سخنانی کوتاه و پرمحتوا از امام حسن مجتبی علیه السلام (1)


۱- از امام حسن (ع) سؤال شد : زهد چیست ؟ فرمود : رغبت به تقوی و بی رغبتی به دنیا.
(تحف العقول ، ص ۲۲۷)



------------------------------------



۲- از امام حسن (ع) سؤال شد : مروت چیست ؟ فرمود : حفظ دین ، عزت نفس ، نرمش ، احسان ، پرداخت حقوق و اظ هار دوستی نسبت به مردم .
(تحف العقول ، ص ۲۲۷)



------------------------------------
۳. از امام حسن (ع) سؤال شد : کرم چیست ؟ فرمود : بخشش پیش از خواهش و اطعام در قحطی .
(تحف العقول ، ص ۲۲۷)
------------------------------------
۴. از امام حسن (ع) سؤال شد : بخل چیست ؟ فرمود : آنچه در کف داری شرف بدانی ، و آنچه انفاق کنی تلف شماری .
(تحف العقول ، ص ۲۲۷)



------------------------------------
۵.از امام حسن (ع) سؤال شد: بی نیازی چیست ؟ فرمود : رضایت نفس به آنچه برایش قسمت شده ، هر چند کم باشد .
(تحف العقول ، ص ۲۲۸)



------------------------------------
۶ . از امام حسن (ع) سؤال شد: فقر چیست ؟ فرمود : حرص به هر چیز .
(تحف العقول ، ص ۲۲۸)
------------------------------------
۷- از امام حسن (ع) سؤال شد: شرف چیست ؟ فرمود : موافقت با دوستان و حفظ همسایگان .
(تحف العقول ، ص ۲۲۸)
------------------------------------
۸- از امام حسن (ع) سؤال شد: پستی و ناکسی چیست ؟ فرمود : به خود رسیدن و بی اعتنایی به همسر .
(تحف العقول ، ص ۲۲۸)
------------------------------------
۹- پناهنده به خدا آسوده و محفوخ است ، و دشمنش ترسان و بی یاور
(تحف العقول ، ص ۲۲۹)
------------------------------------
۱۰- از خدا بر حذر باشید با زیادی یاد او ، و از خدا بترسید به وسیله تقوی ، و به خدا نزدیک شوید با طاعت ، به درستی که او نزدیک است و پاسخگو .
(تحف العقول ، ص ۲۲۹)



------------------------------------
۱۱.بزرگی کسانی که عظمت خدا را دانستند این است که تواضع کنند ، و عزت آنها که جلال خدا را شناختند این است که برایش زبونی کنند ، و سلامت آنها که دانستند خدا چه قدرتی دارد این است که به او تسلیم شوند .
(تحف العقول ، ص ۲۲۹)



------------------------------------
۱۲- بدانید که خدا شما را بیهوده نیافریده و سر خود رها نکرده ، مدت عمر شما را معین کرده ، و روزی شما را میانتان قسمت کرده ، تا هر خردمندی اندازه خود را بداند و بفهمد که هر چه برایش مقدر است به او می رسد ، و هر چه از او نیست به او نخواهد رسید ، خدا خرج دنیای شما را کفایت کرده و شما را برای پرستش فراغت بخشیده و به شکرگزاری تشویق کرده ، و ذکر و نماز را بر شما واجب کرده و تقوی را به شما سفارش کرده ، و آن را نهایت رضایت مندی خود مقرر ساخته .
(تحف العقول ، ص ۲۳۴)



------------------------------------
۱۳. ای بندگان خدا ، از خدا بپرهیزید ، و بدانید که هر کس از خدا بپرهیزد ، خداوند او را به خوبی از فتنه ها و آزمایشها برآورد و در کارش موفق سازد و راه حق را برایش آماده کند .
(تحف العقول ، ص ۲۳۴)
------------------------------------
۱۴- هیچ مردمی با هم مشورت نکند مگر اینکه به درستی هدایت شوند .
(تحف العقول ، ص ۲۳۶)
------------------------------------
۱۵- پستی و ناکسی این است که شکر نعمت نکنی .
(تحف العقول ، ص ۲۳۶)



------------------------------------
۱۶- در طلب مانند شخص پیروز مکوش ، و مانند کسی که تسلیم شده به قدر اعتماد نکن چون به دنبال کسب و روزی رفتن سنت است ، و میانه روی در طلب روزی از عفت است ، و عفت مانع روزی نیست ، و حرص موجب زیادی رزق نیست . به درستی که روزی قسمت شده و حرص زدن ، موجب گناه می شود .
(تحف العقول ، ص ۲۳۶)
------------------------------------
۱۷- انسان تا وعده نداده ، آزاد است . اما وقتی وعده می دهد زیر بار مسؤولیت می رود ، و تا به وعده اش عمل نکند رها نخواهد شد .
(بحار الانوار ، ج ۷۸ ، ص ۱۱۳)
------------------------------------
۱۸- آن کس که بر حسن اختیار خداوند توکل و اعتماد کند ( و به قضا و قدر الهی خوشنود باشد ) آرزو نمی کند در غیر حالی باشد که خداوند برایش اختیار کرده است .
(تحف العقول ، ص ۲۳۶)
------------------------------------
۱۹.خیری که هیچ شری در آن نیست ، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت و ناگوار است .
(تحف العقول ، ص ۲۳۷)



------------------------------------
۲۰- آن حضرت - علیه السلام - به مردی که از بیماری شفا یافته بود ، فرمود : خدا یادت کرد پس یادش کن ، و از تو گذشت پس شکرش کن .
(تحف العقول ، ص ۲۳۷)
------------------------------------
۲۱. هر کس که پیوسته به مسجد رود یکی از این هشت فایده نصیبش شود :
آیه محکمه ، دست یابی به برادری سودمند ، دانشی تازه ، رحمتی مورد انتظار ، سخنی که او را به راه راست کشد یا او را از هلاکت برهاند ، ترک گناهان از شرم مردم و ترس از خدا .
(تحف العقول ، ص ۲۳۸)



------------------------------------
۲۲- به درستی که پر دیدترین دیده ها آن است که در خیر نفوذ کند ، و شنواترین گوشها آن است که تذکری را بشنود و از آن سود برد ، سالمترین دلها آن است که از شبه ها پاک باشد .
(تحف العقول ، ص ۲۳۸)
------------------------------------
۲۳- مردی به امام حسن - علیه السلام - عرض کرد : دختری دارم ، به نظر شما با چه کسی وصلت کنم . فرمود : با کسی که متقی و باایمان باشد .
چون اگر او را دوست بدارد ، مورد احترامش قرار می دهد ، و اگر از او نفرت داشته باشد ، به او ظ لم نمی کند.
(مستظ رف ، ج ۲ ، ص ۲۱۸)



------------------------------------
۲۴- به درستی که نعمت دنیا پایدار نیست ، نه از آسیبش آسودگی هست ، و نه از بدیهایش جلوگیری ، فریبی است حایل سعادت ، و تکیه گاهی است خمیده .
(تحف العقول ، ص ۲۳۹)
------------------------------------
۲۵- ای بندگان خدا از عبرتها پند گیرید ، و از اثر گذشتگان متوجه شوید ، و به وسیله نعمتها از نافرمانی خدا باز ایستید ، و از پندها سود برید .
(تحف العقول ، ص ۲۳۹)
------------------------------------
۲۶- به درستی که خداوند ماه رمضان را میدان مسابقه خلق خود ساخته تا به وسیله طاعتش به رضای او سبقت گیرند.
(تحف العقول ، ص ۲۳۹)
------------------------------------
۲۷. به خدا سوگند اگر پرده برگیرند ، معلوم می شود که نیکوکار مشغول کار نیک خود است و بدکار گرفتار بدکرداری خود.
(تحف العقول ، ص ۲۴۰)



------------------------------------
۲۸. ای پسرم با هیچکس برادری مکن تا بدانی کجا می رود و از کجا می آید و چه ریشه ای دارد ، پس چون خوب از حالش آگاه شدی و معاشرتش را پسندیدی با او برادری کن به شرط گذشت از لغزش و کمک در تنگی .
(تحف العقول ، ص ۲۳۶)
------------------------------------
۲۹. از آن حضرت سؤال شد : ترس چیست ؟ فرمود : دلیری بر دوست و گریز از دشمن .
(تحف العقول ، ص ۲۲۷)
------------------------------------
۳۰- ننگ کشیدن آسانتر از دوزخ رفتن است .
(تحف العقول ، ص ۲۳۷)



------------------------------------
۳۱- سفاهت ، به پستی گراییدن و با گمراهان نشستن است .
(بحار الانوار ، ج ۷۸ ، ص ۱۱۵)
------------------------------------
۳۲. آن حضرت در وصف برادر ( دوست ) نیکوکارش فرمود : از همه مردم در چشم من بزرگتر بود و سر بزرگواری او در نظر من کوچکی دنیا در چشم او بود ، جهل و نادانی بر او تسلط نداشت ، اقدام نمی کرد مگر بعد از اطمینان به سودمند بودن آن . نه شکایتی داشت و نه خشم و دلتنگی .
بیشتر عمرش خاموش بود ، و چون لب به سخن می گشود بر همه گوینده ها چیره بود ، ضعیف و ناتوان می نمود ، اما هنگام نبرد شیری درنده بود . چون با دانشمندان می نشست به شنیدن شیفته تر بود تا گفتن .
به هنگام ضرورت سخن ، سکوت خود را می شکست . نمی گفت آنچه را عمل نمی کرد و عمل می کرد آنچه را نمی گفت ، چون در برابر دو کار قرار می گرفت که نمی دانست کدام خداپسندانه تر است آن را در نظر می گرفت که پسند نفسش نبود ، هیچکس را به خاطر کاری که می توان از آن عذری آورد سرزنش نمی کرد .
(تحف العقول ، ص ۲۳۷)



------------------------------------
۳۳. کسی که عقل ندارد ادب ندارد ، و کسی که همت ندارد مروت ندارد ، و کسی که دین ندارد حیا ندارد. و خردمندی موجب معاشرت نیکو با مردم است ، و به وسیله عقل سعادت هر دو عالم به دست می آید .
(بحار الانوار ، ج ۷۸ ، ص ۱۱۱)
------------------------------------
۳۴- تعجب می کنم از کسانیکه در غذای جسم خود فکر می کنند ولی در امور معنوی و غذای جان خویش تفکر نمی کنند. شکم را از طعام مضر حفظ می کنند ولی در روح و روان خویش افکار پلید و پستی را وارد می کنند.
(بحار الانوار، ج ۱ ، ص ۲۱۸)



بیشتر بخوانید: احادیث اخلاقی از امام حسن مجتبی علیه السلام



------------------------------------
۳۵.حضرت مجتبی - علیه الاسلام - بهترین جامه های خود را در موقع نماز می پوشید ، کسانی از آن حضرت سبب این کار را سؤال کردند ، در جواب فرمود : خداند جمیل است و جمال و زیبایی را دوست دارد به این جهت خود را در پیشگاه الهی زینت می کنم ، خداوند امر فرموده که با زینت های خود در مساجد حاضر شوید.
(تفسیر عیاشی ، ج ۲ ، ص ۱۴)



------------------------------------
۳۶- تنها چیزی که در این دنیای فانی ، باقی می ماند قرآن است ، پس قرآن را پیشوا و امام خود قرار دهید ، تا به راه راست و مستقیم هدایت شوید.
همانا محق ترین مردم به قرآن کسانی هستند که بدان عمل کنند اگر چه آن را حفظ نکرده باشند ، و دورترین افراد از قرآن کسانی هستند که به دستورات آن عمل نکنند گرچه قاری و خواننده آن باشند.
(ارشاد القلوب ، ص ۱۰۲)
------------------------------------



۳۷- ای مردم هر کس برای خدا اخلاص ورزد و سخن او را راهنمای خود قرار دهد به راهی که درست تر و استوارتر است هدایت می شود و خداوند او را برای آگاهی و هوشیاری توفیق داده و به عاقبت خوش کمک کرده است.
(تحف العقول ، ص ۲۲۹)
------------------------------------
۳۸- پرسش صحیح نیمی از علم است ، و مدارا کردن با مردم نیمی از عقل است ، و اقتصاد و اعتدال در زندگی نیمی از مخارج است .
(شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ، ج ۱۸ ، ص ۱۰۸)
------------------------------------
۳۹- بیشترین زیرکی ، ترس از خدا و پرهیزکاری است و بیشترین نادانی ، عیاشی و شهوترانی است .
(حلیه الاولیاء ، ج ۲ ، ص ۳۷)



------------------------------------
۴۰- مادرم فاطمه ( س ) را دیدم که شب جمعه تا صبح مشغول عبادت و رکوع و سجود بود و شنیدم که برای مؤمنین دعا می کرد و اسامی آنان را ذکر می نمود و برای آنان بسیار دعا می کرد ولی برای خودش دعا نکرد ، پس به او عرض کردم : مادر چرا همان طور که برای دیگران دعا کردی برای خودت دعا نکردی ، فرمودند : پسرم ، اول همسایه را مقدم دار و سپس خود و اهل خانه را .
(بحار الانوار ، ج ۴۳ ، ص ۸۱)



------------------------------------
۴۱. رسول خدا ( ص ) فرمود : محبت و دوستی ما اهل بیت را اختیار کنید ، چون هر کس خدا را در حالی ملاقات کند که ما اهل بیت را دوست داشته باشد ، با شفاعت ما وارد بهشت می شود.
(محاسن ، ص ۶۱)



------------------------------------
۴۲- ای مردم ! از جدم پیامبر خدا شنیدم که می فرمود : من شهر علم و دانشم و علی ( ع ) دروازه آن است ، آیا از غیر دروازه وارد شهر می شوند ؟
(امالی صدوق ، ص ۲۰۷)
------------------------------------
۴۳- شخصی به امام حسن - علیه السلام - عرض کرد : ای پسر پیامبر خدا چرا ما از مرگ اکراه داریم و آن را دوست نداریم ؟ حضرت فرمود : چون شما آخرت خود را خراب و دنیایتان را آباد کرده اید ، بنابراین انتقال از عمران و آبادانی به خرابی و ویرانی را دوست ندارید .
(بحار الانوار ، ج ۴۴ ، ص ۱۱۰)



------------------------------------
۴۴- سوگند به خداوند ! هر کس ما را دوست داشته باشد ، اگر چه در دورترین نقاط مانند دیلم اسیر باشد ، دوستی ما برای او مفید است . همانا محبت ما گناهان فرزندان آدم را از بین می برد ، همانطور که باد برگ درختان را می ریزد .
(بحار الانوار ، ج ۴۴ ، ص ۲۴)



------------------------------------
۴۵- بیشتر اهل کوفه به معاویه نوشتند : ما با تو هستیم ، اگر می خواهی ما حسن ( ع ) را دستگیر می کنیم و پیش تو می فرستیم . بعد خیمه امام حسن ( ع ) را غارت کرده و آن حضرت را مجروح کردند.



پس امام حسن ( ع ) به معاویه نوشت : همانا این امر ( حکومت ) و جانشینی پیامبر از آن من و اهل بیت من است و برای تو و اهل بیت تو حرام است ، من این مطلب را از رسول خدا شنیدم .
سوگند به خداوند ، اگر یارانی شکیبا و آگاه به حق خویش می یافتم ، تسلیم تو نمی شدم و آنچه را می خواستی به تو نمی دادم .
(بحار الانوار ، ج ۴۴ ، ص ۴۵)



------------------------------------
۴۶- اگر همه دنیا را تبدیل به یک لقمه غذا کنم و به انسانی که خدا را از روی خلوص عبادت می کند بخورانم ، باز احساس می کنم که در حق او کوتاهی کرده ام .و اگر از استفاده کردن کافر از دنیا جلوگیری کنم تا به آن اندازه که جانش از شدت گرسنگی و تشنگی به لب برسد ، آنگاه جرعه ای آب به او بدهم ، خود را اسرافکار می پندارم .
(تنبیه الخواطر و نزهة النواطر ( مجموعه ورام ) ، ج ۱ ، ص ۳۵۰)



------------------------------------
۴۷- والاترین مقام نزد خداوند ، از آن کسی است که بیشتر از همه به حقوق مردم آشنا باشد و در ادای آن حقوق ، بیشتر از همه کوشا باشد . و کسی که در برابر برادران دینی خود تواضع کند ، خداوند او را از صدیقین و شیعیان امیرالمؤمنین - علیه السلام - قرار می دهد .
(حیاة امام حسن بن علی ، ج ۱ ، ص ۳۱۹)



------------------------------------
۴۸.پیامبر خدا ( ص ) فرمود : هیچ بنده ای حقیقتا مؤمن نیست مگر اینکه نفس خود را شدیدتر از محاسبه بین دو شریک و یا محاسبه مولا از بنده خود مورد محاسبه قرار دهد .
(بحار الانوار ، ج ۷۰ ، ص ۷۲)



------------------------------------
۴۹- پیامبر خدا ( ص ) فرموده است : یکی از موجبات آمرزش گناهان ، مسرور کردن برادران دینی است .
(مجمع الزوائد و منبع الفوائد ، ج ۸ ، ص ۱۹۳)



------------------------------------
۵۰- دنیا محل گرفتاری و آزمایش است و هر چه در آن است رو به زوال و نابودی می باشد ، و خداوند ما را از احوال دنیا آگاه کرده است تا عبرت گیریم ، و به ما وعده عذاب داده تا بعد از آن ، حجتی بر خدا نداشته باشیم . پس در این دنیای فانی زهد بورزید و به آنچه باقی و پایدار است رغبت داشته باشید و در خفا و آشکار از خدا بترسید .
(توحید صدوق ، ص ۳۷۸)









در ادامه بخوانید





https://www.beytoote.com/religious/ahadis-asal/short۲-speech۱-hassan.html


گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «سخنانی کوتاه و پرمحتوا از امام حسن مجتبی علیه السلام (۱)» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.