یدالله گودرزی در نوشتاری به ظرفیت زبان فارسی در واژه سازی اشاره کرده و به اضافه مقلوب به عنوان یکی از شگردهای واژه سازی پرداخته است.

این شاعر و ترانه سرا در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده، نوشته است: یکی از ظرفیت های ارزشمند زبان فارسی برای واژه سازی و آفریدن اصطلاحات نو، قدرت ترکیب سازی زبان فارسی است.

می توان به راحتی، دو واژه را ترکیب کرد و به شرط آگاهی و دانایی، واژه و ترکیبی تازه و مطابق قاعده ساخت.

قاعده «قلب» یا برعکس سازی یکی از شیوه های ساخت ترکیب در زبان فارسی است که به شکل های گوناگون از این شگرد استفاده شده و به آن «اضافه مقلوب» هم گفته می شود؛ برای مثال «کارمزد»، «دستمزد»، «بلندپرواز» و «بزرگراه» از این گونه است. این ترکیب ها در اصل مزد کار، مزد دست، پرواز بلند و راه بزرگ بوده اند. این شگرد برای ساخت ترکیب های تازه و درست بسیار راه گشاست.

شوربختانه برخی ترکیبات نادرستی از روی ناآگاهی ساخته اند و قواعد زبان عربی را بر سر واژه های فارسی آورده اند که نادرست است، ترکیباتی مثل «ممنوع الچاپ»، «ممنوع الکار» و «جاویدالاثر» که کاملا اشتباه هستند، از قاعده اضافه مقلوب می توان بهره برد و ترکیباتی درست، معادل آن ها ساخت.

«چاپ ممنوع » به جای ممنوع الچاپ،

«اثرجاوید» به جای جاویدالاثر،

«کارممنوع» به جای ممنوع الکار و

«ورودممنوع» به جای ممنوع الورود.

انتهای پیام