به گزارش خبرنگار مهر، بیستم صفر که مصادف با چهلمین روز واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام و یاران ایشان است، به نام اربعین حسینی مشهور است. در این روز اسرای کربلا یعنی خاندان و نزدیکان سید الشهدا که در کربلا ایشان را همراهی می کردند، از شام به مدینه نقل مکان کردند. همچنین در روز اربعین بود که جابر بن عبدالله انصاری که یکی از صحابی پیامبر (ص) بودند از مدینه وارد کربلا شدند تا قبر امام حسین (ع) را زیارت کند. همزمان در آستانه اربعین حسینی در مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی اعمالی در خصوص شب و روز اربعین آمده است.

نشانه مؤمن پنج چیز است و یکی از آنها زیارت اربعین و قبر سیدالشهدا (ع) است. از این روی در آستانه اربعین حسینی، هرساله عاشقان زیادی اعم از عرب، عجم، مسیحی، یهود و … پای در مسیر عشق می گذارند و راهی کربلای معلی می شوند.



پیاده روی اربعین ضمن آداب و نکاتی که به همراه دارد، روز اربعین نیز، دارای اعمال و آدابی است که از زیارت قبور شهدای کربلا، زیارت اربعین آغاز و دیگر اعمال این روز است.



یکی از این آداب سفر به حرم سیدالشهدا (ع) و ۷۲ شهید کربلاست که روایات بسیاری نیز درباره زیارت قبور شهدا بیان شده است.



از امام حسن عسکری علیه السلام روایت شده که فرمود: نشانه های مؤمن پنج چیز است:

بجای آوردن پنجاه و یک رکعت نماز (۱۷ رکعت نماز واجب و ۳۴ رکعت نافله)، زیارت اربعین (امام حسین)، انگشتر به دست راست نهادن، پیشانی را به هنگام سجده بر خاک گذاردن و بسم الله الرحمن الرحیم را در نماز بلند گفتن.

۱- قرائت دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه

ده مرتبه قرائت دعای چهل و سوم از صفیحه سجادیه در ماه صفر به خصوص روز اربعین فضیلت ویژه ای دارد:

«یا شدید القوی ویا شدید المحال یا عزیز یا عزیز یا عزیز ذلت بعظمتک جمیع خلقک فاکفنی شر خلقک یا محسن یا مجمل یا منعم یا مفضل یا لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین فاستجبنا له ونجیناه من الغم وکذلک ننجی المؤمنین وصلی الله علی محمد و اله الطیبین الطاهرین »

۲- غسل زیارت و دعا

امام صادق (ع) به انجام غسل در روز اربعین سفارش کرده اند. ایشان به صفوان یکی از یاران خود فرمودند پیش از رفتن به زیارت قبر پدرم در آب فرات غسل نمائید تا گناهان شما بریزد. و چون غسل می کنی بگو:

«بسم الله و بالله اللهم اجعله نورا و طهورا و حرزا و شفاء من کل داء و سقم و آفة و عاهة اللهم طهر به قلبی و اشرح به صدری و سهل لی به أمری»

۳- خواندن زیارت عاشورا

قرائت زیارت عاشورا در هر ساعت و هر روزی ثواب دارد، اما به خاطر فضائل بسیار آن به خواندن این زیارت در روز بیست صفر نیز سفارش شده است.

۴- خواندن دو رکعت نماز در روز اربعین

پس از اینکه زیارت اربعین را خواندید، نیت کرده و دو رکعت نماز اقامه کنید و دست به دعا ببرید و آنچه که می خواهید را از خداوند طلب کنید.

۵- زیارت حرم سیدالشهدا در روز اربعین

سفر کربلا از دیگر اعمال توصیه شده در شب و روز اربعین است. زیارت امام حسین (ع) در هر زمانی ثواب فراوانی دارد و مستحب است. اما حضور در سرزمین کربلا و زیارت این امام بزرگوار و یارانشان در روز اربعین، فضیلت و ثواب ویژه ای به همراه دارد.

۶- خواندن زیارت وداع اربعین

سید بن طاووس رحمه الله گفته است که من برای زیارت اربعین وداعی یافته ام که مخصوص است به این زیارت. باید که بایستی پیش روی ضریح و بگویی:



السلام علیک یا ابن رسول الله، السلام علیک یا ابن علی المرتضی وصی رسول الله.

سلام بر تو ای پسر رسول خدا! سلام بر تو ای پسر علی مرتضی جانشین رسول خدا!



السلام علیک یا ابن فاطمة الزهراء سیدة نساء العالمین، السلام علیک یا وارث الحسن الزکی.

سلام بر تو ای پسر فاطمۀ زهرا سرور زنان جهان! سلام بر تو ای وارث امام حسن پاک!



السلام علیک یا حجة الله فی أرضه و شاهده علی خلقه.

سلام بر تو ای حجت خدا در زمین و گواه او بر آفریده ها!



السلام علیک یا أبا عبد الله الشهید، السلام علیک یا مولای و ابن مولای

سلام بر تو ای ابا عبد الله شهید! سلام بر تو ای مولای من و پسر مولای من!



أشهد أنک أقمت الصلاة و آتیت الزکاة، و أمرت بالمعروف و نهیت عن المنکر

گواهی می دهم که تو نماز را به پا داشتی و زکات دادی و امر به معروف و نهی از منکر کردی



و جاهدت فی سبیل الله حتی أتاک الیقین، و أشهد أنک علی بینة من ربک أتیتک

و در راه خدا جهاد نمودی تا این که امر یقین تو را فرارسید و نیز گواهی می دهم که تو دلیل روشن از سوی پروردگارت داشتی؛ و اگر از دور زیارت کند باید بگوید:



توجهت إلیک یا مولای زائرا وافدا راغبا مقرا لک بالذنوب.

ای مولای من! اکنون من به عنوان زایر، واردشونده، گراینده، اقرارکنندۀ به گناه و گریزان از خطا.



هاربا إلیک من الخطایا لتشفع لی عند ربک.

به درگاه تو آمده ام تا در نزد پروردگارت از من شفاعت کنی.



یا ابن رسول الله صلی الله علیک حیا و میتا، فإن لک عند الله مقاما معلوما و شفاعة مقبولة.

ای پسر رسول خدا! درود خدا بر تو در حال حیات و مرگ تو، زیرا تو در نزد خدا از مقام معلوم و شفاعت مورد پذیرش برخورداری.



لعن الله من ظلمک، و لعن الله من هتک حرمک و غصب حقک.

خداوند کسانی را که به تو ستم نموده اند لعنت کند و نیز کسانی را که تو را محروم نموده، حقت را غصب نموداند لعنت کند



و لعن الله من قتلک و لعن الله من خذلک، و لعن الله من دعوته فلم یجبک و لم یعنک

و قاتلان تو را لعنت کند و آنان را که دست از یاری تو کشیدند لعنت کند و آنان را که خواندی و به تو پاسخ مثبت ندادند و تو را یاری نکردند لعنت کند



و لعن الله من منعک من حرم الله و حرم رسوله و حرم أبیک و أخیک

و نیز کسانی را که از رفتن تو به سوی حرم خدا و حرم رسول خدا و حرم پدر و برادرت جلوگیری کردند لعنت کند



و لعن الله من منعک من شرب ماء الفرات لعنا کثیرا یتبع بعضها بعضا؛

و کسانی را که تو را از نوشیدن آب فرات منع کردند بسیار و پی درپی لعنت کند.



اللهم فاطر السماوات و الأرض عالم الغیب و الشهادة.

خدایا! ای پدیدآورندۀ آسمان ها و زمین! دانای پنهان و آشکار!



أنت تحکم بین عبادک فیما کانوا فیه یختلفون، و سیعلم الذین ظلموا أی منقلب ینقلبون.

تو بین بندگانت در آنچه اختلاف دارند حکم می کنی و زود است آنانی که ظلم کردند بدانند کدامین جایگاه بازگشتشان است.



اللهم لا تجعله آخر العهد من زیارته، و ارزقنیه أبدا ما بقیت و حییت یا رب.

خدایا این زیارت را آخرین عهدم از زیارت قرار مده و همیشه برایم تا وقتی که باقی و زنده هستم روزی ام گردان، ای پروردگار!



و إن مت فاحشرنی فی زمرته یا أرحم الراحمین؛

و اگر مردم مرا در گروه ایشان محشور فرما، ای مهربان ترین مهربانان!



و اگر زیارت آخر روز عاشورا را در این روز نیز بخواند مناسب است و بدان که مشهور آن است که سبب تأکید زیارت آن حضرت در این روز آن است که حضرت امام زین العابدین علیه السلام با سایر اهل بیت (ع) در این روز بعد از مراجعت از شام به کربلای معلی وارد شدند و سرهای مقدس شهدا را به بدن های ایشان ملحق کردند و این بسیار بعید است.

۷- خواندن زیارت اربعین

شیخ طوسی از صفوان جمال روایت می کند که گفت: مولایم امام صادق (ع) در ارتباط با زیارت اربعین به من فرمود: هنگامی که روز، بالا آمد خطاب به امام حسین (ع) می گویی:

السلام علیٰ ولی اللٰه وحبیبه، السلام علیٰ خلیل اللٰه ونجیبه، السلام علیٰ صفی اللٰه وابن صفیه، السلام علی الحسین المظلوم الشهید، السلام علیٰ أسیر الکربات وقتیل العبرات.

سلام بر ولی خدا و حبیبش، سلام بر دوست خدا و نجیبش، سلام بر بنده برگزیده خدا و فرزند برگزیده اش، سلام بر حسین مظلوم شهید، سلام بر آن دچار گرفتاری ها و کشته اشک ها،

اللٰهم إنی أشهد أنه و لیک وابن ولیک، وصفیک وابن صفیک، الفائز بکرامتک، أکرمته بالشهادة، وحبوته بالسعادة، واجتبیته بطیب الولادة، وجعلته سیدا من السادة، وقائدا من القادة، وذائدا من الذادة، وأعطیته مواریث الأنبیاء، وجعلته حجة علیٰ خلقک من الأوصیاء، فأعذر فی الدعاء، ومنح النصح،

خدایا من گواهی می دهم که حسین ولی تو و فرزند ولی تو و برگزیده تو و فرزند برگزیده توست، حسینی که به کرامتت رسیده، او را به شهادت گرامی داشتی و به خوشبختی اختصاصش دادی و به پاکی ولادت برگزیدی و او را آقایی از آقایان و پیشروی از پیشرویان و مدافعی از مدافعان حق قرار دادی و میراث های پیامبران را به او عطا فرمودی و او را از میان جانشینان، حجت بر بندگانت قرار دادی و در دعوتش جای عذری باقی نگذاشت و از خیرخواهی دریغ نورزید

وبذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة، وحیرة الضلالة، وقد توازر علیه من غرته الدنیا، وباع حظه بالأرذل الأدنیٰ، وشریٰ آخرته بالثمن الأوکس، وتغطرس وتردیٰ فی هواه، وأسخطک وأسخط نبیک وأطاع من عبادک أهل الشقاق والنفاق، وحملة الأوزار، المستوجبین النار، فجاهدهم فیک صابرا محتسبا حتیٰ سفک فی طاعتک دمه واستبیح حریمه؛ اللٰهم فالعنهم لعنا وبیلا، وعذبهم عذابا ألیما.

و جانش را در راه تو بذل کرد تا بندگانت را از جهالت و سرگردانی گمراهی برهاند، درحالی که بر علیه او به کمک هم برخاستند، کسانی که دنیا مغرورشان کرد و بهره واقعی خود را به فرومایه تر و پست تر چیز فروختند و آخرتشان را به کمترین بها به گردونه فروش گذاشتند، تکبر کردند و خود را در دامن هوای نفس انداختند، تو را و پیامبرت را به خشم آوردند و اطاعت کردند از میان بندگانت، اهل شکاف افکنی و نفاق و بارکشان گناهان سنگین و سزاواران آتش را، پس با آنان درباره تو صابرانه و به حساب تو جهاد کرد تا در طاعت تو خونش ریخته شد و حریمش مباح گشت؛ خدایا آنان را لعنت کن لعنتی سنگین و عذابشان کن عذابی دردناک،

السلام علیک یا ابن رسول اللٰه، السلام علیک یا ابن سید الأوصیاء، أشهد أنک أمین اللٰه وابن أمینه، عشت سعیدا، ومضیت حمیدا، ومت فقیدا، مظلوما شهیدا، وأشهد أن اللٰه منجز ما وعدک، ومهلک من خذلک، ومعذب من قتلک، وأشهد أنک وفیت بعهد اللٰه، وجاهدت فی سبیله حتیٰ أتاک الیقین، فلعن اللٰه من قتلک، ولعن اللٰه من ظلمک، ولعن اللٰه أمة سمعت بذٰلک فرضیت به؛

سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند سرور جانشینان، شهادت می دهم که تو امین خدا و فرزند امین اویی، خوشبخت زیستی و ستوده درگذشتی و از دنیا رفتی گم گشته و مظلوم و شهید، گواهی می دهم که خدا وفاکننده است آنچه را به تو وعده داده و نابودکننده کسانی را که از یاری ات دریغ ورزیدند و عذاب کننده کسانی را که تو را کشتند و گواهی می دهم که تو به عهد خدا وفا کردی و در راهش به جهاد برخاستی تا مرگت فرا رسید، پس خدا لعنت کند کسانی را که تو را کشتند و به تو ستم کردند و این جریان را شنیدند و به آن خشنود شدند؛

اللٰهم إنی أشهدک أنی ولی لمن والاه، وعدو لمن عاداه، بأبی أنت وأمی یا ابن رسول اللٰه، أشهد أنک کنت نورا فی الأصلاب الشامخة، والأرحام المطهرة، لم تنجسک الجاهلیة بأنجاسها، ولم تلبسک المدلهمات من ثیابها، وأشهد أنک من دعائم الدین، وأرکان المسلمین، ومعقل المؤمنین، وأشهد أنک الإمام البر التقی الرضی الزکی الهادی المهدی،

خدای من تو را شاهد می گیرم که من دوستم با آنان که او را دوست دارند و دشمنم با آنان که با او دشمن اند، پدر و مادرم فدایت ای فرزند رسول خدا، گواهی می دهم که تو در صلب های بلندمرتبه و رحم های پاک نوری بودی، جاهلیت با ناپاکی هایش تو را آلوده نکرد و از جامه های تیره و تارش به تو نپوشاند و گواهی می دهم که تو از ستون های دین و پایه های مسلمانان و پناهگاه مردم مؤمنی و گواهی می دهم که پیشوای نیکوکار، با تقوا، راضی به مقدرات حق، پاکیزه، هدایت کننده و هدایت شده ای

وأشهد أن الأئمة من ولدک کلمة التقویٰ، وأعلام الهدیٰ، والعروة الوثقیٰ، والحجة علیٰ أهل الدنیا، وأشهد أنی بکم مؤمن، وبإیابکم موقن، بشرایع دینی، وخواتیم عملی، وقلبی لقلبکم سلم، وأمری لأمرکم متبع، ونصرتی لکم معدة حتیٰ یأذن اللٰه لکم، فمعکم معکم لامع عدوکم، صلوات اللٰه علیکم، وعلیٰ أرواحکم وأجسادکم، وشاهدکم وغائبکم، وظاهرکم وباطنکم، آمین رب العالمین.

و گواهی می دهم که امامان از فرزندانت، اصل تقوا و نشانه های هدایت و دستگیره محکم و حجت بر اهل دنیا هستند و گواهی می دهم که من به یقین مؤمن به شمایم و به بازگشتتان یقین دارم، بر اساس قوانین دینم و عواقب عملم و قلبم با قلبتان در صلح و کارم پیرو کارتان و یاری ام برای شما آماده است تا خدا به شما اجازه دهد، پس با شمایم نه با دشمنانتان، درودهای خدا بر شما و بر ارواح و پیکرهایتان و بر حاضر و غایبتان و بر ظاهر و باطنتان، آمین ای پروردگار جهانیان. پس دو رکعت نماز می خوانی و به آنچه می خواهی دعا می کنی و برمی گردی.