به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، شب قدر، شبی است که امور یک ساله تمام خلایق در آن مقدر می شود و به اندازه ای اهمیت دارد که خداوند نام یک سوره را به آن اختصاص داده است. از این جهت برخی معتقدند چون مقدرات انسان ها و اندازه و قدر رویدادهای سال، در این شب تعیین و تقدیر می شود، آن را شب قدر می نامند. نزول یک باره قرآن در این شب به قلب مقدس رسول گرامی اسلام(ص) از ویژگی های بارز این شب شناخته می شود.

یکی از مسائلی که همواره درباره این شب مطرح بوده است، تعیین زمان دقیق آن در ایام ماه مبارک رمضان است؛ از این رو در برخی احادیث شب قدر را در یکی از شب های نوزدهم، بیست و یکم، بیست و سوم و یا بیست و هفتم معرفی کرده اند که این مسئله به دلیل شناور بودن این شب در طول ایام ماه مبارک رمضان است. در هر صورت به دلیل پنهان بودن زمان شب قدر در بین این چهار زمان، ائمه معصومین(ع) نسبت به پاسداشت هر یک از این شب ها تأکید و خود نیز اهتمام ویژه ای نسبت به انجام اعمال و آداب آن داشتند.

یکی از ویژگی های شب قدر این است که خداوند این شب مبارک را بهتر از هزار ماه معرفی کرده و فرموده است: «لیلة القدر خیر من ألف شهر؛ شب قدر ، بهتر از هزار ماه است». از امام صادق علیه السلام سؤال کردند چگونه شب قدر بهتر از هزار ماه است؟ امام علیه السلام فرمود: انجام عمل صالح در آن شب از انجام آن در هزار ماهی که شب قدر در آنها نباشد بهتر است؛ کیف تکون لیلة القدر خیرا من ألف شهر قال العمل الصالح فیها خیر من العمل فی ألف شهر لیس فیها لیلة القدر». (من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۵۸)

از دیگر ویژگی شب قدر که بر اهمیت آن می افزاید، مقدر شدن امور بندگان و خلایق در این شب شریف است. امام رضا(ع) در روایتی فرمود: امام علی (ع) سه شب را نمی خوابید: شب های شب بیست و سوم ، عید فطر و نیمه شعبان. زیرا در این شب ها روزی ها و اجل و آنچه در طول سال اتفاق می افتد، تقسیم و تعیین می شوند؛ کان امیرالمومنین لا ینام ثلاث لیال: لیلة ثلاث و عشرین من شهر رمضان و لیلة الفطر و لیلة النصف من شعبان و فیها تقسم الارزاق و الآجال و ما یکون فی السنه». (مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، ج۲، ص۸۵۳)

همچنین در روایتی دیگر از ایشان در باره شب قدر سؤال کردند. فرمود: «در آن شب فرشتگان و نویسندگان به آسمان دنیا فرود می آیند، و همگی وقایعی را که در آن سال واقع می شود و هر رویدادی را که به بندگان می رسد و هر امری را که مشیت خدای عز و جل به آن تعلق گرفته است، می نویسند؛ پس خدای تبارک و تعالی هر چیز از آنها را که مقدم می دارد و هر چه را که بخواهد به تاخیر می اندازد و محو می کند و ثابت می دارد؛ و ام الکتاب در نزد او است؛ و سئل ع عن لیلة القدر فقال تنزل فیها الملائکة و الکتبة إلی السماء الدنیا فیکتبون ما یکون فی أمر السنة و ما یصیب العباد و أمر عنده عز و جل موقوف له فیه المشیئة فیقدم منه ما یشاء و یؤخر منه ما یشاء و یمحو و یثبت و عنده أم الکتاب.»(رعد۱۳) (من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۹)

در دیگر روایت، ابوحمزه ثمالی در ادامه روایتی از امام صادق(ع) درباره اهمیت شب قدر گفت: « … امام فرمود: چه سهل است احیای چهار شب در برابر آنچه تو می طلبی! گفتم: فدایت شوم، شب بیست و سوم شب «جهنی» است؟ فرمود: چنین می گویند. گفتم: فدایت شوم، سلیمان بن خالد روایت کرده است که در نوزدهم نام کسانی که مقدر است تا به حج روند نوشته می شود، امام فرمود: ای ابا محمد نام جمعیت واردین و وافدین حج و بلاها و مرگ ها و روزی ها و همگی حوادثی که تا شب قدر سال آینده اتفاق می افتد، در شب قدر نوشته می شود، پس آنها را در بیست و یکم و بیست و سوم طلب کن، و در هر یک از آن دو شب صد رکعت نماز بگزار، و اگر بتوانی آن دو شب را تا روشن شدن هوا احیا بدار، و در آن دو شب غسل بجا آور؛ یا أبا محمد وفد الحاج یکتب فی لیلة القدر و المنایا و البلایا و الأرزاق و ما یکون إلی مثلها فی قابل فاطلبها فی إحدی و عشرین و ثلاث و عشرین …» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۴، ص۱۵۶)

بنابراین از جمع بندی این روایت بر می آید که خداوند در شب قدر، مقدرات انسان ها تا سال آینده را در تمام امور مربوط به زندگی به امضاء می رساند؛ از این جهت افراد مؤمن باید نسبت به پاسداشت این شب اهتمام ویژه داشته باشند.