برادران و نابرادران
به گزارش مشرق، مهدی جمشیدی در کانال خود در ایتا تحلیلی بر موضع اخیر رهبر انقلاب با عنوان برادران و نابرادران منتشر کرد و نوشت:
اختلاف های اجتماعی در جامعۀ اسلامی بر دو نوع هستند:
«اختلاف های عقیده ای» «اختلاف های سلیقه ای»
رهبر انقلاب بر این باور است که اختلاف های مبتنی بر «عقیده»، همچنان حجت و اعتبار دارند و نباید تصور کرد که زمانۀ داوری بر اساس عقاید به سر آمده و دیگر نباید ارزش ها را معیار و محک انگاشت. برخی گفته اند که باید دامنۀ مرزبندی ها را به فراتر از ارزش ها گستراند و از جمله باید ملیت (به معنای تجددی و مستقل از دین) را مبنا انگاشت، اما بیان اخیر رهبر انقلاب نشان می دهد که باید خودی و غیرخودی و دوست و دشمن و بومی و بیگانه را از دریچۀ «ارزش های دینی» تعریف کرد و به سوی معیارهای سکولار نچرخید. این ارزش ها که وصل و فصل اجتماعی، برآمده از آنهاست عبارتند از «اسلام» و «انقلاب» و «ولایت فقیه». آنان که این ارزش های بنیادی را باور دارند و هویت خود را ذیل آنها تعریف می کنند، برادر ما هستند.
پس ملاک برادری و نابرادری، «ارزش ها» هستند و نظر رهبر انقلاب این نیست که باید ایدئولوژی و لایه بندی های ایدئولوژیک را کنار نهاد و شهروندی و ایرانیت، ملاک است. آری، خدمات اجتماعی و عمومی، از آن همه هستند و شکاف های ارزشی در آنها دخالتی ندارند، اما پیوندها و اتصال ها و اتحادها و ولایت های اجتماعی، باید «ماهیت ارزشی» داشته باشند. جامعۀ اسلامی، خنثی و بی جهت و بی هویت نیست، بلکه حتی در درون خود، حامل ولاء های ایمانی مثبت و منفی است و همبستگی هایش بر ارزش ها تکیه دارد. این وضع، خواه ناخواه، نوعی لایه بندی اجتماعی ایجاد می کند که البته حالت حداکثری و گسترده ندارد.
اما دربارۀ «اختلاف های سلیقه ای» باید گفت که حضورشان در زندگی اجتماعی، طبیعی است و این قبیل تنوع ها و تکثرها، قابل زدودن نیستند. در این قلمرو باید تحمل و سعۀ صدر داشت و برتابید و همدلی کرد و حس غیریت و دیگری نداشت. سلایق، در گسترۀ درون ارزش ها تعریف می شوند و برخاسته از خصوصیت «پیوستاری» و «طیفی» زندگی اجتماعی هستند. معتقدان به اسلام و انقلاب و ولایت فقیه، همگی در یک «سطح» نیستند، بلکه برخی اعتقاد راسخ دارند و عاملیت عالی، و برخی فروتر هستند و دچار ضعف و کاستی. جامعۀ اسلامی به این اعتبار، جامعۀ یک دست نیست که در آن، همه همانند یکدیگر باشند و اثری از «درجات» و «مراتب» در آن به چشم نخورد.
«مسائل بی خود» که در سخن رهبر انقلاب، نسبت به جبهه بندی و غیریت سازی پیرامون شان اعتراض شد، از همین اختلاف های سلیقه ای حکایت می کنند. باید در مقابل این اختلاف ها، با دیدۀ اغماض نگریست و برآشفته نشد و طرد و حذف نکرد. از این جمله، می توان به این واقعیت اشاره کرد که هر چند برترین و بهترین پوشش در منطق فرهنگی انقلاب، چادر است، اما این ارزش گذاری به آن معنی نیست که پوشش های دیگری که می توانند بخش عمدۀ کارکرد چادر را برآورده سازند، ضدارزش هستند و کسانی که در این جریان و جبهه قرار می گیرند، دیگری های فرهنگی ما هستند.
نکتۀ مهم دیگر این است که «معنا» و «مقومات» و «مرزها»ی اسلام و انقلاب و ولایت فقیه، دلخواهانه نیستند و این گونه نیست که کسی بتواند ادعا کند به اسلام اعتقاد دارد اما خواهان حاکمیت ارزش های اسلامی بر جامعه نیست، یا انقلابی است اما نمی خواهد میان جهان فرهنگی انقلاب و جهان فرهنگی غرب، فاصله و حائل قرار بدهد، یا به ولایت فقیه باور دارد اما آن را زمینی و دوره ای و وکالتی می انگارد. اعتقاد به این بنیان ها به معنی اعتقاد به معنایی است که امام خمینی از آنها ارائه کرده است، نه هر «تفسیر رقیق» و «برداشت فروکاهیده شده» ای که مرزبندی را موهوم و سیال می سازد. کسی که می گوید به اسلام اعتقاد دارد اما نسبت به کشف حجاب، دل نگران نیست و معتقد است باید الزام را کنار نهاد و حجاب را به انتخاب های شخصی وانهاد، جامعۀ اسلامی را به سوی ولنگاری سوق می دهد و از این جهت، اعتقاد راستین و مؤمنانه به اسلام ندارد. همچنین کسانی که می گویند باید آرمان های انقلابی را کنار گذاشت و در نئولیبرالیسم جهانی، هضم شد و جهان را همچون یک خانواده انگاشت و از جمله باید فضای مجازی غربی را پذیرفت، به آموزۀ بنیادین استقلال فرهنگی و هویتی که جوهرۀ انقلاب را تشکیل می دهد، باور ندارند.
به هر اندازه که اعتقاد واقعی دیگران به این ارزش های بنیادین، بیشتر باشد، حس برادرانۀ ما به آنها نیز بیشتر خواهد شد و هرچه این اعتقاد، کمتر باشد، این حس نیز کمتر خواهد شد.
*بازنشر مطالب شبکه های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه ها منتشر می شود.
اختلاف های اجتماعی در جامعۀ اسلامی بر دو نوع هستند:
«اختلاف های عقیده ای» «اختلاف های سلیقه ای»
رهبر انقلاب بر این باور است که اختلاف های مبتنی بر «عقیده»، همچنان حجت و اعتبار دارند و نباید تصور کرد که زمانۀ داوری بر اساس عقاید به سر آمده و دیگر نباید ارزش ها را معیار و محک انگاشت. برخی گفته اند که باید دامنۀ مرزبندی ها را به فراتر از ارزش ها گستراند و از جمله باید ملیت (به معنای تجددی و مستقل از دین) را مبنا انگاشت، اما بیان اخیر رهبر انقلاب نشان می دهد که باید خودی و غیرخودی و دوست و دشمن و بومی و بیگانه را از دریچۀ «ارزش های دینی» تعریف کرد و به سوی معیارهای سکولار نچرخید. این ارزش ها که وصل و فصل اجتماعی، برآمده از آنهاست عبارتند از «اسلام» و «انقلاب» و «ولایت فقیه». آنان که این ارزش های بنیادی را باور دارند و هویت خود را ذیل آنها تعریف می کنند، برادر ما هستند.
پس ملاک برادری و نابرادری، «ارزش ها» هستند و نظر رهبر انقلاب این نیست که باید ایدئولوژی و لایه بندی های ایدئولوژیک را کنار نهاد و شهروندی و ایرانیت، ملاک است. آری، خدمات اجتماعی و عمومی، از آن همه هستند و شکاف های ارزشی در آنها دخالتی ندارند، اما پیوندها و اتصال ها و اتحادها و ولایت های اجتماعی، باید «ماهیت ارزشی» داشته باشند. جامعۀ اسلامی، خنثی و بی جهت و بی هویت نیست، بلکه حتی در درون خود، حامل ولاء های ایمانی مثبت و منفی است و همبستگی هایش بر ارزش ها تکیه دارد. این وضع، خواه ناخواه، نوعی لایه بندی اجتماعی ایجاد می کند که البته حالت حداکثری و گسترده ندارد.
اما دربارۀ «اختلاف های سلیقه ای» باید گفت که حضورشان در زندگی اجتماعی، طبیعی است و این قبیل تنوع ها و تکثرها، قابل زدودن نیستند. در این قلمرو باید تحمل و سعۀ صدر داشت و برتابید و همدلی کرد و حس غیریت و دیگری نداشت. سلایق، در گسترۀ درون ارزش ها تعریف می شوند و برخاسته از خصوصیت «پیوستاری» و «طیفی» زندگی اجتماعی هستند. معتقدان به اسلام و انقلاب و ولایت فقیه، همگی در یک «سطح» نیستند، بلکه برخی اعتقاد راسخ دارند و عاملیت عالی، و برخی فروتر هستند و دچار ضعف و کاستی. جامعۀ اسلامی به این اعتبار، جامعۀ یک دست نیست که در آن، همه همانند یکدیگر باشند و اثری از «درجات» و «مراتب» در آن به چشم نخورد.
«مسائل بی خود» که در سخن رهبر انقلاب، نسبت به جبهه بندی و غیریت سازی پیرامون شان اعتراض شد، از همین اختلاف های سلیقه ای حکایت می کنند. باید در مقابل این اختلاف ها، با دیدۀ اغماض نگریست و برآشفته نشد و طرد و حذف نکرد. از این جمله، می توان به این واقعیت اشاره کرد که هر چند برترین و بهترین پوشش در منطق فرهنگی انقلاب، چادر است، اما این ارزش گذاری به آن معنی نیست که پوشش های دیگری که می توانند بخش عمدۀ کارکرد چادر را برآورده سازند، ضدارزش هستند و کسانی که در این جریان و جبهه قرار می گیرند، دیگری های فرهنگی ما هستند.
نکتۀ مهم دیگر این است که «معنا» و «مقومات» و «مرزها»ی اسلام و انقلاب و ولایت فقیه، دلخواهانه نیستند و این گونه نیست که کسی بتواند ادعا کند به اسلام اعتقاد دارد اما خواهان حاکمیت ارزش های اسلامی بر جامعه نیست، یا انقلابی است اما نمی خواهد میان جهان فرهنگی انقلاب و جهان فرهنگی غرب، فاصله و حائل قرار بدهد، یا به ولایت فقیه باور دارد اما آن را زمینی و دوره ای و وکالتی می انگارد. اعتقاد به این بنیان ها به معنی اعتقاد به معنایی است که امام خمینی از آنها ارائه کرده است، نه هر «تفسیر رقیق» و «برداشت فروکاهیده شده» ای که مرزبندی را موهوم و سیال می سازد. کسی که می گوید به اسلام اعتقاد دارد اما نسبت به کشف حجاب، دل نگران نیست و معتقد است باید الزام را کنار نهاد و حجاب را به انتخاب های شخصی وانهاد، جامعۀ اسلامی را به سوی ولنگاری سوق می دهد و از این جهت، اعتقاد راستین و مؤمنانه به اسلام ندارد. همچنین کسانی که می گویند باید آرمان های انقلابی را کنار گذاشت و در نئولیبرالیسم جهانی، هضم شد و جهان را همچون یک خانواده انگاشت و از جمله باید فضای مجازی غربی را پذیرفت، به آموزۀ بنیادین استقلال فرهنگی و هویتی که جوهرۀ انقلاب را تشکیل می دهد، باور ندارند.
به هر اندازه که اعتقاد واقعی دیگران به این ارزش های بنیادین، بیشتر باشد، حس برادرانۀ ما به آنها نیز بیشتر خواهد شد و هرچه این اعتقاد، کمتر باشد، این حس نیز کمتر خواهد شد.
*بازنشر مطالب شبکه های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه ها منتشر می شود.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «برادران و نابرادران» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.