احادیث توحید – خداشناسی
امام علی(علیه السلام) فرمودند::
ینبغی لمن عرف الله سبحانه أن لا یخلو قلبه من رجائه و خوفه؛
کسی که خدای سبحان را می شناسد، شایسته است دلش از بیم و امید به او خالی نباشد.
غررالحکم ۶/۴۴۱/۱۰۹۲۶
امام علی(علیه السلام) فرمودند::
أعلم الناس بالله أکثرهم له مسأله؛
خداشناس ترین مردم پر درخواست ترین آنها از خداست.
غرر الحکم ۲/۴۵۱/۳۲۶۰
امام علی(علیه السلام) فرمودند:
… عالم السر من ضمائر المضمرین و نجوی المتخافتین و خواطر رجم الظنون و عقد عزیمات الیقین…؛
خدا داناست به هر رازی که مردم در دل نهان داشته اند، و به نجوای آهسته رازگویان و به هر گمان که در خاطری نهفته است و به هر تصمیمی که از روی یقین گرفته شود.
نهج البلاغه خطبه ۹۱
امام علی(علیه السلام) فرمودند:
و لا یعزب عنه عدد قطر الماء و لا نجوم السماء و لا سوا فی الریح فی الهواء و لا دبیب النمل علی علی ااصفا و لا مقیل الذر فی اللیله الظلماء یعلم مساقط الأوراق و خفی طرف الأحداق؛
شمار قطره های آبها و ستارگان آسمان و ذرات گردوغبار پراکنده در هوا وحرکت مورچه بر سنگ بزرگ و خوابگاه مورچگان در شب تاریک بر او پوشیده نیست و محل ریزش برگها و بر هم خوردن پلکها را می داند.
نهج البلاغه خطبه ۱۷۸ امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
و قد سأله ابن أبی العوجاء: ولم احتجب عنهم و أرسل إلیهم الرسل؟ ویلک و کیف احتجب عنک من أراک قدرته فی نفسک؟ نشأک و لم تکن و کبرک بعد صغرک و قواک بعد صعفک … و ما زال یعد علی قدرته التی هی فی نفسی التی لا ادفعها حتی ظننت أنه سیظهر فیما بینی و بینه؛
در پاسخ ابن ابی العوجاء که پرسید: چرا خداوند خود را از مردم در پرده داشت و آن گاه پیامبران را سویشان فرستاد؟ فرمود: وای بر تو کسی که قدرتش را در وجود تو نشانت داده چگونه خود را از تو پوشیده داشته است؟ تو را که نبودی پدید آورد، کوچک بودی بزرگت کرد، ناتوان بودی توانایت گردانید… حضرت پیوسته مظاهر قدرت خدا را که در وجود من است و نمی توانم منکرشان شوم برایم بر شمرد تا جایی که خیال کردم بزودی خداوند میان من و او ظاهر خواهد شد.
التوحید ص ۱۲۱
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
إن الله خلق یوم خلق السماوات و الارض مائه رحمه کل رحمه طباق ما بین السماء و الارض فجعل منها فی الارض رحمه فبها تعطف الوالده علی ولدها و الوحش و الطیر بعضها علی بعض و أخر تسعا و تسعین فإذا کان یوم القیامه أکملها بهذه الرحمه:
خداوند روزی که آسمانها و زمین را آفرید، صد رحمت بیافرید که هریک از آنها میان زمین و آسمان را پر می کند و یکی را در زمین قرار داد که بوسیله آن مادر به فرزند محبت می کند و حیوانات وحشی و پرندگان به یکدیگر مأنوسند و نودونه رحمت را نگه داشته و همین که روز قیامت شود این یک رحمت را نیز بر آن می افزاید.
نهج الفصاحه ح ۸۷۱
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: :
إنما قلت اللطیف، للخلق اللطیف و لعلمه بالشیء اللطیف ألاتری إلی أثر صنعه فی النبات اللطیف و غیر اللطیف و فی الخلق اللطیف من أجسام الحیوان من الجرجس و البعوض و ما هو أصغر منهما مما لا یکاد تستبینه العیون بل لا یکاد یستبان لصغره الذکر من الانثی و المولود من القدیم فلما رأینا صغر ذلک فی لطفه… علمنا أن خالق هذا الخلق لطیف؛
گفتم لطیف است، چون هم موجودات لطیف آفریده و هم به چیزهای ظریف و ریز آگاهی دارد. آیا نشانه آفرینش او را در گیاهان ظریف و غیر ظریف و در پیکرهای ظریف و ریز جاندارانی چون کک و پشه و کوچک تر از اینها را نمی بینی که تقریبا به چشم دیده نمی شوند و از بس ریزند نر و ماده آنها و نوزاد و کهن زادشان از یکدیگر تشخیص داده نمی شوند. پس چون ریزی و ظرافت این جیزها را دیدیم… پی بردیم که آفریننده این موجودات نیز لطیف است.
التوحید ص ۶۳
امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ولو ضربت فی مذاهب فکرک لتبلغ غایاته ما دلتک الدلاله إلا علی أن فاطر النمله هو فاطر النخله لدقیق تفصیل کل شی ء و غامض اختلاف کل حی و ما الجلیل و اللطیف و الثقیل و الخفیف و القوی و الضعیف فی خلقه إلا سواء؛
اگر راههای اندیشه ات را در نوردی تا به پایانه های آن رسی، هیچ دلیلی تو را جز به این رهنمون نشود که آفریننده مورچه همان آفریننده درخت خرما است و این به سبب دقت و ظرافتی است که جداسازی هر چیزی از چیز دیگر و پیچیدگی و تنوعی است که در هر وجود زنده ای به کار رفته است موجودات بزرگ و کوچک، سنگین و سبک و نیرومند و ناتوان، همگی در آفرینش برای خداوند یکسانند.
نهج البلاغه خطبه ۱۸۴
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
أفضل الاعمال العلم بالله إن العلم ینفعک معه قلیل العمل و کثیره و إن الجهل لا ینفعک معه قلیل العمل و لا کثیر؛
بهترین اعمال، خداشناسی است، زیرا با وجود علم و معرفت، عمل، کم یا زیاد تو را سود می بخشد اما با وجود نادانی(نسبت به خدا) عمل، نه اندکش تو را سود می بخشد نه بسیارش.
کنزالعمال ۱۰/۱۴۳/۲۸۷۳۱
الإمام الصادق علیهالسلام :
إن الله – تبارک وتعالی – . . . جعل الاذنین مرتین ؛ ولولا ذلک لهجمت الدواب وأکلت دماغه .
امام صادق علیهالسلام :
خداوند – تبارک و تعالی – . . . گوشها را تلخ قرار داد ؛ و اگر این نبود ، جنبندگان بر آن هجوم میبردند و مغز وی را میخوردند .
بحار الأنوار ، جلد ۲ ، صفحه ۲۹۱ ، حدیث ۱۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۳۱۸
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
إن الله – تبارک وتعالی – … جعل المرارة فی الاذنین حجابا من الدماغ ، فلیس من دابة تقع فیه إلا التمست الخروج ؛ ولولا ذلک لوصلت إلی الدماغ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم :
خداوند – تبارک و تعالی – . . . تلخی را در دو گوش ، مانعی برای حفاظت مغز ، قرار داد . هیچ جنبدهای نیست که در آن بیفتد ، مگر این که راه خروج را میجوید ؛ اما اگر این نبود ، آن جنبنده به مغز میرسید .
بحار الأنوار ، جلد ۲ ، صفحه ۲۸۶ ، حدیث ۳ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۳۱۶
قال الله عزوجل:
من بی نیازترین شریک هستم، هر کس کاری انجام دهد و دیگری را (با من) شریک کند، من از آن (کار) بیزارم و آن (کار)، برای همان شریک خواهد بود.
(بحارالانوار۶۷/۲۲۲)
قال الامام زین العابدین – علیه السلام – : انت الذی تسعی رحمته امام غضبه.
امام سجاد – علیه السلام – فرمودند: خداوندا، تو آن هستی که رحمتت بر غضبت پیشی دارد.
«صحیفه سجادیه، دعای ۱۶»
قال الامام زین العابدین – علیه السلام – : … و هو بکل شیء محیط و هو علی کل شیء رقیب.
امام سجاد – علیه السلام – فرمودند: خداوند بر هر چیز احاطه دارد و هر چیز را نگهبان است.
«صحیفه سجادیه، دعای ۴۷»
قال الامام زین العابدین – علیه السلام – : الحمد لله الذی ابتدع بقدرته الخلق ابتداعا.
امام سجاد – علیه السلام – فرمودند: حمد و سپاس خدایی را که آفریدگان را به قدرت خود ابداع کرد.
«صحیفه سجادیه، دعای ۱»
قال الامام زین العابدین – علیه السلام – : الحمد لله الذی قصرت عن رؤیته ابصار الناظرین …
امام سجاد – علیه السلام – فرمودند: حمد و سپاس خدایی را که دیده بینایان از دیدارش قاصر است و اندیشه واصفان از نعمت او فرو ماند.
«صحیفه سجادیه، دعای ۱»
قال الامام الرضا – علیه السلام – : لم یزل الله عالما بالأشیاء قبل ان یخلق الأشیاء … .
امام رضا – علیه السلام – فرمودند: علم خداوند در ازل و پیش از خلقت اشیاء، مثل علم او به اشیاء بعد از خلقت آنها بوده است.
«توحید صدوق، ص ۱۴۵»
قال الامام الصادق – علیه السلام – : ان الله علم لا جهل فیه، حیاة لاموت فیه، نور لا ظلمة فیه.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: خداوند (را) علمی است که هیچ جهلی در او نیست، حیاتی است که هیچ موتی در او نیست، نوری است که هیچ جنبه ظلمانی ندارد.
«توحید صدوق، ص ۱۳»
قال الامام الصادق – علیه السلام – : فانه لیس لعلمه منتهی.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: همانا برای علم خداوند پایانی نیست.
«توحید صدوق، ص ۱۳۴»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله فطر الخلایق بقدرته.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: سپاس خداوندی را که آفریدگان را به قدرتش بیافرید.
«نهج البلاغه، خطبه ۱»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : کائن لاعن حدث، موجود لا عن عدم … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند، هست اما نه آن گونه که حادث باشد، موجود است، اما از نیستی پدید نیامده، با هر چیزی هست بی آن که با آن مقارن و مجاور باشد، با هر چیز مغایر است بی آن که از آن جدا باشد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لا یثمل بحد و لا یحسب بعد.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند را حدی در بر نمی گیرد و با شماره به حساب نیاید.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : فاعل لا باضطراب آلة مقدر لا بجول فکرة.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند کارها را بدون استفاده از ابزار انجام می دهد و تقدیر کننده است بدون جولان اندیشه و فکر.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لیس فی الأشیاء بوالج و لا عنها بخارج یخبر لا بلسان.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند نه داخل در اشیاء است و نه بیرون از آنها، خبر می دهد (از آنها) ولی نه با زبان.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لا یوصف بشیء من الأجزاء و لا بألجوارح و الاعضاء و لا بعرض من الاعراض … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند به داشتن اجزاء و اندام و اعضاء و عرض از اعراض و مغایرت با دیگران و داشتن پاره ها و ابعاض موصوف نگردد، نه حدی دارد و نه نهایتی، نه انقطاعی در او حاصل می شود و نه او را انتهایی است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لم یطلع العقول علی تحدید صفته و لم یحجبها عن واجب معرفته … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: عقل ها را به تعریف و شناخت صفتش آگاه نکرده و آنان را از معرفت لازم به خودش محجوب نساخته.
«نهج البلاغه، خطبه ۴۹»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : الأول لاشیء قبله و الأخر لاغایة له … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند اول است و چیزی پیش از او نبوده، آخری است که پایانی ندارد، اندیشه ها به کنه هیچ صفتی از او نرسد، دل ها کیفیتی برای او تعیین نکند، نه اجزاء دارد و نه جزء پذیر است، دیده ها و دل ها بر او احاطه نیابد.
«نهج البلاغه، خطبه ۸۵»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : تبارک الله الذی لا یبلغه بعد الهمم و لا یناله حدس ألفطن.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: مبارک و بزرگ است خدایی که همت های بلند و اندیشه های ژرف نگر به او نرسد و حدس زیرکان و صاحبان ذکاوت به او دست نیابد.
«نهج البلاغه، خطبه ۹۴»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : قریب من الاشیاء غیر ملابس، بعید منها غیر مباین، متکلم لا برویة.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند به اشیاء نزدیک است بی آن که به آنها چسبیده باشد و از اشیاء دور است بی آن که از آنها جدا باشد، گوینده است نه با اندیشه.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۷۹»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : له الأحاطة بکل شیء و الغلبة لکل شیء و القوة علی کل شیء.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند بر همه چیز احاطه دارد و بر همه چیز چیره است و بر همه چیز توانا است.
«نهج البلاغه، خطبه ۸۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : الذی لبس العز و الکبریاء و اختارهما لنفسه … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خدایی که لباس عزت و بزرگی در بر کرده و آن را برای خود برگزید و بر آفریدگانش ممنوع ساخت و آن را قرقگاه و حریم خود ساخت و بر دیگران حرام نمود، این لباس را برگزید، چون جلالت و عظمت از آن اوست.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : قد علم السرائر و خبر الظمایر له الاحاطة بکل شیء … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند رازها را می داند، بر درون ها بینا است، بر هر چیز احاطه دارد و چیره است و بر همه چیز توانا است.
«نهج البلاغه، خطبه ۸۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : الخالق لا بمعنی حرکة و نصب و السمیع لا با اداة.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند آفریننده است اما نه با حرکت و رنج و بدون استفاده از آلت و ابزاری می شنود.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۵۲»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : خرق علمه باطن غیب السترات و احاط بغموض عقائد السریرات.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: علم او پرده های غیب را شکافته و بر پیچیدگی ها و ظرافت های عقاید پنهان احاطه یافته است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۰۸»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : … العلی عن شبه المخلوقین، الغالب لمقال الواصفین … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خدایی که از همانندی با آفریده ها برتر و از گفتار توصیف کنندگان بالاتر است، با شگفتی های تدبیرش برای بینندگان آشکار و با جلال عزتش از اندیشه غوطه وران، در وهم و خیال پنهان است.
«نهج البلاغه، خطبه ۲۱۳»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لم یلد فیکون مولودا و لم یولد فیصیر محدودا … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خدا فرزندی ندارد تا فرزند دیگری باشد و زاده نشده تا محدود گردد و برتر است از آن که فرزند داشته باشد، اندیشه ها به او نمی رسند تا اندازه ای برای خدا تصور کنند و فکرهای تیز بین نمی توانند او را درک کنند تا صورتی از او تصور نمایند.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : کل عزیز غیره ذلیل و کل قوی غیره ضعیف و کل مالک غیره مملوک … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: هر عزیزی جز او ذلیل و هر نیرومندی جز او ضعیف و ناتوان است، هر مالکی جز او بنده است و هر قدرتمندی جز او گاهی توانا و زمانی ناتوان است.
«نهج البلاغه، خطبه ۶۵
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : کل عالم غیره متعلم.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: همه عالمان غیر او متعلم اند.
«نهج البلاغه، خطبه ۶۵»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : خرق علمه باطن غیب السترات و احاطه بغموض عقاید السریرات.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: علم خداوند ژرفای پرده های غیب را شکافته است و به افکار و عقاید پنهان احاطه دارد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۰۸»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : و لا یخفی علیه من عباده شخوص لحظة و لا کرور لفظة.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: بر خداوند پوشیده نیست خیره نگریستن بندگان و تکرار لفظی به زبان آنان.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۶۳»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : سبحان من لا یخفی علیه سواد غسق داج و لا لیل ساج …
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: منزه است خداوندی که پوشیده نیست بر او سیاهی تیره و تار بر روی ناهمواری های زمین و قله های کوتاه و بلند کوه ها و نه غرش رعد در کرانه آسمان و نه درخشش برق در لابلای ابرها و نه وزش بادهای تند و طوفان و نه ریزش برگ ها بر اثر بارش باران و نه محل سقوط قطرات باران و نه مسیر کشیده شدن دانه ها به وسیله مورچگان و نه غذاهای کوچک نادیدنی و نه آنچه که در شکم حیوانات ماده در حال رشداند.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله الذی لم تسبق له حال حالا … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: ستایش خداوندی را که صفتی بر صفت دیگرش پیشی نگرفته، تا اول باشد، پیش از آن که آخر باشد و ظاهر باشد، پیش از آن که باطن باشد.
«نهج البلاغه، خطبه ۶۵»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : فتبارک الله … الاول الذی لا غایة له فینتهی و لا آخر له فینقضی.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: مبارک و بزرگ است خدایی که اولی است که نهایتی ندارد تا به پایان رسد، و آخری برای او نیست تا سپری گردد.
«نهج البلاغه، خطبه ۹۴»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لیس لاولیته ابتداء و لا لازلیته انقضاء.
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: او خدایی است که نه اول او آغازی دارد و نه دائمی بودنش را پایانی است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۳۶»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : یعلم عجیج الوحوش فی الفلوات و معاصی العباد فی الخلوات … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خدا از نعره حیوانات وحشی در کوه ها و بیابان ها و گناه و معصیت بندگان در خلوتگاه و آمد و شد ماهیان در دریاهای ژرف و به هم خوردن آب ها بر اثر وزش باد، کاملا آگاه است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۹۸»
قال امیر المؤمنین – علیه السلام – : لا یشغله شأن و لا یغیره زمان … .
امیر مؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند را هیچ کاری از کار دیگر باز ندارد و زمانی او را دگرگون نسازد، مکان او را در بر نگیرد و زبانی او را توصیف نتواند، نه شمارش قطره های باران از او پوشیده ماند، نه ستارگان آسمان، نه ذرات خاک که باد آن را به هوا می برد، نه حرکت مورچه بر سنگ صاف و نه خوابگاه مورچگان در شب تار، محل افتادن برگ ها و حرکت پنهانی مردمک چشم ها، همه را می داند.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۷۸»
قال الامام الصادق – علیه السلام – : اساس الدین التوحید … اما التوحید فأن لا تجوز علی ربک ما جاز علیک.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: اساس دین، توحید است و توحید آن است که سزاوار نشماری پروردگارت را به آنچه خود شایسته آن هستی (صفات مخلوقات را به او نسبت ندهی).
«بحار الانوار، ج ۵، ص ۱۷»
قال الامام حسین – علیه السلام – : ایها الناس اتقوا هولآء الذین یشبهون الله بانفسهم بل هو الله … .
امام حسین – علیه السلام – فرمودند: ای مردم! مبادا مثل کسانی باشید که خداوند را به خودشان تشبیه می کنند و حال آن که خداوند هرگز همتا، ضد و مانند ندارد.
«تحف العقول، ص ۲۴۸»
قال الامام الرضا – علیه السلام – : الله جل جلاله واحد لا واحد غیره، لا اختلاف فیه و لا تفاوت و لا زیادة و لا نقصان.
امام رضا – علیه السلام – فرمودند: خداوند جل جلاله، یکتا و یگانه ای است که هیچ چیزی غیر از او یگانه نیست و اختلاف و تفاوت و زیاده و نقصان در (ساحت قدسی) او راه ندارد.
«مسند الامام رضا – علیه السلام – ، ج ۱، ص ۴۰»
عن الفتح بن یزید عن أبی الحسن – علیه السلام – قال: سألته عن أدنی المعرفة، فقال: الإقرار بأنه لا إله غیره و لا شبه له و لا نظیر … .
فتح بن یزید از امام کاظم – علیه السلام – سوال کرد که: کمترین حد معرفت (خدا) چیست؟ حضرت – علیه السلام – فرمودند: آن است که انسان اقرار کند که جز او خدایی نیست و شبیه و مانند ندارد … و هیچ چیزی مانند او نیست.
«الکافی، ج ۱، ص ۸۶»
قال الامام الباقر – علیه السلام – : … سبحان من لم یزل و لا یزال فردا صمدا لم یتخذ صاحبة و لا ولدا.
امام باقر – علیه السلام – فرمودند: : منزه است خدایی که همیشه بوده و همیشه است و یکتا و بی نیاز است، دارای همسر و فرزند نیست.
«الکافی، ج ۱، ص ۸۸»
. قال الامام الرضا – علیه السلام – : من قرء قل هو الله احد و أمن بها فقد عرف التوحید.
امام رضا – علیه السلام – فرمودند: کسی که قل هو الله احد (سوره توحید) را بخواند و به آن ایمان داشته باشد به درستی که توحید را شناخته است.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۴»
قال الامام الصادق – علیه السلام – : من نظر فی الله کیف هو هلک.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: هر کسی درباره خدا فکر کند که او چگونه است، هلاک می شود.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۶»
قال الامام الباقر – علیه السلام – : ایاکم و التفکر فی الله ولکن اذا اردتم ان تنظروا الی عظمته فانظروا الی عظیم خلقه.
امام باقر – علیه السلام – فرمودند: از اندیشیدن و فکر کردن درباره خدا بپرهیزید و اگر خواستید در عظمتش بیندیشید در عظمت خلقش نظر کنید.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۶»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله الکائن قبل أن یکون کرسی او عرش او سماء او ارض … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: حمد و سپاس خداوندی را سزاست که همواره وجود داشته پیش از آن که کرسی یا عرش یا آسمان یا زمین، جن یا انس پدید آیند، خدایی که ذات او را فکرها و عقل های ژرف اندیش نتوانند بشناسند و با نیروی اندیشه اندازه ای برای او نمی توانند تصور کنند.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله العلی عن شبه المخلوقین.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: سپاس خداوندی را سزاست که از شباهت داشتن به مخلوقات برتر است.
«نهج البلاغه، خطبه ۲۱۳»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمدلله الذی اظهر من آثار سلطانه و جلال کبریائه ما حیر مقل العقول.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: ستایش خداوندی را سزاست که نشانه های قدرت و بزرگی و عظمت خود را چنان آشکار کرد که عقول را از شگفتی به حیرت آورده و اندیشه ها را از شناخت کنه صفاتش بازداشته است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۹۵»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : فهو الذی تشهد له أعلام الوجود علی اقرار قلب ذی الجحود، تعالی الله عما یقوله المشبهون به … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: پس اوست (خداوندی) که همه نشانه های هستی بر وجود او گواهی می دهند و دل های منکران را به اقرار به وجودش واداشته است، خدایی که برتر از گفتار تشبیه کنندگان و پندار منکران است.
«نهج البلاغه، خطبه ۴۹»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله الذی بطن خفیات الأمور و دلت علیه اعلام الظهور و امتنع علی عین البصیر … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: ستایش خداوندی را سزاست از اسرار نهان آگاه است و نشانه های آشکاری در سراسر هستی بر وجود او شهادت می دهند، هرگز برابر چشم بینندگان ظاهر نمی شود، نه چشم کسی که او را ندیده می تواند انکارش کند و نه قلبی که او را شناخت می تواند مشاهده اش نماید، در برتری از همه پیشی گرفته، پس برتر از او چیزی نیست.
«نهج البلاغه، خطبه ۴۹»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله الذی لا تدرکه الشواهد و لا تحویه المشاهد و لا تراه النواظر … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: ستایش خداوندی را سزاست که حواس (پنجگانه) او را درک نکنند و مکان ها او را در برنگیرند، دیدگان او را ننگرند و پوشش ها او را پنهان نتوانند کرد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۵»
ارسال رایگان پیامکقال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : هو واحد لیس له فی الاشیاء شبه … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند یکتا است و برای او مثل و مانندی نیست.
«المحجة البیضاء، ج ۱، ص ۲۱۴»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : لا توحید الا بالاخلاص.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: اعتقاد به توحید، بدون اخلاص حاصل نمی شود.
«تحف العقول، ص ۶۴»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : لا اله الا الله لا شریک له لیس معه اله غیره.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: جز خدای یگانه خدایی نباشد و هیچ شریکی برای او نیست (و) جز او معبودی نیست.
«نهج البلاغه، خطبه ۳۵
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : «لم یولد» سبحانه فیکون فی العز مشارکا و «لم یلد» فیکون موروثا.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: خداوند از کسی متولد نشده تا در عزت و توانایی دارای شریک باشد و فرزندی ندارد تا وارث او باشد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : الحمد لله الدال علی وجوده بخلقه و بمحدث خلقه علی ازلیته … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: ستایش خداوندی را که با آفرینش بندگان به هستی خود راهنمائی فرمود و آفرینش پدیده های نو، به ازلی بودن او گواه است و شاهبت داشتن مخلوقات به یکدیگر دلیل بر بی همتایی اوست.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۵۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : ما وحده من کیفه و لا حقیقته أصاب من مثله … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: کسی که کیفیتی برای خدا قائل شود، یگانگی او را انکار کرده و آن کس که همانندی برای او قرار داد به حقیقت خدا نرسیده است و کسی که خدا را به چیزی تشبیه کرد به مقصد نرسید و آن کس که به او اشاره کند یا در وهم آورد خدا را بی نیاز ندانسته است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۶»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : وصیتی لکم لا تشرکوا بالله شیئا.
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: سفارش من به شما آن است که هرگز برای خدا شریکی قرار ندهید.
«نهج البلاغه، نامه ۲۳»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : لو کان لربک شریک لأتتک رسله، ولرأیت آثار ملکه … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند: اگر پروردگارت شریکی می داشت، همانا پیامبران او نیز به سوی تو می آمدند و آثار قدرتش را می دیدی و کردار و صفاتش را می شناختی، اما خداوند، خدایی است یگانه، همان گونه که خود توصیف کرده است هیچ کس در سلطنت او نزاعی ندارد.
«نهج البلاغه، نامه ۳۱»
عن النبی – صلی الله علیه و آله – : کل مولود یولد علی الفطرة و ابواه یهودانه و ینصرانه و یمجسانه.
نبی اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمودند: همه مولودها بر فطرت (توحیدی) به دنیا می آیند، و این پدر و مادرها هستند که آنها را یهودی، مسیحی یا مجوسی بار می آورند.
«بحار الانوار، ج ۵۸، ص ۱۸۷»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : ما جزاء من انعم الله علیه بالتوحید الا الجنة.
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: پاداش کسی که خداوند به سبب توحید به او نعمت داده، بهشت است.
«مشکات الانوار، ص ۳۷»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : لا اله الا الله نصف المیزان.
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: کلمه لا اله الا الله، نصف میزان و عمل است.
«امالی شیخ مفید، ص ۲۷۵»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : خیر العبادة قول لا اله الا الله.
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: بهترین عبادت، گفتن لا اله الا الله است.
«توحید صدوق، ص ۱۸»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : ما من الکلام کلمة احب الی الله عزوجل من قول لا اله الا الله.
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: هیچ کلامی نزد خداوند، محبوب تر از گفتن کلمه لا اله الا الله نیست.
«توحید صدوق، ص ۲۲»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : من قال لا اله الا الله مخلصا دخل الجنة … .
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: کسی که لا اله الا الله را با اخلاص بگوید، وارد بهشت می شود و اخلاص آن است که ذکر کلمه توحید، انسان را از هر گونه کار ناپسند و حرام باز دارد.
«توحید صدوق، ص ۲۸»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : ما قلت و لا قال القائلون قبلی مثل لا اله الا الله.
رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: نه من و نه پیامبران قبل از من، مثل کلمه توحید (لا اله الا الله) سخنی نگفته ایم.
«توحید صدوق، ص ۱۸»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – : اول الدین معرفته و کمال معرفته التصدیق به … .
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمودند:
سرآغاز دین، شناخت خداست و درست شناختن او باور داشتن اوست و درست باور داشتن او یگانه دانستن اوست و درست یگانه دانستن او خالص بودن برای اوست و کمال اخلاص برای او نفی صفات (مخلوقات) از اوست.
«نهج البلاغه، خطبه ۱»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
التوحید أن لا تتوهمه.
امام علی – علیه السلام – فرمودند:
توحید آن است که خدا را در وهم و خیالت نیاری.
«نهج البلاغه، حکمت ۴۷۰»
رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
أفضل العمال العلم بالله إن العلم ینفعک معه قلیل العمل وکثیره وإن الجهل لاینفعک معه قلیل العمل ولا کثیره؛
بهترین اعمال، خداشناسی است، زیرا با وجود علم و معرفت، عمل، کم یا زیاد تو را سود می بخشد اما با وجود نادانی (نسبت به خدا) عمل، نه اندکش تو را سود می بخشد نه بسیارش.
کنزالعمال، ج۱۰، ص۱۴۳، ح۲۸۷۳۱
امام صادق(علیه السلام) می فرمایند :
افضل العبادة ادمان التفکر فی الله و فی قدرته.
برترین عبادت، اندیشیدن مداوم درباره ی خدا و قدرت اوست.
اصول کافی/ج۲/ص۵۵.
امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:
انما یداق الله العباد فی الحساب یوم القیامة علی قدر ما اتاهم من العقول فی الدنیا؛
خدا در روز قیامت نسبت به حساب بندگانش به اندازه عقلی که در دنیا به آنها داده است باریک بینی می کند.
(اصول کافی ج ۱ /ص ۱۲)
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ما أعز الله بجهل قط و لا أذل بحلم قطی
هرگز خداوند کسی را به خاطر نادانی اش عزیز نگردانده و کسی را خاطر بردباری اش ذلیل و خوار نکرده است.
(جهاد با نفس، ح ۲۶۰)
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما خلق الله من شی ء إلا و قد خلق له ما یغلبه و خلق رحمته تغلب غضبه؛
خداوند هر چه آفریده چیزی دیگری برای غلبه بر آن آفریده و رحمت خویش را برای غلبه بر غضبش آفریده.
نهج الفصاحه
امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
خداوند دنیا را به دوست و دشمن خود می دهد، اما دینش را فقط به دوست خود می بخشد .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج ۲ ، ص ۲۱۵
امام علی علیه السلام فرمودند:
ما یسرنی لومت طفلا وادخلت الجنة ولم أکبر فأعرف ربی عزوجل؛
دوست ندارم که در کودکی از دنیا می رفتم و وارد بهشت می شدم و بزرگ نمی شدم تا پروردگارم، عزوجل، را بشناسم.
کنزالعمال، ج۱۳، ص۱۵۱، ح۳۶۴۷۲
امام علی علیه السلام فرمودند:
… عالم السر من ضمائر المضمرین ونجوی المتخافتین وخواطر رجم الظنون وعقد عزیمات الیقین… ؛
خدا داناست به هر رازی که مردم در دل نهان داشته اند، و به نجوای آهسته رازگویان و به هر گمان که در خاطری نهفته است و به هر تصمیمی که از روی یقین گرفته شود.
نهج البلاغه، خطبه ۹۱
امام جواد(سلام الله علیه):
الحمد لله الذی خلقنا من نوره بیده؛
سپاس خدایی را که ما را با دست خود از نور خویش آفرید.
اهل بیت: ج ۱ ص ۲۴۶ ح ۳۴۵
امام صادق علیهالسلام :
إن الله تبارک وتعالی ینقل العبد من الشقاء إلی السعادة ، ولا ینقله من السعادة إلی الشقاء .
خداوند تبارک و تعالی بنده را از بدبختی به خوشبختی منتقل میکند ، ولی از خوشبختی به بدبختی منتقل نمیکند .
التوحید : ۳۵۸ / ۶ منتخب میزان الحکمة : ۳۰۰
امام علی علیه السلام :
ولو ضربت فی مذاهب فکرک لتبلغ غایاته ما دلتک الدلالة إلا علی أن فاطر النملة هو فاطر النخلة لدقیق تفصیل کل شی ء وغامض اختلاف کل حی وما الجلیل واللطیف والثقیل والخفیف والقوی والضعیف فی خلقه إلا سواء؛
اگر راههای اندیشه ات را در نوردی تا به پایانه های آن رسی، هیچ دلیلی تو را جز به این رهنمون نشود که آفریننده مورچه همان آفریننده درخت خرما است و این به سبب دقت و ظرافتی است که جداسازی هر چیزی از چیز دیگر و پیچیدگی و تنوعی است که در هر موجود زنده ای به کار رفته است موجودات بزرگ و کوچک، سنگین و سبک و نیرومند و ناتوان، همگی در آفرینش برای خداوند یکسانند.
نهج البلاغه، خطبه ۱۸۴
امام رضا علیه السلام :
إنما قلت اللطیف، للخلق اللطیف ولعلمه بالشی ء اللطیف ألاتری إلی أثر صنعه فی النبات اللطیف وغیر اللطیف وفی الخلق اللطیف من أجسام الحیوان من الجرجس والبعوض وما هو أصغر منهما مما لایکاد تستبینه العیون بل لایکاد یستبان لصغره الذکر من النثی والمولود من القدیم فلما رأینا صغر ذلک فی لطفه … علمنا أن خالق هذا الخلق لطیف؛
گفتم لطیف است، چون هم موجودات لطیف آفریده و هم به چیزهای ظریف و ریز آگاهی دارد. آیا نشانه آفرینش او را در گیاهان ظریف و غیر ظریف و در پیکرهای ظریف و ریز جاندارانی چون کک و پشه و کوچک تر از اینها را نمی بینی که تقریبا به چشم دیده نمی شوند و از بس ریزند نر و ماده آنها و نوزاد و کهن زادشان ازیکدیگر تشخیص داده نمی شوند.پس چون ریزی و ظرافت این چیزها را دیدیم… پی بردیم که آفریننده این موجودات نیز لطیف است.
التوحید، ص ۶۳
پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
التوحید ثمن الجنة؛
توحید، بهای بهشت است.
دانشنامه عقاید اسلامی: ج ۵ ص ۱۲ ح ۳۸۸۶
امام صادق (علیهالسلام) فرمودند:
اسم الله الأعظم مقطع فی ام الکتاب؛
اسم اعظم خدا در ام الکتاب (سوره حمد) پراکنده است.
بحار الأنوار: ج ۹۲ ص ۲۳۴ ح ۱۶.
امام صادق (علیهالسلام) فرمودند:
«الـم» هو حرف من حروف اسم الله الأعظم المقطع فی القرآن، الذی یؤلفه النبی صلی الله علیه و آله والإمام، فإذا دعا به اجیب؛
«الف ـ لام ـ میم»، حرفی از حروف اسم اعظم خداست که در قرآن، پراکنده است و پیامبر صلیاللهعلیهوآله و امام، آنها را با هم ترکیب میکنند و هر گاه با آن دعا کنند، دعایشان اجابت میشود.
بحار الأنوار: ج ۲ ص ۱۶ ح ۳۸.
رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
والذی بعثنی بالحق بشیرا لایعذب الله بالنار موحدا أبدا؛
سوگند به آن کس که مرا نوید دهنده برانگیخت، خداوند هرگز یکتا پرست را در آتش عذاب ندهد.
(التوحید، ص۲۹، ح۳۱)
قال الامام الباقر – علیه السلام – :
ایاکم و التفکر فی الله ولکن اذا اردتم ان تنظروا الی عظمته فانظروا الی عظیم خلقه؛
از اندیشیدن و فکر کردن درباره خدا بپرهیزید و اگر خواستید در عظمتش بیندیشید. در عظمت خلقش نظر کنید.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۶»
قال الامام الباقر – علیه السلام – :
سبحان من لم یزل و لا یزال فردا صمدا لم یتخذ صاحبة و لا ولدا؛
منزه است خدایی که همیشه بوده و همیشه است و یکتا و بی نیاز است، دارای همسر و فرزند نیست.
«الکافی، ج ۱، ص ۸۸»
قال الامام حسین – علیه السلام – :
ایها الناس اتقوا هولآء الذین یشبهون الله بانفسهم بل هو الله … ؛
ای مردم! مبادا مثل کسانی باشید که خداوند را به خودشان تشبیه می کنند و حال آن که خداوند هرگز همتا، ضد و مانند ندارد.
«تحف العقول، ص ۲۴۸»
قال الامام الرضا – علیه السلام – :
من قرء قل هو الله احد و أمن بها فقد عرف التوحید؛
کسی که قل هو الله احد (سوره توحید) را بخواند و به آن ایمان داشته باشد به درستی که توحید را شناخته است.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۴»
قال الامام الرضا – علیه السلام – :
الله جل جلاله واحد لا واحد غیره، لا اختلاف فیه و لا تفاوت و لا زیادة و لا نقصان؛
خداوند جل جلاله، یکتا و یگانه ای است که هیچ چیزی غیر از او یگانه نیست و اختلاف و تفاوت و زیاده و نقصان در (ساحت قدسی) او راه ندارد.
«مسند الامام رضا – علیه السلام – ، ج ۱، ص ۴۰»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
ما قلت و لا قال القائلون قبلی مثل لا اله الا الله؛
نه من و نه پیامبران قبل از من، مثل کلمه توحید (لا اله الا الله) سخنی نگفته ایم.
«توحید صدوق، ص ۱۸»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
من قال لا اله الا الله مخلصا دخل الجنة … ؛
کسی که لا اله الا الله را با اخلاص بگوید، وارد بهشت می شود و اخلاص آن است که ذکر کلمه توحید، انسان را از هر گونه کار ناپسند و حرام باز دارد.
«توحید صدوق، ص ۲۸»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
ما من الکلام کلمة احب الی الله عزوجل من قول لا اله الا الله؛
هیچ کلامی نزد خداوند، محبوب تر از گفتن کلمه لا اله الا الله نیست.
«توحید صدوق، ص ۲۲»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
خیر العبادة قول لا اله الا الله؛
عبادت، گفتن لا اله الا الله است.
«توحید صدوق، ص ۱۸»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
لا اله الا الله نصف المیزان؛
کلمه لا اله الا الله، نصف میزان و عمل است.
«امالی شیخ مفید، ص ۲۷۵»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
ما جزاء من انعم الله علیه بالتوحید الا الجنة؛
پاداش کسی که خداوند به سبب توحید به او نعمت داده، بهشت است.
«مشکات الانوار، ص ۳۷»
قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – :
من مات و لا یشرک بالله دخل الجنة؛
کسی که بمیرد و حال آن که هیچ گاه شرک به خدا نورزیده باشد، وارد بهشت می شود.
«مشکات الانوار، ص ۳۸»
عن النبی – صلی الله علیه و آله – :
کل مولود یولد علی الفطرة و ابواه یهودانه و ینصرانه و یمجسانه؛
همه مولودها بر فطرت (توحیدی) به دنیا می آیند، و این پدر و مادرها هستند که آنها را یهودی، مسیحی یا مجوسی بار می آورند.
«بحار الانوار، ج ۵۸، ص ۱۸۷»
قال الامام الصادق – علیه السلام – :
من نظر فی الله کیف هو هلک؛
هر کسی درباره خدا فکر کند که او چگونه است، هلاک می شود.
«الکافی، ج ۱، ص ۱۲۶»
قال الامام الصادق – علیه السلام – :
اساس الدین التوحید … اما التوحید فأن لا تجوز علی ربک ما جاز علیک؛
اساس دین، توحید است و توحید آن است که سزاوار نشماری پروردگارت را به آنچه خود شایسته آن هستی (صفات مخلوقات را به او نسبت ندهی).
«بحار الانوار، ج ۵، ص ۱۷»
عن الفتح بن یزید عن أبی الحسن – علیه السلام – قال: سألته عن أدنی المعرفة، فقال: الإقرار بأنه لا إله غیره و لا شبه له و لا نظیر … ؛
فتح بن یزید از امام کاظم – علیه السلام – سوال کرد که: کمترین حد معرفت (خدا) چیست؟
حضرت – علیه السلام – فرمودنئ: آن است که انسان اقرار کند که جز او خدایی نیست و شبیه و مانند ندارد … و هیچ چیزی مانند او نیست.
«الکافی، ج ۱، ص ۸۶»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
لو کان لربک شریک لأتتک رسله، ولرأیت آثار ملکه … ؛
اگر پروردگارت شریکی می داشت، همانا پیامبران او نیز به سوی تو می آمدند و آثار قدرتش را می دیدی و کردار و صفاتش را می شناختی، اما خداوند، خدایی است یگانه، همان گونه که خود توصیف کرده است هیچ کس در سلطنت او نزاعی ندارد.
«نهج البلاغه، نامه ۳۱»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
وصیتی لکم لا تشرکوا بالله شیئا؛
سفارش من به شما آن است که هرگز برای خدا شریکی قرار ندهید.
«نهج البلاغه، نامه ۲۳»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
ما وحده من کیفه و لا حقیقته أصاب من مثله … ؛
کسی که کیفیتی برای خدا قائل شود، یگانگی او را انکار کرده و آن کس که همانندی برای او قرار داد به حقیقت خدا نرسیده است و کسی که خدا را به چیزی تشبیه کرد به مقصد نرسید و آن کس که به او اشاره کند یا در وهم آورد خدا را بی نیاز ندانسته است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۶»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
الحمد لله الدال علی وجوده بخلقه و بمحدث خلقه علی ازلیته … ؛
ستایش خداوندی را که با آفرینش بندگان به هستی خود راهنمائی فرمود و آفرینش پدیده های نو، به ازلی بودن او گواه است و شاهبت داشتن مخلوقات به یکدیگر دلیل بر بی همتایی اوست.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۵۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
«لم یولد» سبحانه فیکون فی العز مشارکا و «لم یلد» فیکون موروثا؛
خداوند از کسی متولد نشده تا در عزت و توانایی دارای شریک باشد و فرزندی ندارد تا وارث او باشد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
لا اله الا الله لا شریک له لیس معه اله غیره؛
جز خدای یگانه خدایی نباشد و هیچ شریکی برای او نیست (و) جز او معبودی نیست.
«نهج البلاغه، خطبه ۳۵»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
لا توحید الا بالاخلاص؛
اعتقاد به توحید، بدون اخلاص حاصل نمی شود.
«تحف العقول، ص ۶۴»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
هو واحد لیس له فی الاشیاء شبه … ؛
خداوند یکتا است و برای او مثل و مانندی نیست.
«المحجة البیضاء، ج ۱، ص ۲۱۴»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
الحمد لله الذی لا تدرکه الشواهد و لا تحویه المشاهد و لا تراه النواظر … ؛
امیرمؤمنان – علیه السلام – فرمود: ستایش خداوندی را سزاست که حواس (پنجگانه) او را درک نکنند و مکان ها او را در برنگیرند، دیدگان او را ننگرند و پوشش ها او را پنهان نتوانند کرد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۵»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
فهو الذی تشهد له أعلام الوجود علی اقرار قلب ذی الجحود، تعالی الله عما یقوله المشبهون به … ؛
پس اوست (خداوندی) که همه نشانه های هستی بر وجود او گواهی می دهند و دل های منکران را به اقرار به وجودش واداشته است، خدایی که برتر از گفتار تشبیه کنندگان و پندار منکران است.
«نهج البلاغه، خطبه ۴۹»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
الحمدلله الذی اظهر من آثار سلطانه و جلال کبریائه ما حیر مقل العقول؛
ستایش خداوندی را سزاست که نشانه های قدرت و بزرگی و عظمت خود را چنان آشکار کرد که عقول را از شگفتی به حیرت آورده و اندیشه ها را از شناخت کنه صفاتش بازداشته است.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۹۵»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
الحمد لله العلی عن شبه المخلوقین؛
سپاس خداوندی را سزاست که از شباهت داشتن به مخلوقات برتر است.
«نهج البلاغه، خطبه ۲۱۳»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
الحمد لله الکائن قبل أن یکون کرسی او عرش او سماء او ارض … ؛
حمد و سپاس خداوندی را سزاست که همواره وجود داشته پیش از آن که کرسی یا عرش یا آسمان یا زمین، جن یا انس پدید آیند، خدایی که ذات او را فکرها و عقل های ژرف اندیش نتوانند بشناسند و با نیروی اندیشه اندازه ای برای او نمی توانند تصور کنند.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲»
قال امیرالمؤمنین – علیه السلام – :
التوحید أن لا تتوهمه؛
توحید آن است که خدا را در وهم و خیالت نیاری.
«نهج البلاغه، حکمت ۴۷۰»
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی: و عزتی و جلالی لا أجمع لعبدی أمنین و لا خوفین ان هو أمننی فی الدنیا أخفته یوم أجمع عبادی و إن هو خافنی فی الدنیا أمنته یوم أجمع عبادی؛
خدای والا فرماید: به عزت و جلالم قسم که یک بنده را دو امنیت و دو ترس با هم ندهم اگر در دنیا از من ایمن است در روزی که بندگانم را فراهم کنم او را بترسانم و اگر در دنیا از من بترسد روزی که بندگانم را فراهم کنم ایمنش کنم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی أنا أکرم و أعظم عفوا من أن أستر علی عبد مسلم فی الدنیا ثم أفضحه بعد إذ سترته و لا أزال أغفر لعبدی ما استغفرنی؛
خدای والا فرماید: عفو من گرامی تر و بزرگتر از آن است که در دنیا کار بنده مسلمانی را مستور دارم آنگاه از پس مستور داشتنش او را رسوا کنم، و مادام که بنده ام از من آمرزش خواهد او را خواهم آمرزید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی أنا عند ظن عبدی بی إن ظن خیرا فله و إن ظن شرا فله؛
خدای والا فرماید: من با گمان بنده ام که به من دارد قرینم. اگر نیکو گمان کند، نیکی یابد و اگر بد گمان برد بد بیند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی: إذا وجهت إلی عبد من عبیدی مصیبه فی بدنه أو فی ولده أو فی ماله فاستقبله بصبر جمیل استحییت یوم القیامه أن أنصب له میزانا أو أنشر له دیوانا؛
خدای والا فرماید: وقتی مصیبت تن یا فرزند یا مال، متوجه یکی از بندگان خویش کنم و او با صبر نیکو مصیبت را استقبال کند، روز قیامت شرم دارم که میزانی برای او نصب کنم یا دفتری برای او پهن کنم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی: أنا أغنی الشرکاء عن الشرک و من عمل عملا أشرک فیه معی غیری ترکته و شرکه؛
خدای والا فرماید: من از همه شریکان از شریک بی نیازترم و هر که غیر مرا با من در عبادت خود شریک کند، وی را با شرکش رها کنم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی: إذا تقرب إلی العبد شبرا تقربت إلیه ذراعا و إذا تقرب إلی ذراعا تقربت منه باعا و إذا أتانی مشیا أتیته هروله؛
خدای والا فرماید: وقتی بنده یک وجب به من نزدیک شود، ذراعی بدو نزدیک شوم و چون ذراعی به من نزدیک شود، بیش از دو ذراع به او نزدیک شوم و اگر ملایم به سوی من آید، بشتاب بسوی او شوم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قال الله تعالی، یؤذینی ابن آدم یسب الدهر و أنا الدهر بیدی الأمر أقلب اللیل و النهار؛
خدای والا فرماید: فرزند آدم مرا آزار می کند که به روزگار ناسزا می گوید، روزگار منم و کارها به دست من است و شب و روز را تغییر می دهم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
فرغ الله لکل عبد من عمله و أجله و مضجعه و رزقه لا یتعداهن أبدا؛
خدا عمل و اجل و آرامگاه و روزی هر بنده ای را از پیش معین کرده و هرگز از آن تجاوز نخواهد کرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
فرغ الله عز و جل إلی کل عبد من أجله و رزقه و مضجعه و شقی أو سعید؛
خدای عز و جل مرگ و روزی و آرامگاه و بدبختی و نیکبختی هر بنده ای را از پیش معین کرده است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
عفو الله أکبر من ذنوبک؛
عفو خدا از گناهان تو بزرگتر است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الطبیب الله و لعلک ترفق بأشیاء تخرق بها غیرک؛
طبیب حقیقی خداست شاید چیزهائی برای تو مناسب است که برای غیر تو نامناسب است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
صدق الله فصدقه؛
خدا راستگوست با او راست باش.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس الحکمه معرفه الله؛
اساس حکمت، خداشناسی است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خلق الله مائه رحمه فوضع رحمه واحده بین خلقه یتراحمون بها و خبأ عنده مائه إلا واحده؛
خداوند صد جزء رحمت آفرید و یکی را میان خلق نهاد که به وسیله آن بر یکدیگر رحم کنند و نود و نه جزء آن را پیش خود نگهداشت.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خلق الله الخلق فکتب آجالهم و أعمالهم و أرزاقهم؛
خداوند خلق را بیافرید و زندگی و اعمال و ارزاقشان را رقم زد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تفکروا فی کل شی ء و لا تفکروا فی ذات الله؛
در همه چیز بیندیشید ولی در ذات خدا میندیشید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تفکروا فی خلق الله و لا تفکروا فی الله فتهلکوا؛
در باره خلق تفکر کنید و در باره خدا تفکر مکنید که هلاک خواهید شد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تفکروا فی الخلق و لا تفکروا فی الخالق فإنکم لا تقدرون قدره؛
در باره خلق بیندیشید و در باره خالق میندیشید که بکنه ذات او نتوانید رسید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تعرف إلی الله فی الرخاء یعرفک فی الشده؛
در موقع آسایش خدا را بشناس تا در موقع سختی تو را بشناسد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنما یرحم الله من عباده الرحماء؛
خداوند به بندگان رحیم خود رحم می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله خلق یوم خلق السموات و الأرض مائه رحمه کل رحمه طباق ما بین السماء و الأرض فجعل منها فی الأرض رحمه فبها تعطف الوالده علی ولدها و الوحش و الطیر بعضها علی بعض و أخر تسعا و تسعین فإذا کان یوم القیامه أکملها بهذه الرحمه؛
خداوند روزی که آسمانها و زمین را آفرید صد رحمت بیافرید که هر یک از آنها میان زمین و آسمان را پر می کند و یکی را در زمین قرار داد که به وسیله آن مادر به فرزند مهربانست و وحش و طیر به یکدیگر مأنوسند و نود و نه رحمت را نگه داشته و همین که روز قیامت شود این یک رحمت را نیز بر آن بیفزاید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی یغار و إن المؤمن یغار و غیره الله أن یأتی المؤمن ما حرم الله علیه؛
خداوند غیرت می برد و مؤمن غیرت می برد غیرت خدا این است که مؤمن مرتکب کاری شود که خدا حرام کرده است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی لما خلق الخلق کتب بیده علی نفسه أن رحمتی تغلب غضبی.
خداوند وقتی خلق را بیافرید بر خویش مقرر داشت که رحمت من بر خشم من غلبه خواهد یافت.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی غیور یحب الغیور.
خداوند غیرتمند است و مرد غیرتمند را دوست دارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی عفو یحب العفو.
خداوند بخشنده است و بخشش را دوست دارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی رفیق یحب الرفق و یعطی علیه ما لا یعطی علی العنف.
خداوند ملایم است و ملایمت را دوست دارد و به وسیله آن چیزها می دهد که به وسیله خشونت نمی دهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إن الله تعالی حیی کریم یستحیی إذا رفع الرجل إلیه یدیه أن یردهما صفرا خائبتین؛
خداوند باحیا و بخشنده است وقتی مردی دست های خود را به سوی او بلند کرد شرم دارد که آن را خالی و نومید باز گرداند.
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل الأعمال العلم بالله إن العلم ینفعک معه قلیل العمل و کثیره و إن الجهل لا ینفعک معه قلیل العمل و لا کثیره؛
بهترین کارها خداشناسی است کاری که با دانش قرین است اندک و بسیار آن سودمند است و کاری که با نادانی قرین است نه اندک آن سود می دهد و نه بسیار.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا أراد الله خلق شی ء لم یمنعه شی ء؛
وقتی خدا بخواهد چیزی را بیافریند چیزی مانع او نمی شود.
نهج الفصاحه
قال الإمام الحسن المجتبی – علیه السلام – :
من عرف الله أحبه، و من عرف الدنیا زهد فیها؛
امام حسن مجتبی – علیه السلام – فرمودند:
هرکس خدا را بشناسد، (در عمل و گفتار) او را دوست دارد و کسی که دنیا را بشناسد آن را رها خواهد کرد.
کلمة الإمام الحسن – علیه السلام -، ص ۱۴۰
قالت فاطمة الزهراء – سلام الله علیها – : إن الله یغفر الذنوب جمیعا ولایبالی ؛
حضرت فاطمه زهرا – سلام الله علیها – فرمودند: همانا خداوند متعال تمامی گناهان بندگانش را می آمرزد و از کسی باکی نخواهد داشت.
تفسیر التبیان، ج ۹، ص ۳۷
امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرمایند :
أفضل العبادة العلم بالله و التواضع له؛
برترین عبادت، شناخت خدا و فروتنی برای اوست.
تحف العقول: ۳۶۴.
قال الامام علی ـ علیه السلام ـ :
سکنوا فی أنفسکم معرفة ما تعبدون; حتی ینفعکم ما تحرکون من الجوارح بعبادة من تعرفون؛
امام علی ـ علیه السلام ـ : شناخت خدایی را که می پرستید در جان های خود جای دهید تا خم و راست شدن هایتان برای عبادت کسی که می شناسیدش، شما را سود دهد.
تحف العقول: ۲۲۳ و ۲۰۴.
قال الامام الرضا ـ علیه السلام ـ :
أول عبادة الله معرفته؛
امام رضا ـ علیه السلام ـ : آغاز بندگی خدا، شناخت اوست.
التوحید: ۳۴ / ۲.
امام صادق علیهالسلام می فرمایند :
الباء بهاء الله و السین سناء الله و المیم مجد الله و الله إله کل شیء الرحمن بجمیع خلقه و الرحیم بالمؤمنین خاصة؛
باء (بسم الله الرحمن الرحیم) بهاء (روشنی) خدا و سین آن سناء (بزرگی) خدا و میم آن مجد (عظمت) خدا، و الله معبود همه چیز، رحمن مهربان به همه خلق، رحیم مهربان فقط به مؤمنان است.
کافی، ج ۱، ص ۱۱۴.
امام صادق علیهالسلام می فرمایند :
بسم الله الرحمن الرحیم اسم الله الأکبر أو قال الأعظم؛
بسم الله الرحمن الرحیم، بزرگترین ـ فرمود ـ یا با عظمتترین نام خداوند است.
بحارالأنوار، ج ۹۰، ص ۲۲۳ .
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
خداوند مخلوق خود را در تاریکی بیافرید و از نور خود بر آنها انداخت , هر کس در آن روز از آن نور بدو رسید هدایت یافت و هر کس آز آن دور ماند گمراه شد.
(نهج الفصاحه ، حدیث ۶۹۹)
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
خدای سبحان چنان نیست که أحدی (از بندگان خود را) گمراه کند، و خداوند نسبت به بندگان خود ستمکار نیست.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
در شگفتم از کسی که در قدرت خدا تردید کند با این که آفریده او را می بیند.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
هر غالبی جز خداوند مغلوب است.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
هر پنهانی، نزد خدا آشکار است.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
به راستی که خدای سبحان نزد آنچه پنهان کرده هر انسانی در درون خود، و گفتار هر گوینده و عمل هر عمل کننده حاضر و بدان آگاه است.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
علم و دانش خدای سبحان اعماق پرده های غیب را شکافته، و به عقاید پیچیده و پنهان احاطه کرده است.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که خدای سبحان را به یکتایی و یگانگی بشناسد، هیچ گاه او را به خلق تشبیه نکند.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که در باره ذات خدای تعالی تفکر کند، الحاد ورزیده از دین بیرون رود.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
خدای سبحان را خردها نبیند تا از وی بازگو کند، بلکه خدای تعالی پیش از توصیف هر وصف کننده ای خود آغاز به وصف خود کرده است.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
خدای سبحان (چنان است که) در خردها نگنجد ، و در مسیر وزش افکار در کیفیت خاصی قرار نگیرد، و در وهم ها در نیاید تا به تصرف آنها در آید و محدود شود.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
خداوند جل جلاله را چشمها هرگز آشکارا نبیند، اما دلها با نیروی حقیقت ایمان، وی را درک کنند.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
او است خدایی که گواهی دهد برای او نشانه های هستی بر دل انکار کننده.
غررالحکم ، باب معرفت خدا
امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
من عرف الله خاف الله و من خاف الله سخت نفسه عن الدنیا.
هر که خدا را بشناسد ترس او در دلش می افتد و هر که از خدا ترسان باشد نفسش از دنیا طلبی باز می ماند.
(جهاد با نفس ، ح ۱۱۷)
https://mohsenzade.com/nafsezakiyah/
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «احادیث توحید – خداشناسی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.