شریف | یه جستجوی عمیق

لا مُظاهَرَةَ ، أوثَقُ مِنَ المُشاوَرَةِ .

هيچ پشتيبانى و حمايتى ، استوارتر از مشورت نيست .

( المحاسن : ۲/۴۳۵/۲۵۰۹ )

ما مِن رَجُلٍ يُشاوِرُ أحَدا ، إلاّ هُدِيَ إلَى الرُّشدِ .

هيچ مردى نيست كه با كسى مشورت كند ، مگر آن كه به راه درست ( حلّ مشكل خود ) رهنمون شود .

( مجمع البيان : ۹/۵۱ )

الحَزمُ ، أن تَستَشِيرَ ذَا الرَّأيِ و تُطِيعَ أمرَهُ .

احتياط و دور انديشى ، آن است كه با صاحب نظر مشورت كنى و به نظر او عمل نمايى .

( بحار الأنوار : ۷۵/۱۰۵/۴۱ )

بَعَثَنِي رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله على اليَمَنِ فقالَ و هو يُوصِيني :

يا عَلِيُّ ! ما حارَ ، مَنِ استَخارَ و لا نَدِمَ ، مَنِ استَشارَ .

رسول خدا صلى الله عليه و آله مرا به [ اِمارت ]يمن فرستاد و در مقام سفارش به من فرمود :

اى على! كسى كه از خدا طلب خير كرد ، سرگردان نشد و كسى كه مشورت نمود ، پشيمان نگشت .

( الأمالي للطوسي : ۱۳۶/۲۲۰ )

مَن شاوَرَ ذَوِي العُقولِ ، استَضاءَ بأنوارِ العُقولِ .

هركه با خردمندان مشورت كند ، از پرتو خردها روشنايى گيرد .

( غرر الحكم : ۸۶۳۴ )

المَشورَةُ ، تَجلِبُ لكَ صَوابَ غَيرِكَ .

مشورت كردن ، انديشه هاى درست ديگران را براى تو كسب مى كند .

( غرر الحكم : ۱۵۰۹ )

المُستَشِيرُ ، مُتَحَصِّنٌ مِنَ السَّقَطِ .

كسى كه مشورت كند ، از لغزيدن در خطاها مصون مى ماند .

(غرر الحكم : ۱۲۰۷ )

المُستَشِيرُ ، على طَرَفِ النَّجاحِ .

مشورت كننده ، در آستانه موفّقيت است .

( غرر الحكم : ۱۲۱۷ )

المُشاوَرَةُ ، راحَةٌ لكَ و تَعَبٌ لِغَيرِكِ .

مشورت كردن ، مايه راحتى تو و زحمت ديگرى است .

( غرر الحكم : ۱۸۵۷ )

الاستِشارةُ ، عَينُ الهِدايَةِ

و قد خاطَرَ ، مَنِ استَغنى بِرَأيِهِ .

مشورت كردن ، ديده راهيابى است

و كسى كه به رأى و نظر خويش اكتفا كند ، خود را به خطر افكنده است .

( نهج البلاغة : الحكمة ۲۱۱ )

لا ظَهِيرَ ، كالمُشاوَرَةِ .

هيچ پشتيبانى ، چون مشاوره نيست .

( نهج البلاغة: الحكمة ۵۴ )

شاوِرْ ، قَبلَ أن تَعزِمَ

و فَكِّرْ ، قَبلَ أن تُقدِمَ .

پيش از آن كه تصميم بگيرى ، مشورت كن

و پيش از آن كه اقدام كنى ، بينديش .

( غرر الحكم : ۵۷۵۴ )

. إذا أنْكَرتَ مِن عَقلِكَ شيئا ، فاقتَدِ بِرَأيِ عاقِلٍ يُزِيلُ ما أنكَرتَهُ

. هرگاه با فكر خود به جايى نرسيدى ، از انديشه خردمندى كه مشكل تو را حَلّ مى كند ، پيروى كن

( غرر الحكم : ۴۱۵۶ )

: امام على عليه السلام

. لا يَستَغنِي العاقِلُ عَنِ المُشاوَرَ

. خردمند ، از مشورت كردن بى نياز نيست

( غرر الحكم : ۱۰۶۹۳ )

حقٌّ عَلَى العاقِلِ ، أن يُضِيفَ إلى رَأيِهِ رَأيَ العُقَلاءِ ، و يَضُمَّ إلى عِلمِهِ عُلومَ الحُكَماءِ .

بر خردمند لازم است كه ، رأى خردمندان را به رأى و نظر خود بيفزايد و دانش حكيمان را به دانش خود اضافه كند .

( غرر الحكم : ۴۹۲۰ )

امام حسن عليه السلام :

ما تَشاوَرَ قَومٌ ، إلاّ هُدُوا إلى رُشدِهِم .

هيچ مردمى با هم مشورت نكردند، مگر آن كه راه درست (حلّ مشكلات ) خود را پيدا كردند .

( تحف العقول : ۲۳۳ )

امام باقر عليه السلام :

في التوراةِ أربَعةُ أسطُرٍ :

مَن لا يَستَشِيرُ ، يَندَمُ ··· .

در تورات چهار جمله آمده است :

[ از جمله : ] كسى كه مشورت نكند ، پشيمان شود ··· .

( المحاسن : ۲/۴۳۶/۲۵۱۰ )

لَن يَهلِكَ امرُؤٌ عن مَشورَةٍ .

آدمى هيچ گاه از مشورت كردن هلاك نمى شود .

( المحاسن : ۲/۴۳۶/۲۵۱۲ )

امام كاظم عليه السلام :

مَنِ استَشارَ لَم يَعدَمْ عِندَ الصَّوابِ مادِحا و عندَ الخَطَأِ عاذِرا .

كسى كه مشورت كند، اگر كارش را درست انجام دهد ، مردم او را بستايند و اگر اشتباه كند ، معذورش دارند .

( الدرّة الباهرة : ۳۴ )

مكارم الأخلاق ـ به نقل از حسن بن جهم ـ در حضور امام رضا عليه السلام بوديم كه از پدر بزرگوارش سخن به ميان آمد . حضرت فرمود :

كانَ عَقلُهُ لا تُوازى بِهِ العُقولُ

و ربّما شاوَرَ الأسوَدَ مِن سُودانِهِ .

فقِيلَ لَهُ : تُشاوِرُ مِثلَ هذا ؟!

فقالَ : إنّ اللّه َ تباركَ و تعالى ربّما فَتَحَ على لِسانِهِ .

هيچ خردى با خرد آن حضرت برابرى نمى كرد .

ولى با اين حال، گاه با يكى از غلامان سياه خود مشورت مى كرد .

به ايشان عرض شد : با چنين كسى مشورت مى كنى؟

فرمود : چه بسا كه خداوند تبارك و تعالى [ نظر درست را ] از زبان او جارى كند .

( مكارم الأخلاق : ۲/۹۹/۲۲۸۳ )

حكمت مشورت :

إنّما حُضَّ على المُشاوَرَةِ ؛

لأنّ رَأيَ المُشيرِ صِرْفٌ

و رَأيَ المُستَشِيرِ مَشُوبٌ بالهَوى .

به مشورت كردن تشويق شده است ؛

چون نظرِ طرفِ مشورت، خالص [ از انگيزه هاى شخصى ] است

و نظر مشورت كننده، آميخته به هوس ( خواهشها و انگيزه هاى فردى ) مى باشد .

( غرر الحكم : ۳۹۰۸ )

طلب خير پيش از مشورت :

امام صادق عليه السلام فرمود :

إذا أرَدتَ أمرا ، فلا تُشاوِرْ فيهِ أحَدا ، حتّى تُشاوِرَ رَبَّكَ.

قالَ [الرّاوي] : قلتُ لَهُ : و كيفَ اُشاوِرُ رَبّي ؟

قالَ : تقولُ : « أستَخِيرُ اللّه َ» مائةَ مرّةٍ .

ثُمّ تُشاوِرُ الناسَ ؛

فإنّ اللّه َ يُجرِي لكَ الخِيَرَةَ على لِسانِ مَن أحَبَّ .

مكارم الأخلاق : هرگاه اراده كارى كردى، پيش از مشورت با پروردگارت، با هيچ كس مشورت مكن .

راوى مى گويد : عرض كردم : چگونه با پروردگارم مشورت كنم ؟

فرمود : صد مرتبه مى گويى : از خدا خير ( راه درست ) را مى طلبم .

سپس با مردم مشورت مى كنى ؛

در اين صورت خداوند خير و صلاح تو را بر زبان هركه دوست داشته باشد، جارى مى سازد.

( مكارم الأخلاق : ۲/۹۸/۲۲۷۹ )

ك سانى كه شايسته مشورت نيستند :

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به امام على عليه السلام ـ :

يا عليُّ ! لا تُشاوِرْ جَبانا ؛ فإنّهُ يُضَيِّقُ علَيكَ المَخرَجَ

و لا تُشاوِرِ البَخيلَ ؛ فإنّهُ يَقْصُرُ بكَ عن غايَتِكَ

و لا تُشاوِرْ حَريصا ؛ فإنّهُ يُزَيِّنُ لكَ شَرَها .

اى على! با ترسو مشورت مكن ؛

زيرا او راه حل مشكل را بر تو تنگ مى كند

و با بخيل مشورت مكن ؛ زيرا او تو را از هدفت باز مى دارد

و با آدم حريص مشورت مكن ؛ زيرا او آزمندى را در نظرت نيكو جلوه مى دهد .

( علل الشرائع : ۵۵۹/۱ )

امام على عليه السلام ـ در فرمان حكومت مصر به مالك اشتر ـ نوشت :

لا تُدخِلَنَّ في مَشورَتِكَ بَخِيلاً ؛ يَعِدلُ بكَ عَنِ الفَضلِ و يَعِدُكَ الفَقرَ

و لا جَبانا ؛ يُضعِفُكَ عنِ الاُمورِ

و لا حَريصا ؛ يُزَيِّنُ لكَ الشَّرَهَ بِالجَورِ .

در مشورت خود نه بخيل را داخل گردان ؛ كه او تو را از نيكى و بخشش كردن باز مى دارد و از تنگدستى مى ترساند

و نه ترسو را؛ چه او تو را در اقدام به كارها سست مى كند

و نه آزمند را ؛ چون طمع ورزى ستمگرانه را در نظرت بيارايد .

( نهج البلاغة : الكتاب ۵۳ )

لا تُدخِلَنَّ في مَشورَتِكَ بَخيلاً ؛

فَيَعدِلَ بكَ عَنِ القَصدِ و يَعِدَكَ الفَقرَ .

در مشورت خود بخيل را داخل مگردان ؛

كه تو را از حق و ميانه روى باز مى دارد و از فقر مى ترساند.

( غرر الحكم : ۱۰۳۴۸ )

لا تُشرِكَنَّ في رَأيِكَ جَبانا ؛

يُضَعِّفْكَ عنِ الأمرِ و يُعَظِّمْ علَيكَ ما لَيسَ بِعَظيمٍ .

زنهار ، در [ رأى و] انديشه خود ترسو را شريك مگردان ؛

كه اراده تو را در انجام كارها به ضعف مى كشاند و آنچه را كه بزرگ نيست در نظرت بزرگ مى نماياند .

( غرر الحكم : ۱۰۳۴۹ )

لا تَستَشِرِ الكَذّابَ ؛

فإنّهُ كالسَّرابِ ،

يُقَرِّبُ علَيكَ البَعيدَ و يُبَعِّدُ علَيكَ القَريبَ .

با دروغگو مشورت مكن ؛

چون دروغگو مانند سراب ،

دور را در نظرت نزديك نشان مى دهد و نزديك را دور .

( غرر الحكم : ۱۰۳۵۱ )

إيّاكَ و مُشاوَرَةَ النِّساءِ ، إلاّ مَن جُرِّبَتْ بكَمالِ عَقلٍ ؛

فإنّ رَأيَهُنَّ يَجُرُّ إلَى الأفَنِ و عَزمَهُنَّ إلى وَهَنٍ .

از مشورت كردن با زنان بپرهيز ، مگر آن كه زنى به كمالِ عقل آزموده شده باشد ؛

چرا كه رأى زنان به كاستى مى كشاند و عزمشان به سستى .

( بحار الأنوار : ۱۰۳/۲۵۳/۵۶ )

لا تُشاوِرْ أحمَقَ و لا تَستَعِنْ بِكَذّابٍ و لا تَثِقْ بمَوَدَّةِ مَلولٍ ؛

فإنّ الكَذّابَ يُقَرِّبُ لكَ البَعيدَ و يُبَعِّدُ لكَ القَريبَ

و الأحمَقَ يُجهِدُ لكَ نَفسَهُ و لا يَبلُغُ ما تُرِيدُ

و المَلولَ أوثَقَ ما كُنتَ بهِ خَذَلَكَ و أوصَلَ ما كُنتَ لَهُ قَطَعَكَ .

با احمق مشورت مكن و از دروغگو كمك مگير و به دوستى آدم افسرده تكيه مكن ؛

زيرا دروغگو دور را نزديك و نزديك را در نظرت دور جلوه مى دهد

و احمق خودش را براى تو خسته مى كند، امّا به آنچه مى خواهى نمى رساندت

و آدم افسرده در زمانى كه كاملاً به او اعتماد دارى ، تنهايت مى گذارد و در اوج ارتباطت با او ، از تو مى بُرد .

( تحف العقول : ۳۱۶ )

لا تُشاوِرْ مَن لا يُصَدِّقُهُ عَقلُكَ ، و إن كانَ مَشهورا بالعَقلِ و الوَرَعِ .

با كسى كه انديشه ات او را قبول ندارد، مشورت مكن ، هر چند به خردمندى و پارسايى شهرت داشته باشد .

( بحار الأنوار : ۷۵/۱۰۳/۳۳ )

افراد شايسته مشورت :

اِستَرشِدُوا العاقِلَ و لا تَعصُوهُ فَتَندَمُوا .

از خردمند راهنمايى بگيريد و با او مخالفت نكنيد كه پشيمان مى شويد.

( الأمالي للطوسي : ۱۵۳/۲۵۲ )

مُشاوَرَةُ العاقِلِ الناصِحِ رُشدٌ و يُمنٌ و تَوفيقٌ مِنَ اللّه ِ ؛

فإذا أشارَ عَلَيكَ الناصِحُ العاقِلُ ، فإيّاكَ و الخِلافَ ؛ فإنّ في ذلكَ العَطَبَ .

مشورت كردن با خردمندِ خيرخواه ، مايه هدايت و ميمنت است و توفيقى است از جانب خداوند ؛

پس هرگاه مشاور دلسوز و خردمند تو را راهنمايى كرد ، مبادا مخالفت كنى كه ؛ موجب نابودى مى شود .

( المحاسن : ۲/۴۳۸/۲۵۱۹ )

مَن شاوَرَ ذَوي الألبابِ ، دُلَّ عَلَى الصَّوابِ .

هر كه با خردمندان مشورت كند ، به راه درست هدايت شود .

( الإرشاد : ۱/۳۰۰ )

شاوِرْ ذَوي العُقولِ ، تَأمَنِ الزَّلَلَ و النَّدَمَ .

با خردمندان مشورت كن ، تا از لغزش و پشيمانى در امان مانى .

( غرر الحكم : ۵۷۵۵ )

أفضَلُ مَن شاوَرتَ ، ذوالتَّجارِبِ .

بهترين كسان براى مشورتِ تو ، افراد با تجربه هستند .

( غرر الحكم : ۳۲۷۹ )

خَيرُ مَن شاوَرتَ ، ذَوُو النُّهى و العِلمِ و اُولو التَّجارِبِ و الحَزمِ .

بهترين كسان براى مشورت ، صاحبان خرد و دانشند و افراد با تجربه و دورانديش .

( غرر الحكم : ۴۹۹۰ )

شاوِر في حَدِيثِكَ الذينَ يَخافُونَ اللّه َ .

در گفتارِ خود با كسانى مشورت كن كه از خدا مى ترسند .

( الأمالي للصدوق : ۳۸۰/۴۸۳ )

شاوِرْ في اُمورِكَ الذينَ يَخشَونَ اللّه َ ؛ تَرشُدْ .
در كارهاى خود با افراد خدا ترس مشورت كن ؛ تا راه درست را بيابى .

(غرر الحكم : ۵۷۵۶ )

شاوِرْ في أمرِكَ الذينَ يَخشَونَ اللّه َ عَزَّ و جلَّ .

در كار خود با كسانى مشورت كن كه از خداوند عزّ و جلّ مى ترسند .

( بحار الأنوار : ۷۵/۹۸/۵ )

مشورت با دشمنان :

اِستَشِرْ أعداءَكَ تَعرِفْ مِن رَأيِهِم مِقدارَ عَداوَتِهِم و مَواضِعَ مَقاصِدِهِم .

با دشمنانت مشورت كن تا از نظرشان به اندازه عداوت و هدف و مقصودشان پى برى .

( غرر الحكم : ۲۴۶۲ )

اِستَشِرْ عَدُوَّكَ العاقِلَ و احذَرْ رَأيَ صَديقِكَ الجاهِلِ .

با دشمن داناىِ خود مشورت كن و از نظر دوستِ نادان خود بپرهيز .

( غرر الحكم : ۲۴۷۱ )

امام باقر عليه السلام :

اِتَّبِعْ ، مَن يُبكِيكَ و هُو لكَ ناصِحٌ

و لا تَتَّبِعْ ، مَن يُضحِكَكَ و هُو لكَ غاشٌّ .

از كسى كه تو را بگرياند ، امّا با تو صادق باشد، پيروى كن

و از كسى كه تو را بخنداند ، اما با تو يكرنگ نباشد ، پيروى مكن .

( المحاسن : ۲/۴۴۰/۲۵۲۶ )

مرزهاى مشورت :

إنّ المَشورَةَ لا تكونُ إلاّ بِحُدُودِها الأربَعةِ ···

فأوَّلُها ، أن يكونَ الذي تُشاوِرُهُ عاقِلاً

و الثانيةُ ، أن يَكونَ حُرّا مُتَدَيِّنا

و الثالثةُ ، أن يكونَ صَديقا مُواخِيا

و الرابعةُ ، أن تُطلِعَه على سِرِّكَ فَيكونَ عِلمُهُ بهِ كَعِلمِكَ ، ثُمّ يُسِرَّ ذلكَ و يَكتُمَهُ .

مشورت جز با مرزهاى چهارگانه آن صحيح نيست . . .

نخستين مرز آن اين است كه ،كسى كه با او مشورت مى كنى خردمند باشد .

دوم اين كه ، آزاده و متدين باشد .

سوم اين كه ، دوست و برادر وار باشد

و چهارم اين كه ، راز خود را به او بگويى و او به اندازه خودت از آن راز آگاه باشد ، اما آن را بپوشاند و به كسى نگويد .

( مكارم الأخلاق : ۲/۹۸/۲۲۸۰ )

تشويق به راهنمايى كردن مشورت خواه :

امام زين العابدين عليه السلام :

تَصَدَّقُوا على أخِيكُم بِعِلمٍ يُرشِدُهُ و رَأيٍ يُسَدِّدُهُ .

با دانشى كه برادر [دينى ] شما را راهنمايى مى كند و با نظرى كه راه درست را به او نشان مى دهد ، به وى صدقه بدهيد .

( بحار الأنوار : ۷۵/۱۰۵/۴۰ )

إرشادُ المُستَشِيرِ ، قَضاءٌ لِحَقِّ النِّعمَةِ .

راهنمايى كردن مشورت خواه ، گزاردن حق نعمت است .

( تحف العقول : ۲۸۳ )

امام زين العابدين عليه السلام :

حَقُّ المُستَشيرِ ؛

إنْ عَلِمتَ أنَّ لَهُ رَأيا ، أشَرتَ علَيهِ

و إن لَم تَعلَمْ ، أرشَدتَهُ إلى مَن يَعلَمُ .

حق مشورت كننده اين است ؛

كه اگر براى راهنمايى او نظرى دارى ، راهنماييش كنى

و اگر اطلاعى نداشته باشى ، او را به كسى كه [ در آن زمينه ] آگاهى دارد ، راهنمايى كنى .

( في الأمالي للصدوق: ۴۵۶/۶۱۰ - الخصال : ۵۷۰/۱ )

اِعلَمْ أنّ ضارِبَ عَلِيٍّ عليه السلام بالسَّيفِ و قاتِلَهُ لَوِ ائتَمَنَني و استَنصَحَني و استَشارَني ،

ثُمّ قَبِلتُ ذلكَ مِنهُ ، لأَدَّيتُ إلَيهِ الأمانَةَ .

بدان كه [ حتى ] اگر ضارب و قاتل على عليه السلام به من امانتى سپارد و از من راهنمايى و مشورت بخواهد

و من هم خواست او را بپذيرم ، امانت را به او برمى گردانم .

( تحف العقول : ۳۷۴ )

آداب كسى كه مورد مشورت قرار مى گيرد :

لا تكونَنَّ أوَّلَ مُشِيرٍ و إيّاكَ و الرأيَ الفَطِيرَ و تَجَنَّبِ ارتِجالَ الكلامِ

و لا تُشِرْ على مُستَبِدٍّ بِرَأيِهِ و لا على وَغدٍ و لا على مُتَلَوِّنٍ و لا على لَجُوجٍ

و خَفِ اللّه َ في مُوافَقَةِ هَوَى المُستَشِيرِ ؛

فإنّ التِماسَ مُوافَقَتِهِ ، لُؤمٌ و سُوءَ الإسماعِ منهُ ، خيانَةٌ .

[در مشورت] نخستين كسى مباش كه نظر مى دهد و از اظهار رأى خام و ناپخته بپرهيز و از ناسنجيده گويى دورى كن

و به آدمِ خودرأى و سست انديش و دمدمى مزاج و لجوج مشورت مده

و از خدا بترس و سعى نكن در مشورت، مطابق ميل و هوس مشورت خواه ، نظر دهى؛

زيرا كه باب ميل او مشورت دادن ، پستى است و خوب گوش ندادن به حرفهاى او ، خيانت است .

( الدرّة الباهرة : ۳۱ )

پرهيز از خيانت در مشورت :

مَن غَشَّ المسلمينَ في مَشورَةٍ ، فقد بَرِئتُ مِنهُ .

هركه به مسلمانان در مشورتى خيانت كند ، من از او بيزارم .

(عيون أخبار الرِّضا : ۲/۶۶/۲۹۶ )

مَنِ استَشارَهُ أخُوهُ المؤمنُ ، فلَم يَمحَضْهُ النَّصيحَةَ ، سَلَبَهُ اللّه ُ لُبَّهُ .

هركه برادر مؤمنش با وى مشورت كند و او صادقانه راهنماييش نكند ، خداوند عقلش را از او بگيرد .

( بحار الأنوار : ۷۵/۱۰۴/۳۶ )

خِيانَةُ المُستَسلِمِ و المُستَشِيرِ ، مِن أفظَعِ الاُمورِ و أعظَمِ الشُّرورِ و مُوجِبُ عذابِ السَّعيرِ .

خيانت كردن به فرد تسليم شده و شخص مشورت خواه ، از شنيع ترين كارها و بزرگترين بديهاست و موجب عذابِ آتشِ فروزان مى شود .

( غرر الحكم : ۵۰۷۵ )

ظُلمُ المُستَشيرِ ، ظُلمٌ و خِيانَةٌ .

ستم كردن به مشورت خواه ، هم ستم است و هم خيانت .

( غرر الحكم : ۶۰۳۷ )

مَنِ استَشارَ أخاهُ ، فَلَم يَنصَحْهُ مَحْضَ الرَّأيِ ، سَلَبَهُ اللّه ُ رَأيَهُ .

هركه با برادر خود مشورت كند ، و او خالصانه راهنماييش نكند ، خداوند انديشه او را از وى بگيرد .

( المحاسن : ۲/۴۳۸/۲۵۲۱ )

مشورت در امر امامت :

فَيا للّه َِ و لِلشُّورى ! متَى اعتَرَضَ الرَّيبُ فِيَّ مع الأوَّلِ مِنهُم ،

حتّى صِرتُ اُقرَنُ إلى هذهِ النَّظائرِ ؟!

اى داد از آن شورا! چگونه درباره من ترديد كردند و با آن اوّلى ( ابو بكر ) برابرم دانستند،

تا جايى كه امروز با اين اشخاص (شوراى منتخب عمر) همرديف شده ام؟!

( نهج البلاغة : الخطبة ۳ )

امام على عليه السلام ـ در نامه خود به معاويه ـ نوشت :

إنّهُ بايَعَني القَومُ الذينَ بايَعُوا أبا بكرٍ و عُمَرَ و عُثمانَ على ما بايَعُوهُم علَيهِ .

فلَم يَكُن لِلشاهِدِ ، أن يَختارَ و لا للغائبِ ، أن يَرُدَّ

و إنّما الشُّورى لِلمُهاجِرِينَ و الأنصارِ .

فإنِ اجتَمَعُوا على رَجُلٍ و سَمَّوهُ إماما ، كانَ ذلكَ للّه ِِ رِضا .

همان مردمى كه با ابو بكر و عمر و عثمان بيعت كردند ، با من نيز بيعتى همان گونه كردند .

بنا بر اين آن كه [ در موقع بيعت با من ] حاضر بوده است ، نسزد كه [جز مرا ] انتخاب كند و آن كه حاضر نبوده ، حق ندارد نپذيرد .

مشورت، حق مهاجران و انصار است .

اگر آنان درباره مردى توافق كردند و او را پيشوا ناميدند ، خشنودى خدا نيز در آن است .

( نهج البلاغة : الكتاب ۶ )