حجت الاسلام علیمردان خطیبی کشکک در گفت وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تاریخ طبرستان، سرزمینی میان کوه و دریا، همواره آمیخته با مقاومت، ایمان و هویت بوده است.

وی افزود: در میان صفحات پر فراز و نشیب این تاریخ، ظهور سادات علوی به ویژه حسن بن زید و ناصر اطروش، نقطه ای درخشان از پیوند دین، سیاست، فرهنگ و علم را رقم زد؛ نقطه ای که نه تنها تشیع زیدی را در شمال ایران تثبیت کرد، بلکه الگویی از عدالت خواهی، استقلال طلبی و تربیت علمی را به جا گذاشت.

وی با اشاره به تألیف کتاب سادات علوی در طبرستان؛ «تأثیرات مذهبی، فرهنگی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، و تاریخی» افزود: تدوین این کتاب، حاصل دغدغه ای علمی و فرهنگی است؛ دغدغه ای برای بازخوانی میراث علویان طبرستان با نگاهی جامع، مستند و ساختارمند است.

حجت الاسلام خطیبی یادآور شد: هدف این اثر، نه تنها بررسی تاریخی یک حکومت شیعی مستقل، بلکه تحلیل چندلایه از تأثیرات مذهبی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و علمی آن بر بستر ایران و جهان اسلام است.

وی گفت: در این مسیر، تلاش شده است تا با استفاده از منابع معتبر، شخصیت های کلیدی چون حسن بن زید، ناصر اطروش، ابوالحسین بن هارون و دیگر علما، در کنار مناطق مهمی چون آمل، ساری، چالوس و دیلمان، به صورت دقیق و مستند معرفی شوند. همچنین آثار علمی برجسته ای چون الناصریات و المجموع در متن جای گرفته اند تا پیوند میان اندیشه و عمل در سنت زیدی روشن گردد. این کتاب، نه تنها برای پژوهشگران تاریخ اسلام و تشیع، بلکه برای علاقه مندان به فرهنگ مقاومت، عدالت اجتماعی، و هویت ایرانی اسلامی قابل استفاده است.

وی ادامه داد: کتاب «سادات علوی در طبرستان؛ تأثیرات مذهبی، فرهنگی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، و تاریخی» دغدغه بازخوانی یکی از مهم ترین و مغفول ترین فصل های تاریخ تشیع در ایران است و به حضور و تأثیر سادات علوی در طبرستان می پردازد، این اثر، صرفا یک روایت تاریخی نیست، بلکه تلاشی است برای پیوند میان گذشته ی الهام بخش و مسئولیت امروز ما در حفظ هویت دینی و فرهنگ.

بازخوانی تاریخ علویان در طبرستان

حجت الاسلام خطیبی به اهداف کتاب اشاره کرد و گفت: بازخوانی مستند تاریخ علویان در طبرستان ارائه تصویری روشن و مستند از مهاجرت، استقرار، و نقش آفرینی سادات علوی در منطقه طبرستان، با تکیه بر منابع تاریخی معتبر، تحلیل تأثیرات مذهبی و اجتماعی علویان بررسی چگونگی شکل گیری جریان های دینی، مردمی و سیاسی با محوریت علویان، و تأثیر آن بر تحولات منطقه ای و ملی، شناساندن میراث فرهنگی و معنوی علویان معرفی آثار، سنت ها، و ارزش هایی که از علویان در طبرستان به جا مانده و همچنان در فرهنگ محلی و دینی جاری است.

وی ایجاد پیوند میان پژوهش دانشگاهی و پیام فرهنگی انتقال یافته های علمی به زبان قابل فهم برای عموم، و فراهم سازی بستری برای گفت وگوی فرهنگی و دینی در جامعه امروز، تقویت هویت تاریخی و دینی در فضای امروز تأکید بر ریشه های علوی در طبرستان به منظور تقویت حس تعلق، هویت و مسئولیت پذیری دینی در نسل های معاصر، ارائه منبعی قابل اعتماد برای پژوهشگران و علاقه مندان را از دیگر دغدغه ها ذکر کرد.

وی با بیان اینکه کتاب در ۱۱ فصل تنظیم شده است، افزود: طبرستان پیش از ورود علویان، بررسی زمینه های جغرافیایی، سیاسی و مذهبی منطقه پیش از ورود سادات، زمینه های مهاجرت علویان به طبرستان تحلیل فشارهای سیاسی عباسیان و دلایل هجرت سادات به شمال ایران، نخستین مهاجران علوی و استقبال مردمی معرفی چهره های پیشگام و واکنش مردم طبرستان به حضور آنان، تشکیل نخستین هسته های مقاومت مذهبی بررسی شکل گیری جریان های مبارزاتی با محوریت علویان از جمله بخش ها است.

این مؤلف گفت: سادات علوی و ساختار اجتماعی طبرستان نقش علویان در اصلاح ساختارهای اجتماعی، قضاوت، وقف و آموزش، نقش فرهنگی و علمی علویان تأسیس مدارس، ترویج معارف اهل بیت، و ارتباط با علمای دیگر مناطق، برخوردهای سیاسی با خلافت عباسی تحلیل قیام ها، سرکوب ها و تعاملات سیاسی علویان با خلافت، نقش زنان علوی در تحولات طبرستان نگاهی نو به حضور و تأثیر بانوان علوی در عرصه های اجتماعی و فرهنگی، میراث ماندگار علویان در فرهنگ محلی بررسی سنت ها، آئین ها، و باورهایی که ریشه در حضور علویان دارند، تحلیل منابع تاریخی و تطبیق روایات نقد و بررسی منابع تاریخی، و تلاش برای بازسازی واقع گرایانه از دیگر بخش ها است.