نام: جعفر بن محمد .

کنیه: ابوعبدالله، ابواسماعیل و ابوموسی.

القاب: صادق، فاضل، صابر، طاهر، قائم، کافل و منجی.

مشهورترین لقب آن حضرت «صادق» است. این لقب به خاطر صدق گفتار آن حضرت و تمایز از جعفر کذاب، که در عصر امام زمان (ع) ادعای امامت کرده بود، به آن حضرت داده شد.

منصب: معصوم هشتم و امام ششم شیعیان.

تاریخ ولادت: هفدهم ربیعالاول سال ۸۰ هجری.

برخی مورخان، تاریخ تولد آن حضرت را اول رجب سال ۸۰ هجری و برخی دیگر سال ۸۳ هجری دانستهاند؛اما قول اول مشهور است و این روز مطابق است با روز ولادت پیامبر اکرم (ص).

محل تولد: مدینه مشرفه، در سرزمین حجاز (عربستان سعودی کنونی).

نسب پدری : امام محمد باقر بن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب (ع).

نام مادر: فاطمه، مکنی بهام فروه بنت قاسم بن محمد بن ابی بکر.

ام فروه، که فرزندزاده جناب محمد بن ابی بکر بود، مقام والایی در بین زنان زمان خویش داشت. امام صادق (ع) درباره شأن او فرمود: مادرم از جمله زنانی بود که ایمان آورد و تقوا پیشه کرد و نیکوکاری نمود، و خدا نیکوکاران را دوست دارد.

این زن از تربیتشدگان مکتب امام زینالعابدین (ع) و امام محمد باقر (ع) است.

مدت امامت: از زمان شهادت پدرش، امام محمد باقر (ع) در هفتم ذیحجه سال۱۱۴ هجری تا ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری، به مدت ۳۴ سال.

تاریخ و سبب شهادت: ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری، در سن ۶۵ سالگی، به وسیله زهری که منصور دوانیقی به آن حضرت خورانید.

برخی تاریخ شهادت آن حضرت را نیمه رجب سال ۱۴۸ هجری دانستهاند.

محل دفن: قبرستان بقیع، در مدینه مشرفه، در جوار قبر پدر و جدش و امامحسن مجتبی (ع) (در عربستان سعودی کنونی).

همسران: ۱- فاطمه بنت حسین. ۲- ام حمیده (حمیده مصفاة). و چند ام ولد دیگر.

فرزندان: ۱- امام موسی کاظم (ع). ۲- اسماعیل. ۳- عبدالله. ۴- محمد دیباج. ۵- اسحاق. ۶- علی عریضی. ۷.عباس. ۸- ام فروه. ۹- فاطمه. ۱۰- اسماء.

اصحاب ویاران : تعداد راویان و اصحاب امام صادق (ع) بیش از چهار هزار نفر است که از محضر آن حضرت بهرهمند شده و در جهان اسلام به انتشار علوم اهل بیت(ع) پرداختند. در این جا به نام برخی از بزرگان اصحاب و راویان آن حضرت اشاره میگردد:

۱. جمیل بن دراج.
۲. عبدالله بن مسکان.
۳. عبدالله بن بکیر.
۴. حماد بن عیسی.
۵. حماد بن عثمان.
۶. ابان بن عثمان.
این شش نفر به «اصحاب اجماع» معروف شدهاند.
۷. أبان بن تغلب.
۸. اسحاق بن عمار صیرفی.
۹. ابو حمزه ثمالی.
۱۰. برید بن معاویه عجلی.
۱۱. حریز بن عبدالله سجستانی.
۱۲. حمران بن اعین شیبانی.
۱۳. زرارة بن اعین شیبانی.
۱۴. صفوان بن مهران اسدی.
۱۵. عبدالله بن ابی یعفور.
۱۶. عمران بن عبدالله اشعری.
۱۷. عیسی بن عبدالله اشعری.

|

۱۸. فضیل بن یسار بصری.
۱۹. فیض بن مختار کوفی.
۲۰. ابو بصیر مرادی.
۲۱. مؤمن الطاق محمد بن علی.
۲۲. محمد بن مسلم کوفی.
۲۳. معاذبن کثیر کسایی.
۲۴. معلی بن خنیس کوفی.
۲۵. هشام بن محمد.
۲۶. یونس بن ظبیان کوفی.
۲۷. معاویة بن عمار.
۲۸. زید شحام.
۲۹. سدیر بن حکیم.
۳۰. عبد السلام بن عبدالرحمن.
۳۱. جابربن یزید جعفی.
۳۲. ثابت بن دینار.
۳۳. مفضل بن قیس.
۳۴. مفضل بن عمر جعفی.
۳۵. سفیان بن عیینه.

---|---

زمامداران معاصر:
۱. عبدالملک بن مروان (۸۶-۶۵ ق.).
۲. ولید بن عبدالملک (۹۶-۸۶ ق.).
۳. سلیمان بن عبدالملک (۹۹-۹۶ ق.).
۴. عمر بن عبدالعزیر (۱۰۱-۹۹ ق.).
۵. یزید بن عبدالملک (۱۰۵-۱۰۱ ق.).
۶. هشام بن عبدالملک (۱۲۵-۱۰۵ ق.).
۷. ولید بن یزید (۱۲۶-۱۲۵ ق.).
۸. یزید بن ولید (۱۲۶-۱۲۶ ق.).
۹. مروان بن محمد (۱۳۲-۱۲۶ ق.).
تمامی این خلفا از سلسله بنی امیه و از شاخه بنیمروان بودند.
۱۰. ابوالعباس سفاح (۱۳۶-۱۳۲ ق.).
۱۱.منصور دوانیقی (۱۵۸-۱۳۶ ق.).
این دو نفر از سلسله بنیعباس بودند.

امام صادق (ع) که معاصر دو سلسله بنی امیه و بنی عباس بود، از هر دوی آنها سختیها و آزارها و بیمهریهای فراوانی دید؛ اما چون آن حضرت در انتهای دوران خلافت امویان و ابتدای خلافت عباسیان میزیست، از فترت به وجود آمده در زمان انتقال خلافت از خاندان غاصبی به خاندان غاصب دیگر، زمینه ترویج و تبلیغ مکتب اهل بیت(ع) را مناسب دید و از این فرصت پیش آمده، بیشترین بهره را نصیب اسلام و مسلمانان کرد.

آن حضرت، با تشکیل حوزه علمیه و تعلیم و تربیت شاگردان مبرزی چون هشام، زراره و محمد بن مسلم، تحول شگرفی در جهان اسلام و مذهب شیعه پدید آورد. به همین جهت به شیعیان امامی اثنا عشری، شیعه جعفری نیز گفته میشود.

رویدادهای مهم:

۱. شهادت امام محمد باقر (ع)، پدر ارجمند امام جعفر صادق (ع)، در سال ۱۱۴ هجری.

۲. قیام زید بن علی (ع)، عموی امام جعفر صادق (ع) بر ضد امویان و شهادت او در این واقعه، در سال ۱۲۱ هجری.

۳. گسترش نهضت بنیهاشم (علویان و عباسیان)، در سراسر قلمرو حکمرانی امویان.

۴. سرنگونی سلسله امویان و پیروزی عباسیان و تسخیر خلافت اسلامی توسط ابوالعباس سفاح، در سال ۱۳۳ هجری.

۵. قیام علویان بنیالحسن (ع) بر ضد عباسیان و سرکوب شدن آنان به دست منصور دوانیقی.

۶. بهرهجویی امام صادق (ع) از فرصت به دست آمده از نبرد میان عباسیان و امویان، برای تشکیل حوزه علمی اسلامی و تربیت هزاران شاگرد در رشته های فقه، تفسیر و علوم قرآن، کلام، شیمی، تاریخ و غیره، در مدینه مشرفه.

۷. فراخوانی امام صادق (ع) از مدینه به بغداد، توسط سفاح عباسی و زیر نظر قرارگرفتن آن حضرت.

۸. فراخوانی مجدد امام صادق (ع) از مدینه به بغداد، توسط منصور دوانیقی و اذیت و آزار آن حضرت.

۹. وفات اسماعیل، پسر امام صادق (ع)، در سال ۱۴۲ هجری و اندوه فراوان آن حضرت در این مصیبت.

۱۰. رفتار نامناسب عاملان منصور دوانیقی، در مدینه، با امام صادق (ع) و بسیاری از علویان.

۱۱. مبارزه علمی و فرهنگی امام صادق (ع) و یاران ایشان با مخالفان، ملحدان و مدعیان دروغین.

۱۲. مسمومیت امام صادق (ع) و شهادت آن حضرت، در سال ۱۴۸ هجری، به دستور منصور دوانیقی.

۱۳. به خاکسپاری پیکر مطهر امام صادق (ع)، در قبرستان بقیع، در کنار قبر پدر، جد و عمویشان، امام حسن مجتبی (ع).

برگرفته شده از کتاب « خاندان عصمت علیهم السلام » تالیف سید تقی واردی

http://zahedan-tebyan.ir/main.asp?id=۷۰۶۴