به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با مطالعه در منابع دینی و روایی خود در می یابیم ابعادی که اهل بیت وحی علیهم السلام درباره موضوع «حج» و «خانه خدا» و نیز «مناسک حج» مطرح فرمودند، گاهی متفاوت با آن چیزی است که در بین عموم مردم و حتی منابر رواج دارد.

یکی از اسرار حج، ارتباطش با مفاهیمی مثل امامت و ولایت است.

دومین سری که در مسئله حج و خانه خدا وجود دارد، ارتباط تنگانگ حج و مناسک آن با مسئله مهدویت، آخرالزمان و ظهور است.

حال به مناسبت ایام ذی الحجه و سفر زائران خانه خدا به سفر معنوی حج، به گوشه هایی از این معارف و اسرار می پردازیم.

اولین نکته، ارتباطی است که بین مسئله حج و خانه خدا با امامت و ولایت عترت برقرار شده است. در این نگاه، حج مثالی از حقیقتی به نام «امامت» است و حجاج با رفتن به سوی کعبه و چرخیدن به دور آن و مس کردن حجر الأسود، می آموزند برای رفتن به سوی امام باید از تعلقات دنیا جدا شد، به حقیقت امام متصل شد و او را طواف کرد و در این بین، با مس کردن حجر الأسود، پیمان خود را تازه کنند.

با مروری بر احادیث به ارتباط تنگانگ بین کعبه با امام پی می بریم، از جمله آنکه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «یا علی انت بمنزلة الکعبة تؤتی ولا تأتی؛ ای علی، تو به منزله کعبه هستی که به سوی تو می آیند و نه این که تو به سویشان بروی». (وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۳۲)

حضرت زهرا سلام الله علیها نیز در آن هنگامی که یکی از صحابه از علت عدم دفاع امیرالمؤمنین علیه السلام از حق خلافتش پرسید، آن بانوی بزرگوار یادآور همین حدیث نبوی شد و با اندکی اختلاف فرمود «یا با عمر لقد قال رسول الله ص مثل الإمام مثل الکعبة إذ تؤتی و لا تأتی»؛ یعنی ای اباعمر، رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود مثل امام، مثل کعبه است که باید به سویش بروند نه آنکه (منتظر باشند تا) او به سوی آنها بیاید» (کفایة الأثر، ص۱۹۹)

بنابراین حج و رفتن به سوی خانه خدا یک تمرین عملی در مواجهه با امام است و کعبه نمادی برای رفتار در قبال امام. این از این روست که:

۱- امام، حجت خداست و طبق حدیث امام صادق علیه السلام: «لو خلت الأرض ساعة واحدة من حجة لله لساخت بأهلها»؛ یعنی اگر زمین لحظه ای از حجت خدا خالی باشد، اهلش را فرو می برد.

۲- امامت، پایه اسلام است، لذا در نظام خداوند، همه اشیاء و مفاهیم و عبادات قائم به امام است. امام رضا علیه السلام در حدیث مشهور امامت خویش فرمود «إن الإمامة أس الإسلام النامی و فرعه السامی بالإمام تمام الصلاة و الزکاة و الصیام و الحج و الجهاد»؛ یعنی امامت، ریشه پاک اسلام و شاخه با برکت آن است؛ به وسیله امام نماز، زکات، روزه، حج و جهاد کامل می شود.»

۳- امام، خلیفه و مجرای خدایی خداوند و کعبه تنها یک نماد و مفهوم است؛ امام رضا علیه السلام در ابتدای حدیث امامت فرمود «إن الإمامة خلافة الله و خلافة الرسول ص..» امامت، خلافت خداوند و خلافت رسول (ص) است. بنابراین همه مفاهیم به امام هدایت می کنند، همچنان که خداوند در قرآن می فرماید «إن هذا القرآن یهدی للتی هی أقوم …» یعنی این قرآن به سوی با قوام ترین هدایت می کند. امام صادق علیه السلام ذیل این آیه فرمود «یهدی إلی الإمام»؛ یعنی (قرآن) به سوی امام هدایت می کند. این حدیث به آن معناست که تمام آموزه ها و مفاهیم قرآن برای هدایت به سوی امام است و حج نیز از جمله آنهاست.

جمله آخر اینکه وجه تمایز عبادات شیعیان اهل بیت علیهم السلام، در تقیدشان به ولایت عترت و گره زدن عبادات شان به موضوع امامت و ولایت آن انوار مقدس است. در واقع باید نتیجه عبادات ما، اتصال بیشتر به آن خاندان مطهر باشد که لازمه و مقدمه اش، کسب معارف مربوطه از منابع دینی است.

استدلال حضرت زهرا (س) درباره علت رویگردانی مردم از ولایت علوی / ۴ خصلتی که سبب کوردلی می شود

------------

سعید شیری

انتهای پیام/