها] به نذر خود وفا کنند و از روزی که شر آن فراگیر است بترسند و طعام را با آن که دوستش دارند، به مستمند و یتیم و اسیر دهند، [و در دل گویند:] ما فقط برای رضای خدا شما را اطعام می کنیم و هیچ پاداش و سپاسی از شما نمی خواهیم، ما از پروردگار خود از روزی که سخت غمبار است هراسان هستییم.

عباسی خراسانی تصریح کرد: اوصافی که خداوند در این آیات برای ابرار ذکر می کند، عبارتند از؛ وفای به نذر، ترس از قیامت، اخلاص، اطعام، ایثارگری، بی توقعی، پایبندی به ولایت و ترس از پروردگار؛ پیامبر(ص) نشانه نیکوکار را این گونه بیان می فرماید: أما علامة البار فعشرة؛ یحب فی الله، ویبغض فی الله، و یصاحب فی الله، و یفارق فی الله، و یغضب فی الله، و یرضی فی الله، و یعمل لله، و یطلب إلیه، و یخشع لله خائفا مخوفا طاهرا مخلصا مستحییا مراقبا، و یحسن فی الله؛ نشانه نیکوکار ۱۰ چیز است؛ برای خدا دوست دارد، برای خدا دشمنی می ورزد، برای خدا یار و همراه می شود، برای خدا جدا می شود، برای خدا خشمم بگیرد، برای خدا خشنود می شود، برای خدا کار می کند ، خدا جوست، در برابر خدا خاشع و ترسان و هراسان و پاک و با اخلاص و با حیا و مراقب خود است و برای خدا احسان و نیکی می کند. (تحف العقول، ۲۱)

وی گفت: بنابراین با توجه به صفات و ویژگی های ابرار و این که هر عمل خیری را تنها به خاطر خدا انجام می دهند، می توان گفت به یقین این ها ایمان به خدا، رسول(ص) و روز قیامت دارند که خیر را به خاطر ایمانشان انجام می دهند؛ در روایات آمده است که مراد از ابرار در آیه فوق (آیه ۵ سوره انسان)، امام علی(ع) ، حضرت فاطمه(س)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و شیعیان ایشان است.

این مدرس حوزه یادآور شد: در دعای امروز از خدا خواستاریم که توفیق همراهی با ابرار را نصیب ما گرداند تا این ویژگی ها در ما نیز ایجاد شود. موافقت و همراهی به این معناست که هر کاری ابرار انجام دادند، ما نیز انجام دهیم و اعتراض نکنیم و آن عمل بر ما سنگین نیاید.

نویسنده الهی نامه بیان کرد: در فراز دوم «و جنبنی فیه مرافقة الأشرار» از خداوند می خواهیم دوستی و همنشینی با اشرار و بدان را از ما دور گرداند؛ اشرار جمع شریر و صفت مشبهه از شر است؛ شر چیزی است که همه از آن دوری می کنند و مقابل خیر است که همه به آن مایل می شوند، برخی اشرار را فتنه انگیزان و برخی مفسدان و ظالمان معنا کرده اند.

وی گفت: امام علی(ع) در مورد همنشینی با اشرار و ابرار فرموده اند: «مجالسة الأشرار تورث سوءالظن بالأخیار، و مجالسة الأخیار تلحق الأشرار بالأخیار و مجالسة الفجار للأبرار تلحق الفجار بالأبرار فمن اشتبه علیکم أمره ولم تعرفوه فانظروا إلی خلطائه؛ فإن کانو أهل دین الله، فهو علی دین الله و إن کانوا علی غیر دین الله، فلاحظ له فی دین الله.»

این مدرس حوزه اظهار کرد: إن رسول الله (ص) کان یقول: من کان یؤمن بالله والیوم الآخر فلا یؤاخین کافرا، و لایخالطن فاجرا، و من آخی کافرا أو خالط فاجرا کان کافرا فاجرا؛ همنشینی با بدان بدگمانی به خوبان را در پی دارد و همنشینی با خوبان، بدان را به خوبان ملحق می کند و همنشینی فجار با ابرار نیز فجار را به ابرار ملحق می کند؛ پس کسی که امرش به شما مشتبه شده و او را نمی شناسید، باید به همنشینان او نگاه کنید، اگر ایشان اهل دین خدا بودند، او نیز بر دین خداست و اگر همنشینان او اهل دین خدا نبودند، وی نیز هیچ بهره ای از دین خدا ندارد»

وی گفت: همانا رسول خدا(ص) می فرماید: کسی که ایمان به خدا و روز قیامت دارد با کافری دوستی نمی کند و با فاجری رفت و آمد ندارد و کسی که کافری را دوست خود گرفت و یا با گنهکار (فاجری) رفت و آمد کرد، کافر و فاجر است. (خصال شیخ صدوق)

انسان از همنشین خود اثر می پذیرد

عباسی خراسانی عنوان کرد: یکی از آثار همنشینی با اشرار که در کلام حضرت آمده است، بدگمانی به ابرار است، انسان از دوست همنشین خود اثر می پذیرد، همان گونه که اشرار نسبت به اخیار و نیکان بدگمان هستند، در دوست و همنشین خود نیز خواسته یا ناخواسته اثر می گذارند.

وی افزود: هم نشینی با اشرار و بدان، روشنایی روح را از بین می برد و قدرت تشخیص انسان را نسبت به خیر و شر می کاهد. امام محمد تقی(ع) می فرماید: ایاک ومصاحبة الشریر فانه کالسیف المسلول یحسن منظره و یقبح أثره؛ زنهار از هم نشینی با بدکار، زیرا او همچون شمشیر آخته است که ظاهرش زیبا و نشانی که می گذارد زشت است. امام علی(ع) نیز رفاقت با اشرار را موجب تباهی و سقوط انسان می دانند و می فرمایند: مصاحبه الأشرار توجب التلف؛ دوستی با اشرار موجب تلف و نابودی انسان خواهد شد. اشرار با ابرار قابل جمع نیستند.

این مدرس حوزه گفت: اشرار با ابرار قابل جمع نیستند، کسی که هم نشینی با نیکان و ابرار را می طلبد، نمی تواند دوست و همراه اشرار باشد؛ بنابراین از خدا می خواهیم نه تنها ما را همراه و همنشین ابرار قراردهد، بلکه از اشرار دور نگه دارد.

وی یادآورشد: در فراز «و آونی فیه برحمتک إلی [فی] دار القرار» از خداوند خواستاریم که با رحمتش ما را در بهشت که دار قرار است، جای دهد؛ دار قرار یعنی سرای آرامش و آرامش حقیقی تنها در بهشت الهی محقق می شود، مأوای ابرار بهشت و مأوای اشرار جهنم است، وقتی انسان با ابرار همراه شد و از اشرار دوری جست، شایسته ورود به دارالقرار و بهشت موعود می شود.

این مدرس حوزه افزود: خداوند در قرآن جایگاه ابرار را چنین توصیف می فرماید: «لکن الذین اتقوا ربهم لهم جنت تجری من تحتها الأنهر خلدین فیها نزلا من عندالله و ما عندالله خیر للأبرار؛ ولی کسانی که پروای پروردگارشان را پیشه ساخته اند، باغ هایی خواهند داشت که از زیر [درختان]آن ها، نهرها روان است؛ در آن جا جاودانه بمانند. [این پذیرایی]از جانب خدا است و آن چه نزد خدا وجود دارد، برای نیکان بهتر است».

وی گفت: در فراز پایانی «بإلهیتک یا إله العالمین»، خدا را به اله و معبود بودنش قسم می دهیم تا خواسته ما را اجابت کند، ابرار اله دارند؛ ولی اشرار آلهه دارند، ابرار اله و معبود واحد را می پرستند که پروردگار جهانیان است، اما اشرار آلهه و خدایان متعدد دارند؛ بنابراین اشرار مشرک هستند و ابرار موحد، از خداوند می خواهیم با رحمت خویش ما را جزو ابرار و موحدین واقعی قرار دهد و از اشرار و مشرکان دور نگه دارد تا به سبب بر و نیکی به دارالقرار و سرای آرامش برسیم.

انتهای پیام