مشرق - امام صادق علیه السلام در بیان موعظه لقمان علیه السلام به پسرش:

ای پسرم! اگر در کودکی ادب آموختی، در بزرگی سودش را می بری. هر کس آهنگ ادب کند، به آن اهتمام می ورزد، و هر کس بدان اهتمام ورزد، زحمت دانستن آن را تحمل می کند، و هر کس زحمت دانستن آن را بپذیرد، جستجویش [در پی دانش] زیاد می شود، و هر کس جستجویش زیاد شود، سودش را درمی یابد.

پس آن را عادت خود قرار ده؛ چرا که تو جانشین گذشتگانی و به وسیله آن، جانشین خود را سود می بخشی و علاقه مند، برای آن به تو امید می بندد و ترسان، از عظمت تو می هراسد. و از تنبلی نسبت به آن و از رفتن در پی غیر آن بپرهیز؛ زیرا اگر در برابر دنیا شکست بخوری، در برابر آخرت، مغلوب نمی شوی؛ ولی اگر جستجوی دانش در جایگاه های خودش را از دست بدهی، در برابر آخرت، مغلوب می شوی.

بخشی از روزها و شب ها و لحظاتت را برای جستجوی دانش قرار بده؛ چرا که تو زیانی شدیدتر از ترک آن را نمی یابی. و در آن، با هیچ فرد لجوجی مستیز، و با هیچ فقیهی مجادله، با هیچ پادشاهی دشمنی، و با هیچ ستمگری همراهی نکن و او را تصدیق منما. و با فاسق آلوده به گناه، همنشینی نکن، و با متهم [نیز] همنشینی نکن، و دانش خود را ذخیره کن، همان طور که پولت را ذخیره می کنی.

متن حدیث:

الإمام الصادق علیه السلام فیما وعظ لقمان ابنه: یا بنی، إن تأدبت صغیرا انتفعت به کبیرا، ومن عنی بالأدب اهتم به، ومن اهتم به تکلف علمه، ومن تکلف علمه اشتد طلبه، ومن اشتد طلبه أدرک منفعته؛ فاتخذه عادة.

فإنک تخلف فی سلفک، وتنفع به من خلفک، ویرتجیک فیه راغب، ویخشی صولتک راهب، وإیاک والکسل عنه والطلب لغیره، فإن غلبت علی الدنیا فلا تغلبن علی الآخرة، وإذا فاتک طلب العلم فی مظانه فقد غلبت علی الآخرة.

واجعل فی أیامک ولیالیک وساعاتک لنفسک نصیبا فی طلب العلم؛ فإنک لن تجد له تضییعا أشد من ترکه. ولا تمارین فیه لجوجا ولا تجادلن فقیها، ولا تعادین سلطانا، ولا تماشین ظلوما، ولا تصادقنه ولا تصاحبن فاسقا نطفا، ولا تصاحبن متهما، واخزن علمک کما تخزن ورقک.

«تفسیر القمی: ج ۲ ص ۱۶۴- بحار الأنوار: ج ۱۳ ص ۴۱۱»