نظریات و رهنمودهای خداوند در کتاب قرآن در رابطه با سعادت و شقاوت
آیات سعادت و شقاوت
مقالات مرتبط: سعادت (مقالات مرتبط).
آیات بیانگر خوشبختی و بدبختی انسان ها را آیات سعادت و شقاوت گویند.
فهرست مندرجات
۱ - معنای لغوی سعادت و شقاوت
۲ - معنای اصطلاحی سعادت و شقاوت
۳ - واژه سعادت در قرآن
۴ - تفسیر سعادت از دیدگاه امام خمینی
۵ - واژه شقاوت در قرآن
۶ - پانویس
۷ - منبع
۱ - معنای لغوی سعادت و شقاوت
[ویرایش]
سعد و سعادت به معنای نیک بختی است، مقابل شقوه و شقاوت که به معنای بدبختی است.
۲ - معنای اصطلاحی سعادت و شقاوت
[ویرایش]
سعادت یعنی رسیدن به خیری که سبب کمال و لذت است.انسان که از روح و جسم ترکیب یافته، سعادتش به این است که به حسب قوای بدنی و روحی به خیر برسد و لذت ببرد.
و شقاوت آن است که این خیر را دارا نباشد و از آن محروم گردد.
۳ - واژه سعادت در قرآن
[ویرایش]
واژه سعادت دوبار در قرآن، و در آیات ۱۰۵ و ۱۰۸ سوره هود آمده است: « یوم یأت لا تکلم نفس الا باذنه فمنهم شقی و سعید [۱] و اما الذین سعدوا ففی الجنة خالدین فیها ما دامت السموات والارض … » [۲]
۴ - تفسیر سعادت از دیدگاه امام خمینی
[ویرایش]
امام خمینی سعادت را در اصطلاح عرفی، فراهم بودن مایه های لذت، راحتی، شهوت ها و هر چه با قوای نفس سازگار است می داند؛ البته در عرف مؤمنان به معنای فراهم بودن لذت های آخرتی است، اگرچه در دنیا ناملایماتی داشته باشند. [۳] [۴]
امام خمینی حقیقت سعادت را مساوق وجود و اختلاف مراتب سعادت را بر پایه تفاوت کمال وجود که همان دریافت لذت و ادراک ملایم است می داند، بنابراین سعادت همان کمال و راحتی مطلق و پیمودن راه معرفت و انسانیت است. [۵] [۶] ایشان سعادت و شقاوت را به اعتبار مختلف تقسیم کرده است: ازجمله به اعتبار ادراکات انسان به سعادت و شقاوت حسی، خیالی و عقلی و به اعتبار رابطه انسان با اجتماع به سعادت و شقاوت فردی و اجتماعی تقسیم کرده است. چنان که شقاوت را به دو بخش تقسیم می کند:
۱- شقاوتی که در برابر وجود و کمال های آن است که بازگشت آن به عدم و نقصان است.
۲- شقاوتی که گونه ای از وجود را داراست و آن شقاوت اکتسابی است که از جهل مرکب و باورهای فاسد و اوهام خرافی در باور و ملکات رذیله پدید می آید. [۷] [۸] [۹] [۱۰]
امام خمینی بر این باور است که سعادت و شقاوت عرفی و شرعی از لوازم ذاتی انسان نیستند وگرنه باید نوع انسان سعید محض یا شقی محض باشد؛ بلکه آنها اموری وجودی اند که با اختیار و اراده انسان پدید می آیند؛ زیرا سرآغاز سعادت باورهای درست، اخلاق پسندیده و کردار نیک است و سرآغاز شقاوت باورهای نادرست، اخلاق و کردار بد است که امور اکتسابی اند و هر انسانی که در دنیاست می تواند خود را از مرتبه نقص شقاوت و شرک رهایی داده و به مرتبه کمال و سعادت برسد. انسان می تواند با پایبندی به احکام شرعی، جلوی این اقتضای ذاتی شقاوت را گرفته و سعادتمند شود. [۱۱]
۵ - واژه شقاوت در قرآن
[ویرایش]
واژه شقاوت و شقی و مشتقات آن ۱۴ بار در قرآن و در آیات ۱۰۵ و ۱۰۶ سوره هود؛ [۱۲] [۱۳] آیات ۲، ۱۱۷ و ۱۲۳ سوره طه؛ [۱۴] [۱۵] [۱۶] آیات ۴، ۳۲ و ۴۸ سوره مریم؛ [۱۷] [۱۸] [۱۹] آیه ۱۵ سوره لیل؛ [۲۰] آیه ۱۲ سوره شمس [۲۱] و آیه ۱۰۶ سوره مؤمنون، [۲۲] به کار رفته است؛ بنابراین، آیات فوق که دربرگیرنده و بازگو کننده سعادت و شقاوت است به « آیات سعادت و شقاوت » معروف اند. [۲۳] [۲۴] [۲۵] [۲۶] [۲۷] [۲۸] [۲۹] [۳۰]
۶ - پانویس
[ویرایش]
۱. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۰۵.
۲. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۰۸.
۳. ↑ خمینی، روح الله، الطلب و الاراده، ص۷۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۹.
۴. ↑ خمینی، روح الله، تنقیح الاصول، ج۱، ص۲۳۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۸.
۵. ↑ خمینی، روح الله، الطلب و الاراده، ص۷۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۹.
۶. ↑ خمینی، روح الله، تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۴۴۹-۴۵۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵.
۷. ↑ خمینی، روح الله، انوار الهدایه، ج۱، ص۷۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵.
۸. ↑ خمینی، روح الله، آداب الصلاة، ص۲۳۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸.
۹. ↑ خمینی، روح الله، تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۳۴۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵.
۱۰. ↑ خمینی، روح الله، تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۴۵۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵.
۱۱. ↑ خمینی، روح الله، دانشنامه امام خمینی، ج۶، ص۲۲۵-۲۲۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۰۰.
۱۲. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۰۵.
۱۳. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۰۶.
۱۴. ↑ طه/سوره۲۰، آیه۲.
۱۵. ↑ طه/سوره۲۰، آیه۱۱۷.
۱۶. ↑ طه/سوره۲۰، آیه۱۲۳.
۱۷. ↑ مریم/سوره۱۹، آیه۴.
۱۸. ↑ مریم/سوره۱۹، آیه۳۲.
۱۹. ↑ مریم/سوره۱۹، آیه۴۸.
۲۰. ↑ لیل/سوره۹۲، آیه۱۵.
۲۱. ↑ شمس/سوره۹۱، آیه۱۲.
۲۲. ↑ مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۰۶.
۲۳. ↑ قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۴، ص۶۰.
۲۴. ↑ قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۳، ص۲۶۷.
۲۵. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۹، ص۲۴۹-۲۵۳.
۲۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۶، ص۳۹۹.
۲۷. ↑ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۱۸-۳۵.
۲۸. ↑ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۱۱-۱۳.
۲۹. ↑ معرفت، محمد هادی، التمهید فی علوم القرآن، ج۳، ص۳۵۷-۳۷۲).
۳۰. ↑ سبحانی، جعفر، منشور جاوید قرآن، ج۴، ص۳۸۵-۳۸۸.
۷ - منبع
[ویرایش]
• فرهنگ نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «آیات سعادت و شقاوت».
• دانشنامه امام خمینی ، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، ۱۴۰۰ شمسی.
رده های این صفحه : اسامی آیات و سور | دیدگاه های تفسیری امام خمینی | قرآن شناسی
- نمایش تاریخچه
- ویرایش
- درج مطلب
- آخرین مطالب اضافه شده
- اشتراک گذاری
جعبه ابزار
- صفحه تصادفی
- فهرست الفبایی
- راهنمای ویکی فقه
سیاست و ضوابط: تلاش ویکی فقه تدوین دانشنامه ایی در حوزه علوم اسلامی است. یکی از سیاست های اصلی آن رعایت احترام به صاحبان نظریه است. اتقان و مستند بودن مطالب یکی دیگر از سیاست هاست که در نگارش مطالب باید رعایت شود. تدوین مطالب توسط طلاب قم، مشهد، نجف و سایر حوزه های علمیه با رعایت اتقان و استناد، انجام می شود.
*
- https://fa.wikifeqh.ir/
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «نظریات و رهنمودهای خداوند در کتاب قرآن در رابطه با سعادت و شقاوت» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.