به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، شاید تاکنون این سؤال برایمان بارها تداعی شده که نشانه فرد عاقل چیست و یا چه ویژگی هایی دارد. در دنیای مدرن امروز، به تبع عصر تکنولوژی، تغییر ذائقه های مردم و تغییر سبک زندگی، شاید در نگاه عوام، عاقل فردی باشد که به موفقیت های تحصیلی و بعد قدرت و ثروت دست یابد و مراحل موفقیت را تا رسیدن به موقعیت های خوب اجتماعی طی کند، هرچند برای کسب چنین موفقیتی از اخلاق عبور کند و دیگران را فدای خواسته های دنیوی خود کند. از این جهت است که می بینیم صاحبان قدرت و ثروت مورد تمجید کاذب اطرافیان شان هستند و سایرین او را فردی موفق و عاقل تلقی می کنند.

اما در نگاه دین، هر آنچه انسان را از بدی بازدارد و بسوی خیرات و خوبی ها دعوت کند، نشانۀ کمال عقل شمرده شده است. امام رضا (ع) در روایتی به ۱۰ خصلت از نشانۀ کمال عقل اشاره کرده است. حضرت فرمود «عقل شخص مسلمان تمام نیست، مگر این که ۱۰ خصلت را دارا باشد:

۱- از او امید خیر باشد ۲- از بدی او در امان باشند ۳- خیر اندک دیگری را بسیار شمارد ۴- خیر بسیار خود را اندک شمارد

۵- هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود ۶- در عمر خود از دانش طلبی خسته نشود ۷- فقر در راه خدایش از توانگری (توأم با فساد) محبوب تر باشد ۸- خواری در راه خدایش از عزت با دشمنش محبوب تر باشد ۹- گمنامی را از پرنامی خواهان تر باشد

۱۰- سپس فرمود: دهمی چیست؟ به او گفته شد: چیست؟ فرمود: احدی را ننگرد جز این که بگوید او از من بهتر و پرهیزکارتر است».

« لا یتم عقل امرء مسلم حتی تکون فیه عشر خصال: ألخیر منه مأمول. و الشر منه مأمون. یستکثر قلیل الخیر من غیره، و یستقل کثیر الخیر من نفسه. لا یسأم من طلب الحوائج إلیه، و لا یمل من طلب العلم طول دهره. ألفقر فی الله أحب إلیه من الغنی. و الذل فی الله أحب إلیه من العز فی عدوه. و الخمول أشهی إلیه من الشهرة. ثم قال(علیه السلام): ألعاشرة و ما العاشرة؟ قیل له: ما هی؟ قال(علیه السلام): لا یری أحدا إلا قال: هو خیر منی و أتقی ». (تحف العقول، ص ۱۶۱)

بنابراین در پازل دین، عقل و عاقل معنای دیگری دارد، عقل وسیله ای برای عبودیت و رسیدن به بهشت های جاودان و عاقل فردی عابد شمرده شده که در مسیر هر آنچه او را متصل به بهشت می کند حرکت می کند. از امام صادق علیه السلام، درباره عقل پرسیدند و فرمود «ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان؛ آنچه به وسیلۀ آن خداوند عبودیت می شود و بهشت به دست می آید» (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج۱، ص۱۱)

انتهای پیام/