به گزارش خبرگزاری تسنیم از چابهار، بندر چابهار در جنوب شرق ایران؛ تنها بندر اقیانوسی ایران، سوپاپ اطمینان دیگر بنادر ایران؛ بندری که موقعیت استراتژیک آن جهانی است تاجایی که با چانه زنی های بین المللی کشورهای درگیر در این بندر، آمریکا آن را را از لیست تحریم های خود خارج کرده است.

هزینه های حمل و نقل و تحولات و اتفاقات چند دهه اخیر بهانه ای است برای کشورها تا از خلیج فارس نقل مکان کنند؛ عربستان با یک برنامه ویژه درحال توسعه بنادر خود در خارج از خلیج فارس در دریای سرخ و انتقال صادرات نفت خود به آنجاست؛ بنادر کنار گذر عمان نیز خود را آماده می کنند تا جایگزین مناسبی برای بنادر خلیج فارس و بزرگ ترین آن جبل علی باشند.

چابهار ایران، گوادر پاکستان و صحار و دوقم عمان چهار بندر اقیانوسی هستند که قرار است بار خلیج فارس را در آینده به دوش بکشند؛ خلیج فارس تنها به دلیل محدود و آسیب پذیر بودن در برابر خطرات احتمالی بهانه نقل مکان کردن از آن نیست؛ مهم ترین دلیل، پایین آمدن هزینه های حمل و نقل است؛ به زبان ساده تر کشتی هایی که از اقیانوس هند وارد عمان می شوند و به بنادر خلیج فارس برای تخلیه و بارگیری می روند از نظر اقتصادی به صرفه است که همینجا در بنادر عمان تخلیه و بارگیری کنند تا اینکه بخواهند حداقل دو هزار مایل از بنادر اقیانوسی عمان دور شوند.

سالانه بنا به آمار جهانی حداقل ۱۴ هزار کشتی از کنار آبراهه چابهار، گوادر، صحار و دوقم عبور می کنند و به خلیج فارس می روند؛ نزدیک بودن چهار بندر اقیانوسی ایران، پاکستان و عمان به مسیرهای اصلی تجارت دریایی مهم ترین دلیل و بهانه برای نقل و انتقالات از خلیج فارس و توسعه بنادر اقیانوسی خارج از آن است.

نگاه ها به بندر چابهار راهبردی تر از سه بندر دیگر است؛ بندر چابهار به گواه کارشناسان و صاحب نظران نسبت به سه رقیب دیگر به صرفه تر، مطمئن تر و ایمن تر برای مبادلات تجاری است؛ بندر چابهار طبق نقشه ها و برآورد های بین المللی نقطه ورودی کریدور شماره ۹ یا همان کریدور شمال-جنوب است که در حال حاضر از سوی کارشناسان سازمان ملل کوتاه ترین، سریع ترین و کم هزینه ترین مسیر ترانزیت کالا بین آسیا و اروپا معرفی شده است؛ کریدوری که کشورهای آسیای جنوبی و جنوب شرقی را به آسیای میانه، روسیه، منطقه قفقاز و تا شرق اروپا وصل می کند و حلقه واسطی برای اتصال حداقل ۳ میلیاردنفر جمعیت است؛ ۸۰۰ میلیون نفر در خط آسیای میانه تا شرق اروپا و بیش از دو میلیارد نفر جمعیت کشورهای حوزه اقیانوس هند.

چابهار نقطه امن ایران، دور از صدامیان

چابهار بنا به موقعیت راهبردی و استراتژیک اش از دهه ها قبل خود را آماده توسعه می کرده؛ برای اولین بار مطالعه طرح توسعه بندر شهید بهشتی چابهار قبل از انقلاب آغاز شد اما شروع نشد؛ پس از انقلاب اسلامی، چابهار نقطه امن ایران برای صادرات و واردات بود؛ ۳۵ سال پیش زمانی که جنگ نفتکش ها خلیج فارس را فراگرفت و ایران نتوانست از بنادر خلیج کالاهای اساسی خود را تامین کند همه توجه ها به چابهار معطوف شد، دوبندر شهیدکلانتری وشهید بهشتی چابهار نیز درهمان سال ها یعنی درسال ۱۳۶۲ افتتاح شدند چراکه تنها امید ایران برای تامین مایحتاج مردم در آن شرایط بحرانی چابهار بود.

در آن سال ها بندر شهیدکلانتری با ۸۰۰ هزارتن ظرفیت تمام توان خود را گذاشت تا لنج ها وکشتی های حامل کالاهای اساسی ایران پهلوگیری وتخلیه کنند، بعد ها با ایجاد لایروبی، پست اسکله و نصب موج شکن، ظرفیت بندر را به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن افزایش یافت.

پس از جنگ، با درک به اهمیت این بندر و موقعیت جهانی و استراتژیک آن، مطالعات جامع یکی از بزرگ ترین پروژه های زیرساختی صدسال اخیر ایران و به گواه برخی بزرگ ترین پروژه زیرساختی انقلاب اسلامی با همکاری مشاروان دریا و بندر بین المللی آغاز شد و در سال ۱۳۸۷ عملیات اجرایی توسعه آن با پیمانکاری قرارگاه سازندگی حضرت خاتم النبیا سپاه شروع شد. نگاه ها به آمار و ارقام عملیاتی که مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان می دهد، خود بیانگر همه چیز است.

بهروز آقایی مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان می گوید: در فاز اول توسعه بندر چابهار در مجموع ظرفیت عملیاتی تخلیه و بارگیری در این بندر ۶ میلیون تن افزایش یافته و از ۲٫۵ میلیون تن به ۸٫۵ میلیون تن رسیده است؛ اما در صورت توسعه پسکرانه فاز اول آن ظرفیتی بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تن هم خواهد داشت.

۱۵ میلیون متر مکعب لایروبی، ۲۰۳ هکتار زمین و ۳۰۰ هکتار حوزچه آرامش؛ در جهان کم نظیر

وی در گفت وگو با تسنیم می افزاید: در فاز اول توسعه این بندر با ۱۵ میلیون مترمکعب لایروبی که با اعتبار بیش از ۱۵۰ میلیون دلار صورت گرفته که خود در جهان کم نظیر است، با این لایروبی عملا ۲۰۳ هکتار محوطه کانتیری و جنرال کارگو به خاک جمهوری اسلامی ایران اضافه شده است و ۳۰۰ هکتار حوزچه آرامش با عمق آبخور بیش از ۱۶ متر ایجاد شده است که بین بنادر ایران بی نظیر است.

آقایی تصریح می کند: به زبان ساده تر، با لایروبی صورت گرفته و حوزچه آرامش ایجاد شده؛ هم اکنون بزرگ ترین کشتی های جهان با نرخ بیش از ۴۰۰ هزارتن می توانند بدون هیچ محدویتی در بندر شهید بهشتی چابهار پهلوگیری کنند.

مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان با اشاره به دیگر جزییات توسعه فاز اول بندر چابهار می گوید: برای این حوزچه آرامش ۳۰۰ هکتاری، ۱۴۷۰ متر موج شکن با ۵ میلیون مترمکعب سنگ ایجاد شده است تا کشتی های بزرگ پاناماکس و سوپر پست پانامکس در هیچ زمان از سال و حتی فصل مونسون با بادهای سهمگین خود محدودیتی در پهلوگیری نداشته باشند.

وی ادامه می دهد: هم چنین برای ۲۰۳ هکتار استحصال زمین از دریا، ۶۳ هکتار بتن ریزی شده و محوطه کانتینری و جنرال کارگو ایجاد شده است و ۱۷۰۰ متر اسلکه جدید در قالب ۵ پست اسکله کانتینری و جنرال کارگو ساخته شده است.

۳۰ دستگاه استراتژیک با ۴۰۳ میلیون دلار سرمایه گذاری، هرکدام به مثابه یک ایرباس هواپیمایی

آقایی می گوید: در مجموع برای ساخت و ساز فاز اول توسعه بندر، ۳۰۰ میلیون دلار از منابع داخلی سازمان بنادر صرف شده است، هم چنین ۴۰۳ میلیون دلار نیز از صندوق توسعه ملی در قالب تسهیلات برای مجهز کردن فاز اول به دستگاههای تخلیه و بارگیری اختصاص یافته است.

مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان تاکید می کند: امروز می توانیم این ادعا را کنیم که بندر چابهار، بهترین نفع ها را از فضای بعد از برجام برده است؛ از بهمن ماه ۹۵ با باز شدن اولین ال سی، سه پارت تجهیزات تخلیه و بارگیری از اروپا و با ساخت برند ترین شرکت ها به چابهار وارد شد و با توان داخلی و شرکت هایی هم چون ماشین سازی اراک منتاژ شد.

وی می افزاید: در مجموع در حال حاضر ۳۰ دستگاه استراتژیک تخلیه و بارگیری در بندر چابهار وجود دارد که شامل جرثقیل های ساحلی، ریجستیکر، آنتی استیکر و لیفتراک و مکنده های غلات است که هرکدام به مثابه یک ایرباس هواپیمایی است؛ هم چنین جرثقیل های گنتری کرین (تخلیه کانتیر) که از بزرگ ترین جرثقیل هاست، درحال ساخت است و به زوی در بندر چابهار نصب می شود.

آقایی می گوید: هم چنین با توجه به موقعیت استراتژیک بندر شهید بهشتی و بعد بین المللی آن، هند نیز برای دسترسی ایمن، با صرفه و مطمئن به کشورهای آسیای میانه در مجموع ۲۳۵ میلیون دلار تعهد سرمایه گذاری در در فاز اول توسعه بندر شهید بهشتی دارد که ۸۵ میلیون دلار آن مربوط به ساخت تجهیزات تخلیه و بارگیری پورت اپوراتوری بندر است و ۱۵۰ میلیون دلار آن هم مربوط به توسعه پس کرانه است.

مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان خاطرنشان می کند: در مجموع مجتمع بندری چابهار پس از عملیاتی شدن فاز اول آن ادامه می یابد و با ایجاد ۲۱ پست اسکله و ۷۷ میلیون تن ظرفیت در قالب ۴ فاز در افق به عنوان بندری نسل سومی و به عنوان یک مگاپورت جهانی شناخته خواهد شد.

هرچه باشد، امروز بندر چابهار با عملیاتی کم نظیر برای توسعه اش و با راهبردی جامع برای افزایش سهم ایران در تجارت دریایی، رقابت پذیری کالاهای صادراتی و کاهش هزینه های وارداتی، نماد توسعه در محروم ترین استان ایران در انقلاب اسلامی ایران است.

گزارش از سید امیرحسین عظیمی

انتهای پیام/ش