به گزارش مشرق، دعای باران در منابع دینی، به ویژه در اسلام، فراتر از یک درخواست صرف برای نزول نعمت آب است؛ بلکه تجلی گاه عالی ترین مراتب بندگی، اعتراف به نیاز مطلق مخلوق به خالق، و تجدید عهد بندگی است. این دعا زمانی خوانده می شود که انسان در برابر پدیده های طبیعی مانند خشکسالی که بقای زندگی بر آن وابسته است، احساس درماندگی می کند.

این عمل نمادی از پناه بردن دل ها به خداوند در برابر سختی هاست. قرآن کریم نیز بر این معنا تأکید دارد، چنانچه می فرماید: «و هو الذی ینزل الغیث من بعد ما قنطوا وینشر رحمته وهو الولی الحمید؛ و اوست که باران را پس از آنکه مردم از آمدنش نومید شدند، نازل می کند و رحمتش را می گستراند…» (سوره شوری، آیه ۲۸). این آیات نشان می دهند که نزول رحمت الهی پس از ناامیدی، نمادی از قدرت مطلق خداوند و امیدبخشی او به بندگان است، و دعای باران، ابراز این امیدواری و ایمان به این قدرت مطلق است.

علاوه بر جنبه معنوی و اعتقادی، دعای باران در سیره ائمه اطهار جایگاه ویژه ای دارد. نمونه های تاریخی متعددی وجود دارد که امامان معصومهمچون امیرالمؤمنین و امام رضا علیهما السلام در هنگام خشکسالی، مردم را به دعا فراخوانده یا خودشان با حالتی خاشعانه دست به دعا برمی داشتند. این اعمال نشان دهنده این است که دعا در این شرایط نه تنها یک سنت مستحب، بلکه یک اقدام اساسی برای برطرف کردن گرفتاری های مادی و معنوی مردم محسوب می شده است.

در ادامه، دعایی از امیر مؤمنان علیه السلام درباره «طلب باران» را می خوانیم:

و من خطبة له علیه السلام فی الاستسقاء:

اللهم قد انصاحت جبالنا و اغبرت أرضنا و هامت دوابنا و تحیرت فی مرابضها و عجت عجیج الثکالی علی أولادها و ملت التردد فی مراتعها و الحنین إلی مواردها، اللهم فارحم أنین الآنة و حنین الحانة، اللهم فارحم حیرتها فی مذاهبها و أنینها فی موالجها.

«خداوندا؛ کوه های ما فروریخته اند و زمین ما غبارآلود شده و چهارپایان ما سرگردان گشته و در جایگاه های خود متحیر مانده اند و به ناله ی مادرانی که بر فرزندانشان می نالند، فریاد برآورده اند و از رفت و آمد در چراگاه هایشان و اشتیاق به آبشخورهایشان خسته شده اند. خداوندا؛ بر ناله نالان و ناله ی مشتاق (حیوانات) رحم فرما. خداوندا؛ بر سرگشتگی شان در راه ها و ناله شان در راه های ورودشان رحم فرما.

اللهم خرجنا إلیک حین اعتکرت علینا حدابیر السنین و أخلفتنا مخایل الجود، فکنت الرجاء للمبتئس و البلاغ للملتمس، ندعوک حین قنط الأنام و منع الغمام و هلک السوام ألا تؤاخذنا بأعمالنا و لا تأخذنا بذنوبنا، و انشر علینا رحمتک بالسحاب المنبعق و الربیع المغدق و النبات المونق، سحا وابلا تحیی به ما قد مات و ترد به ما قد فات.

«خداوندا؛ ما به سوی تو خارج شدیم هنگامی که سختی های سال ها ما را فرا گرفته (و روزگار بر ما تاریک شده) و نشانه های جود و بخشش از ما رو برتافته بود. پس تو امید ناامیدان و دسترسی برای جویندگان بودی. ما تو را در زمانی می خوانیم که خلایق ناامید شدند، و ابرها از باریدن منع شدند، و چهارپایان (اهل زمین) هلاک شدند؛ [می خواهیم] که ما را به خاطر اعمالمان مؤاخذه نکنی و به خاطر گناهانمان مجازات ننمایی. و رحمت خود را با ابرهای بارنده و بهار پر آب و گیاه شاداب بر ما بگستران؛ بارشی سیل آسا که به وسیله ی آن آنچه مرده است زنده شود و آنچه از دست رفته بازگردد.»

اللهم سقیا منک محییة مرویة، تامة عامة، طیبة مبارکة، هنیئة [مریئة] مریعة، زاکیا نبتها، ثامرا فرعها، ناضرا ورقها، تنعش بها الضعیف من عبادک و تحیی بها المیت من بلادک.

«خداوندا؛ سیرابی از جانب خودت [بفرست] که زنده کننده، سیراب کننده، کامل، فراگیرنده، پاک، پربرکت، گوارا، و زمین سازنده باشد؛ که روییدنی اش پاکیزه، شاخه اش پربار، و برگش تازه و شاداب باشد؛ که با آن ضعیف از بندگانت را نیرو بخشی و سرزمین مرده ات را زنده گردانی.

اللهم سقیا منک تعشب بها نجادنا و تجری بها وهادنا و یخصب بها جنابنا و تقبل بها ثمارنا و تعیش بها مواشینا و تندی بها أقاصینا و تستعین بها ضواحینا من برکاتک الواسعة و عطایاک الجزیلة علی بریتک المرملة و وحشک المهملة؛ و أنزل علینا سماء مخضلة مدرارا هاطلة یدافع الودق منها الودق و یحفز القطر منها القطر، غیر خلب برقها و لا جهام عارضها و لا قزع ربابها و لا شفان ذهابها، حتی یخصب لإمراعها المجدبون و یحیا ببرکتها المسنتون، فإنک تنزل الغیث من بعد ما قنطوا (شورا ۲۸) و تنشر رحمتک و أنت الولی الحمید.

«خداوندا؛ سیرابی از جانب خودت [بفرست] که با آن دشت های بلندمان سبز شود و دره هایمان جاری گردد و کنار خانه هایمان آباد شود و میوه هایمان روی آورد و چهارپایانمان به وسیله آن زنده بمانند و مناطق دوردستمان تر و تازه شود و مناطق خارج از شهرنشینی مان به وسیله آن به یاری آیند، از برکات گسترده و عطاهای فراوانت بر مخلوقات نیازمند و وحوش رها شده ات. و بر ما آسمانی را بفرست که پر از آب، ریزنده و درهم کوبنده باشد؛ که بارانش به باران دیگر فشار آورد و قطره اش قطره ی دیگر را به جلو براند؛ آسمانی که رعدش فریبنده نباشد و ابرش تیره و ترساننده نباشد و ابرهایش پراکنده و کم بار نباشد و رفتنش کوتاه نگردد؛ تا آنجا که مردمان قحطی زده با سرسبزی آن بهره مند گردند و کسانی که سال ها از نعمت محروم بوده اند، به برکت آن زنده شوند، زیرا تو باران را پس از ناامیدی مردم نازل می کنی و رحمتت را می گسترانی، و تو مولا و ستوده هستی.» (نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص۱۷۱ ـ ۱۷۲)