آمریکا برای دوشپرتابهای ایران راهحل مشخصی ندارد/ زرادخانه متحرک و ارزانقیمت تهران، برتری هوایی آمریکا را در خلیج فارس تهدید میکند
به گزارش سرویس جهان مشرق، هریسون کاس، نویسنده ارشد دفاعی و امنیت ملی در نشریه نشنال اینترست در مقاله ای(۲ آوریل) به معضل قابل توجهی برای ارتش تررویستی ایالات متحده در تقابل با ایران پرداخت.
کاس وکیل و نامزد سابق سیاسی است که به عنوان کارآموز خلبان به نیروی هوایی ایالات متحده پیوست تا اینکه به دلایل پزشکی از خدمت مرخص شد. او بر استراتژی نظامی، هوافضا و امور امنیت جهانی تمرکز دارد. او دارای مدرک دکترای حقوق از دانشگاه اورگن و کارشناسی ارشد روزنامه نگاری جهانی و روابط بین الملل از دانشگاه نیویورک است.
بهانه ی نگارش این مقاله، مورد اصابت قرار گرفتن یک جنگنده پیشرفته ی اف-۱۸ آمریکا بر فراز ساحل جنوبی ایران توسط یک سلاح دوش پرتاب ایرانی بود. گرچه به واسطه ی کوچک بودن سر جنگی این راکت دوش پرتاب آسیب وسیعی به جنگنده وارد نشد، اما هریسون کاس، این رویداد را اتفاقی بزرگ با تبعات گسترده می داند.
بازنشر گزارش ها و مقالات رسانه های خارجی از باب اطلاع رسانی است و به معنی تایید تمامی محتوای بازنشرشده توسط مشرق نیست.
هفته گذشته، یک فروند جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی شهر چابهار، نزدیک بود توسط یک موشک دوش پرتاب ایرانی (MANPADS) مورد اصابت قرار گیرد.
این موشک در حین یک حمله هوایی در ارتفاع پایین، نزدیک دم جنگنده منفجر شد. این هواپیما از حادثه جان سالم به در برد - اما این رویداد، آسیب پذیری هواپیماهای پیشرفته در برابر موشک های ارزان قیمت دوش پرتاب در ارتفاعات پایین را برجسته کرد و نشان داد که سامانه های دفاع هوایی نسبتا ابتدایی و قابل حمل چقدر می توانند حتی در جنگ های با فناوری بالا ارزشمند باشند.
سامانه «منپدز» (MANPADS) دقیقا چیست؟
MANPADS مخفف «سامانه دفاع هوایی قابل حمل توسط نفر» است. انواع مختلفی از سامانه های منپدز وجود دارد، اما هر یک در اصل یک موشک سطح به هوای دوش پرتاب است.
اولین منپدزها در دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ساخته شدند، اما در ابتدا به دلیل سامانه های هدف گیری ابتدایی خود محدود بودند. با گذشت زمان، طراحان غربی و شوروی موشک های خود را بهبود بخشیدند و سامانه های مرگبارتری پدید آوردند. شاید بدنام ترین کاربرد منپدزها در جنگ شوروی در افغانستان در دهه ۱۹۸۰ بود، جایی که ایالات متحده به طور غیرقانونی هزاران سامانه پرتاب اف آی ام-۹۲ استینگر را در اختیار مجاهدین افغان قرار داد که منجر به نابودی صدها هلیکوپتر و هواپیمای شوروی شد.
به طور کلی، منپدزها دارای برد ۳ تا ۶ مایل (۵ تا ۱۰ کیلومتر) هستند و معمولا در زیر ارتفاع ۱۵۰۰۰ فوت (۴۵۷۲ متر) مؤثرند. منپدزها با استفاده از هدایت فروسرخ (حرارتی)، آثار حرارتی هواپیما (موتور و اگزوز) را قفل می کنند. سامانه هدایت به کاربر اجازه می دهد «شلیک کن و فراموش کن» عمل کند، به این معنی که برای کارکرد به آموزش بسیار کمی نیاز دارند - و آن ها را برای نیروهای چریکی و شورشی ایده آل می سازد. و از آن جا که منپدزها آسان، متحرک و تشخیص آنها قبل از شلیک دشوار است، علی رغم ماهیت نسبتا ساده خود، ابزاری مرگبار ضد هوایی باقی می مانند.
منپدزها را می توان تقریبا از هر جایی شلیک کرد. از آن جا که هدایت آنها مبتنی بر فروسرخ است نه رادار، مقابله پیشگیرانه با آن ها دشوار است. منپدزهای مؤثر بیش از ۵۰ سال قدمت دارند و فناوری مورد استفاده در آن ها ارزان و به راحتی قابل تولید انبوه است. در جنگ های مدرن، اشباع میدان نبرد با این سامانه های ضد هوایی متحرک و سخت تشخیص نسبتا آسان است.
در میدان نبرد، منپدزها در برابر هواپیماهای کم ارتفاع، به ویژه هواپیماهایی که در حال انجام حملات هوایی یا پشتیبانی نزدیک هستند، مانند اف/ای-۱۸ در چابهار، بسیار مؤثرند. اساسا، منپدزها برای بهره برداری از لحظه ای طراحی شده اند که هواپیماهای پیشرفته و چندمیلیون دلاری در آسیب پذیرترین حالت خود قرار دارند.
منپدزها نمونه خوبی از تهدید مداومی است که ایران هنوز برای نیروهای آمریکایی ایجاد می کند. حتی اگر دفاع هوایی متعارف ایران به شدت تخریب شده باشد، منپدزها همچنان تهدیدی برای هواپیماهای آمریکایی محسوب می شوند. هیچ راه واضحی برای ایالات متحده برای مقابله با این تهدید وجود ندارد؛ احتمالا هزاران سامانه پرتاب منپدز در سراسر ایران پراکنده شده اند و هر یک قادر به فعالیت مستقل است، به این معنی که هیچ راه حلی در فرماندهی مرکزی برای هدف قرار دادن وجود ندارد. این امر هواپیماهای آمریکایی را مجبور می کند در ارتفاع بالاتر عمل کنند که اثربخشی پشتیبانی نزدیک هوایی را کاهش می دهد. وجود منپدزها همچنین عدم تقارن هزینه ای را بر طرفین درگیر تحمیل می کند. یک موشک منپدز ده ها هزار دلار هزینه دارد، در حالی که یک فروند اف/ای-۱۸ حدود ۷۰ میلیون دلار ارزش دارد.
درباره حادثه اف/ای-۱۸
جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت مورد بحث، در تاریخ ۲۵ مارس (۵ فروردین) در روز روشن و در حال انجام یک حمله هوایی با توپ ۲۰ میلی متری علیه اهدافی در چابهار بود. موشک منپدز استفاده شده احتمالا یک موشک ساخت داخل به نام «میثاق» بوده است - که یک کپی ایرانی از موشک کیودبلیو-۱ چینی است - که از زمین در نزدیکی چابهار شلیک شده است.
خلبان در واکنش به شلیک، یک دور شدید با شتاب جی بالا انجام داد و موشک را مجبور به عبور از هدف کرد. موشک نزدیک بخش دم منفجر شد، احتمالا به دلیل فعال شدن فیوز مجاورتی. ممکن است اف/ای-۱۸ در دم و ناحیه موتور آسیب ترکش دیده باشد، اما هواپیما پایدار ماند و در هوا ماند و توانست با سلامت به پایگاه بازگردد.
هواپیما به دلیل مانور خلبان، زمان بندی فیوز موشک و احتمالا استفاده از اقدامات متقابل مانند فلرها (برای فریب سیستم هدایت فروسرخ موشک با ایجاد هدف حرارتی جعلی) جان سالم به در برد. اساسا، بقا ترکیبی از مهارت و شانس بود.
این حادثه احتمالا ایران را جسورتر خواهد کرد تا حملات هوایی خود در ارتفاعات پایین علیه هواپیماهای آمریکایی را افزایش دهد - هواپیماهایی که مجبور به پرواز در فواصل نزدیک تر هستند زیرا آمریکا زرادخانه مهمات دورایست خود را تحلیل برده و می خواهد از آن محافظت کند. بنابراین، در حالی که حملات هوایی با توپ در ارتفاع پایین ارزان تر و پایدارتر هستند، هواپیماهای آمریکایی را در معرض منپدزها قرار می دهند.
کاس وکیل و نامزد سابق سیاسی است که به عنوان کارآموز خلبان به نیروی هوایی ایالات متحده پیوست تا اینکه به دلایل پزشکی از خدمت مرخص شد. او بر استراتژی نظامی، هوافضا و امور امنیت جهانی تمرکز دارد. او دارای مدرک دکترای حقوق از دانشگاه اورگن و کارشناسی ارشد روزنامه نگاری جهانی و روابط بین الملل از دانشگاه نیویورک است.
بهانه ی نگارش این مقاله، مورد اصابت قرار گرفتن یک جنگنده پیشرفته ی اف-۱۸ آمریکا بر فراز ساحل جنوبی ایران توسط یک سلاح دوش پرتاب ایرانی بود. گرچه به واسطه ی کوچک بودن سر جنگی این راکت دوش پرتاب آسیب وسیعی به جنگنده وارد نشد، اما هریسون کاس، این رویداد را اتفاقی بزرگ با تبعات گسترده می داند.
بازنشر گزارش ها و مقالات رسانه های خارجی از باب اطلاع رسانی است و به معنی تایید تمامی محتوای بازنشرشده توسط مشرق نیست.
هفته گذشته، یک فروند جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی شهر چابهار، نزدیک بود توسط یک موشک دوش پرتاب ایرانی (MANPADS) مورد اصابت قرار گیرد.
این موشک در حین یک حمله هوایی در ارتفاع پایین، نزدیک دم جنگنده منفجر شد. این هواپیما از حادثه جان سالم به در برد - اما این رویداد، آسیب پذیری هواپیماهای پیشرفته در برابر موشک های ارزان قیمت دوش پرتاب در ارتفاعات پایین را برجسته کرد و نشان داد که سامانه های دفاع هوایی نسبتا ابتدایی و قابل حمل چقدر می توانند حتی در جنگ های با فناوری بالا ارزشمند باشند.
سامانه «منپدز» (MANPADS) دقیقا چیست؟
MANPADS مخفف «سامانه دفاع هوایی قابل حمل توسط نفر» است. انواع مختلفی از سامانه های منپدز وجود دارد، اما هر یک در اصل یک موشک سطح به هوای دوش پرتاب است.
اولین منپدزها در دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ساخته شدند، اما در ابتدا به دلیل سامانه های هدف گیری ابتدایی خود محدود بودند. با گذشت زمان، طراحان غربی و شوروی موشک های خود را بهبود بخشیدند و سامانه های مرگبارتری پدید آوردند. شاید بدنام ترین کاربرد منپدزها در جنگ شوروی در افغانستان در دهه ۱۹۸۰ بود، جایی که ایالات متحده به طور غیرقانونی هزاران سامانه پرتاب اف آی ام-۹۲ استینگر را در اختیار مجاهدین افغان قرار داد که منجر به نابودی صدها هلیکوپتر و هواپیمای شوروی شد.
به طور کلی، منپدزها دارای برد ۳ تا ۶ مایل (۵ تا ۱۰ کیلومتر) هستند و معمولا در زیر ارتفاع ۱۵۰۰۰ فوت (۴۵۷۲ متر) مؤثرند. منپدزها با استفاده از هدایت فروسرخ (حرارتی)، آثار حرارتی هواپیما (موتور و اگزوز) را قفل می کنند. سامانه هدایت به کاربر اجازه می دهد «شلیک کن و فراموش کن» عمل کند، به این معنی که برای کارکرد به آموزش بسیار کمی نیاز دارند - و آن ها را برای نیروهای چریکی و شورشی ایده آل می سازد. و از آن جا که منپدزها آسان، متحرک و تشخیص آنها قبل از شلیک دشوار است، علی رغم ماهیت نسبتا ساده خود، ابزاری مرگبار ضد هوایی باقی می مانند.
منپدزها را می توان تقریبا از هر جایی شلیک کرد. از آن جا که هدایت آنها مبتنی بر فروسرخ است نه رادار، مقابله پیشگیرانه با آن ها دشوار است. منپدزهای مؤثر بیش از ۵۰ سال قدمت دارند و فناوری مورد استفاده در آن ها ارزان و به راحتی قابل تولید انبوه است. در جنگ های مدرن، اشباع میدان نبرد با این سامانه های ضد هوایی متحرک و سخت تشخیص نسبتا آسان است.
در میدان نبرد، منپدزها در برابر هواپیماهای کم ارتفاع، به ویژه هواپیماهایی که در حال انجام حملات هوایی یا پشتیبانی نزدیک هستند، مانند اف/ای-۱۸ در چابهار، بسیار مؤثرند. اساسا، منپدزها برای بهره برداری از لحظه ای طراحی شده اند که هواپیماهای پیشرفته و چندمیلیون دلاری در آسیب پذیرترین حالت خود قرار دارند.
منپدزها نمونه خوبی از تهدید مداومی است که ایران هنوز برای نیروهای آمریکایی ایجاد می کند. حتی اگر دفاع هوایی متعارف ایران به شدت تخریب شده باشد، منپدزها همچنان تهدیدی برای هواپیماهای آمریکایی محسوب می شوند. هیچ راه واضحی برای ایالات متحده برای مقابله با این تهدید وجود ندارد؛ احتمالا هزاران سامانه پرتاب منپدز در سراسر ایران پراکنده شده اند و هر یک قادر به فعالیت مستقل است، به این معنی که هیچ راه حلی در فرماندهی مرکزی برای هدف قرار دادن وجود ندارد. این امر هواپیماهای آمریکایی را مجبور می کند در ارتفاع بالاتر عمل کنند که اثربخشی پشتیبانی نزدیک هوایی را کاهش می دهد. وجود منپدزها همچنین عدم تقارن هزینه ای را بر طرفین درگیر تحمیل می کند. یک موشک منپدز ده ها هزار دلار هزینه دارد، در حالی که یک فروند اف/ای-۱۸ حدود ۷۰ میلیون دلار ارزش دارد.
درباره حادثه اف/ای-۱۸
جنگنده اف/ای-۱۸ سوپر هورنت مورد بحث، در تاریخ ۲۵ مارس (۵ فروردین) در روز روشن و در حال انجام یک حمله هوایی با توپ ۲۰ میلی متری علیه اهدافی در چابهار بود. موشک منپدز استفاده شده احتمالا یک موشک ساخت داخل به نام «میثاق» بوده است - که یک کپی ایرانی از موشک کیودبلیو-۱ چینی است - که از زمین در نزدیکی چابهار شلیک شده است.
خلبان در واکنش به شلیک، یک دور شدید با شتاب جی بالا انجام داد و موشک را مجبور به عبور از هدف کرد. موشک نزدیک بخش دم منفجر شد، احتمالا به دلیل فعال شدن فیوز مجاورتی. ممکن است اف/ای-۱۸ در دم و ناحیه موتور آسیب ترکش دیده باشد، اما هواپیما پایدار ماند و در هوا ماند و توانست با سلامت به پایگاه بازگردد.
هواپیما به دلیل مانور خلبان، زمان بندی فیوز موشک و احتمالا استفاده از اقدامات متقابل مانند فلرها (برای فریب سیستم هدایت فروسرخ موشک با ایجاد هدف حرارتی جعلی) جان سالم به در برد. اساسا، بقا ترکیبی از مهارت و شانس بود.
این حادثه احتمالا ایران را جسورتر خواهد کرد تا حملات هوایی خود در ارتفاعات پایین علیه هواپیماهای آمریکایی را افزایش دهد - هواپیماهایی که مجبور به پرواز در فواصل نزدیک تر هستند زیرا آمریکا زرادخانه مهمات دورایست خود را تحلیل برده و می خواهد از آن محافظت کند. بنابراین، در حالی که حملات هوایی با توپ در ارتفاع پایین ارزان تر و پایدارتر هستند، هواپیماهای آمریکایی را در معرض منپدزها قرار می دهند.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «آمریکا برای دوش پرتاب های ایران راه حل مشخصی ندارد#@! زرادخانه متحرک و ارزان قیمت تهران، برتری هوایی آمریکا را در خلیج فارس تهدید می کند» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.