به گزارش خبرگزاری تسنیم از چابهار، شهرستان مرزی سرباز، روستایی ترین شهرستان ایران و بکر ترین شهرستان سیستان و بلوچستان؛ ۱۵۲ هزار نفر جمعیت دارد و ۸۰ درصد آن در روستاها زندگی می کنند، روستاها کنار پرآب ترین و بزرگ ترین رودخانه سیستان و بلوچستان و به گواه برخی شرق ایران واقع اند و روستانشینان سرباز برای حیات چشم به این رودخانه ۳۱۳کیلومتری دارند.

میان شهرهای مرزی سیستان و بلوچستان، سرباز مرزی ترین شهرستان است و ۱۲۱ کیلومتر مرز مشترک با پاکستان دارد؛ راسک، پیشین و سرباز شهرهایش و مرکزی، سرباز، پیشین و پارود بخش هایش؛ مرکز شهرستان سرباز راسک است که همان طور که پیشتر گفته شد کمترین جمعیت شهرنشین را دارد.

جاذبه های سرباز بیشتر بکر و طبیعتی است؛ هم زیستی انسان و جانور در سرباز مشهود است به ویژه گاندو، بزرگ ترین خزنده و تنها تمساح موجود در ایران که زیستگاه اصلی اش، رودخانه سرباز است.

جاذبه های سرباز، طبیعتی و تاریخی است، به گواه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، سرباز ۱۹۵ اثر تاریخی ثبت ملی و ۵ روستای هدف گردشگری دارد؛ آثار تاریخی اش: قلعه های سرباز، فیروزآباد، برنجی و هدار؛ مسجد جامع پشامگ و مسجد قدیمی راسک؛ صنایع دستی اش: سوزن دوزی، سکه دوزی، گلیم بافی، زیورآلات، البسه محلی، حصیربافی و صدالبته سفال روستای کهن سفال گری و جاذبه های طبیعتی اش: سویتکوه، سد پیشین، رودخانه سرباز و صدالبته گاندو.

روستای پشامگ؛ شرق شهرستان سرباز، ۴۵کیلومتری راسک، بافت آن با مصالح بوم آورد است و مسجد جامع پشامگ مهم ترین بنای تاریخی اش که قدمتش به اواخر دوره پهلوی اول برمی گردد.

روستای فیروزآباد، زادگاه گاندو، ۵کیلومتری راسک؛ به عنوان یکی از روستاهای بزرگ و مهم سرباز معرفی می شود و مهمترین جاذبه های تاریخی و گردشگری اش: بافت تاریخی و باارزش سنتی و با تزئینات خاص، محوطه تاریخی قلعه فیروزآباد مربوط به دوران های تاریخی پس از اسلام، قبرستان قدیمی، سوبتکوه و تمساح پوزه کوتاه (گاندو) است.

کوه سوبتگ به معنی سوراخ ایجادشده در دل کوه در حاشیه رودخانه سرباز و روستای فیروزآباد و در فاصله ۵کیلومتری راسک واقع شده است که با هدف هدایت آب به مزارع پایین دست برای کشت وکار در قدیم احداث و ایجاد شده است.

تمساح پوزه کوتاه تالابی یا به زبان بلوچی گاندو، بزرگ ترین خزنده و تنها تمساح موجود در ایران؛ جانوری خجالتی، محتاط و ترسو با طولی معادل ۴ تا ۵ متر که با کمتر از ۳هزار سر در دنیا، عمدتا در جنوب شرق آسیا از بلوچستان جنوبی تا هندوستان و سیلان و پاکستان غربی پراکنده شده و در خطر انقراض است. سازمان حفاظت محیط زیست می گوید: حدودا ۴۰۰ سر گاندو در محدوده رودخانه سرباز زندگی می کنند و با خشکسالی های فراگیر بیست ساله در بلوچستان، در خطر انقراض قرار گرفته اند؛ براساس آخرین طبقه بندی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، این موجود در در سال ۲۰۱۷ در لیست زرد این اتحادیه، گروه آسیب پذیر (VU) طبقه بندی شده است؛ عمده ترین دلیل آسیب پذیری تخریب و تصرف زیستگاه در کشورهای جنوب شرق آسیا و خشکسالی فراگیر در سیستان و بلوچستان ایران است.

قلعه سرباز، ۷۶کیلومتری راسک (مرکز شهرستان) از شاخص ترین بناهای تاریخی بلوچستان است و می گویند در اوایل دوران اسلامی، احتمالا ۴۰۰ سال پیش در اینجا که نام قدیمش منطقه مکران بوده، ساخته شده است.

تپه قلعه برنجی، ۳کیلومتری شرق راسک (مرکز شهرستان) در بخش مرکزی، دهستان جکیگور، روستای بافتان واقع است، به روی تپه واقع شده و اشراف کامل به منطقه دارد و برای کاربردهای نظامی به کار می رفته است.

و سفالگری، منطقه ای حاصل خیز و سرسبز، ۶۰کیلومتری شرق راسک، در یکی از روستاهای اطرافش به نام کوه میتگ یک خانواده سفالگر زندگی می کنند؛ هم اکنون چهار مرد و یک زن آخرین بازمانده گروه بزرگ سفال سازان این روستای چندصدساله است؛ سفال ها برای فروش بیشتر به شهرستان های اطراف، چابهار، نیکشهر و ایرانشهر فرستاده می شده و می شود.

سرباز، طبیعت شگفت انگیزی دارد، میزبان میوه ستان های گرمسیری هم چون موز و خربزه و انبه است؛ طبیعتگردان می گویند، به نظر می رسد بلوچستان جنوبی تنها منطقه کشور است که می توان به راحتی و در شرایط طبیعی موز، خربزه درختی و انبه و بسیاری دیگر از گیاهان گرمسیری را به عمل آورد.

گزارش از سید امیرحسین عظیمی

انتهای پیام/ ت*