کسی که به دنیا رغبت دارد چرا به این آیه پناه نمی آورد!
خبرگزاری مهر- گروه دین و اندیشه: بعد از قرآن کریم، حدیث دومین منبع و سند دین شناسی و تعیین کننده راه سعادت انسان ها است. تکیه بر این منبع حیات بخش در برخی حوزه های دین پژوهی همچون فقه و بخش هایی از اخلاق بیشتر و گسترده تر است؛ زیرا اصول این دانش ها در قرآن به اجمال و اشاره آمده و تفصیل آن را باید در حدیث یافت.
حضرت آیت الله خامنه ای همواره در ابتدای درس خارج فقه خود که تا پیش از کرونا، چندین سال منظم برگزار گردید به قرائت و تبیین و شرح یک حدیث می پرداختند.احادیثی که با مضامین اخلاقی و اجتماعی و قابل استفاده برای عموم جامعه است و شرح حضرت آیت الله خامنه ای بر احادیث نیز حاوی نکات نو و کاربردی در سبک زندگی اسلامی است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در ابتدای جلسه درس خارج فقه ۲۴ فروردین ماه ۱۳۹۳ با استناد به روایتی از امام صادق (ع) می پردازند که در ادامه فیلم و متن این جلسه تقدیم مخاطبان می شود:
عن ابان بن عثمان و هشام بن سالم و محمد بن حمران عن الصادق علیه السلام قال:
عجبت لمن فزع من اربع کیف لا یفزع الی اربع: عجبت لمن خاف کیف لا یفزع الی قوله تعالی حسبنا الله و نعم الوکیل، فانی سمعت الله عز و جل یقول بعقبها فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء.مام صادق علیه السلام می فرماید: تعجب می کنم از کسی که از چهار چیز بیمناک است، چرا به چهار پناهگاه پناه نمی برد؟ تعجب می کنم از کسی که میترسد، چگونه به گفته ی حق که خدا ما را بس است و چه خوب وکیلی است« پناه نبرد که شنیدم خدا دنبال آیه فرمود: »با نعمت خدا و فضل او بازگشتند و بدی و ضرری هم ندیدند. (صفحه ی ۶)
این روایت مربوط به مجلس دوم صدوق (رضوان الله علیه) است.
عجبت لمن فزع من اربع کیف لا یفزع الی اربع [امام صادق (علیه السلام) می فرماید: تعجب می کنم از] کسی که از چهار چیز بیمناک است، چرا به چهار پناهگاه برای مصون ماندن از آن چهار چیز مراجعه نمی کند! آن چهار چیزی که از آنها بیم داریم چه چیزهایی است؟ و علاج و پناهگاه هر کدام از این چهار چیز چیست؟
عجبت لمن خاف کیف لا یفزع الی قوله تعالی «حسبنا الله و نعم الوکیل »(۱)
شما که می ترسید، چرا به «حسبنا الله و نعم الوکیل» پناه نمی برید؟ چطور؟ استدلال دنبالش هست:
فانی سمعت الله عز و جل یقول بعقبها «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء »(۲)
نتیجه ی اینکه گفتند «حسبنا الله و نعم الوکیل» این شد که «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء».
خب، سه مشکل دیگر با سه پناهگاه دیگر را ذکر می فرمایند که حالا می خوانیم؛ بعد هم یک چیز پنجمی را بیان می کنند که آن، دیگر پناه بردن و فرار کردن نیست، رغبت است. کسی که به دنیا رغبت دارد چرا به این آیه پناه نمی آورد! نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که پناه بردن به «حسبنا الله و نعم الوکیل» یعنی چه؟ یعنی [فقط] بگوییم «حسبنا الله و نعم الوکیل»! از دشمن که می ترسیم، بگوییم «حسبنا الله و نعم الوکیل، حسبنا الله و نعم الوکیل»؛ همین؟ یا نه، دل و جانمان را با این مفهوم آمیخته کنیم و عمل مان را دنبالش بیاوریم؛ کما اینکه در «فانقلبوا بنعمة من الله » همین بود. بعد از جنگ سخت احد و آن همه خسارتها و زخمی و کشته، مسلمانها برگشتند مدینه؛ در این بین یک عده ای آمدند که آقا بترسید، می خواهند پدرتان را دربیاورند. کفار جمع شده بودند نزدیک مدینه که باز دوباره به مسلمانها حمله کنند. یک عده مرجفین -آن کسانی که شأنشان همین است که توی دل مردم را خالی کنند- هم آمدند که آقا چه نشسته اید، پدرتان را در می آورند؛ از بین رفتیم، نابود شدیم؛ آیه ی شریفه نازل شد: الذین قال لهم الناس ان الناس قد جمعوا لکم فاخشوهم فزادهم ایمانا و قالوا حسبنا الله و نعم الوکیل .(۳) پیغمبر فرمود کسانی که امروز در جنگ احد مجروح شدند، باید بیایند برویم در مقابل کسانی که جمع شده اند شبانه به ما حمله کنند؛ اگر کسی هم نیاید، خودم تنها می روم. پیغمبر راه افتاد، زخمی های مسلمان ها فورا لباس جنگ پوشیدند و دنبال پیغمبر راه افتادند؛ آمدند و رفتند و آن مجموعه ای را که جمع شده بودند برای اینکه حمله کنند، متواری کردند و تارومار کردند. فانقلبوا، یعنی برگشتند؛ بنعمة من الله؛ هم نعمت آوردند یعنی غنیمت گرفتند از آنها، [هم] «و فضل»، زیادتی از سوی پروردگار یعنی احساس پیروزی و احساس قدرت کردند؛ لم یمسسهم سوء، هیچ ضرری هم به آنها نرسید؛ و اتبعوا رضوان الله . تمسک به «حسبنا الله و نعم الوکیل» یعنی این؛ صرف اینکه آدم بنشیند بگوید ما از دشمن می ترسیم، صد بار حسبنا الله [هم بگوید] کافی نیست؛ که گاهی هم وسط این گفتن ها، حواس آدم می رود به دکان و به درس و به مسجد و به مرید و مانند اینها؛ این کافی نیست. اینکه میگویند پناه ببرید به «حسبنا الله و نعم الوکیل»، یعنی آن چنان که آن مسلمان صدر اسلام پناه برد به «حسبنا الله و نعم الوکیل»؛ اولا در دل خود معتقد شد به اینکه وقتی که با خدا است، وقتی در راه خدا است، خدا برای کمک به او کافی است؛ و بر طبق این اعتقاد عمل هم کرد: پا شد با همان حال زخمی، راه افتاد به طرف جنگ. این آیه ی اول، تا آیات بعد را هم ان شاءالله بعد بخوانیم.
۱) سوره ی آل عمران، بخشی از آیه ی ۱۷۳
۲) سوره ی آل عمران، بخشی از آیه ی ۱۷۴
۳) سوره ی آل عمران، آیه ی ۱۷۳
حضرت آیت الله خامنه ای همواره در ابتدای درس خارج فقه خود که تا پیش از کرونا، چندین سال منظم برگزار گردید به قرائت و تبیین و شرح یک حدیث می پرداختند.احادیثی که با مضامین اخلاقی و اجتماعی و قابل استفاده برای عموم جامعه است و شرح حضرت آیت الله خامنه ای بر احادیث نیز حاوی نکات نو و کاربردی در سبک زندگی اسلامی است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در ابتدای جلسه درس خارج فقه ۲۴ فروردین ماه ۱۳۹۳ با استناد به روایتی از امام صادق (ع) می پردازند که در ادامه فیلم و متن این جلسه تقدیم مخاطبان می شود:
عن ابان بن عثمان و هشام بن سالم و محمد بن حمران عن الصادق علیه السلام قال:
عجبت لمن فزع من اربع کیف لا یفزع الی اربع: عجبت لمن خاف کیف لا یفزع الی قوله تعالی حسبنا الله و نعم الوکیل، فانی سمعت الله عز و جل یقول بعقبها فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء.مام صادق علیه السلام می فرماید: تعجب می کنم از کسی که از چهار چیز بیمناک است، چرا به چهار پناهگاه پناه نمی برد؟ تعجب می کنم از کسی که میترسد، چگونه به گفته ی حق که خدا ما را بس است و چه خوب وکیلی است« پناه نبرد که شنیدم خدا دنبال آیه فرمود: »با نعمت خدا و فضل او بازگشتند و بدی و ضرری هم ندیدند. (صفحه ی ۶)
این روایت مربوط به مجلس دوم صدوق (رضوان الله علیه) است.
عجبت لمن فزع من اربع کیف لا یفزع الی اربع [امام صادق (علیه السلام) می فرماید: تعجب می کنم از] کسی که از چهار چیز بیمناک است، چرا به چهار پناهگاه برای مصون ماندن از آن چهار چیز مراجعه نمی کند! آن چهار چیزی که از آنها بیم داریم چه چیزهایی است؟ و علاج و پناهگاه هر کدام از این چهار چیز چیست؟
عجبت لمن خاف کیف لا یفزع الی قوله تعالی «حسبنا الله و نعم الوکیل »(۱)
شما که می ترسید، چرا به «حسبنا الله و نعم الوکیل» پناه نمی برید؟ چطور؟ استدلال دنبالش هست:
فانی سمعت الله عز و جل یقول بعقبها «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء »(۲)
نتیجه ی اینکه گفتند «حسبنا الله و نعم الوکیل» این شد که «فانقلبوا بنعمة من الله و فضل لم یمسسهم سوء».
خب، سه مشکل دیگر با سه پناهگاه دیگر را ذکر می فرمایند که حالا می خوانیم؛ بعد هم یک چیز پنجمی را بیان می کنند که آن، دیگر پناه بردن و فرار کردن نیست، رغبت است. کسی که به دنیا رغبت دارد چرا به این آیه پناه نمی آورد! نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که پناه بردن به «حسبنا الله و نعم الوکیل» یعنی چه؟ یعنی [فقط] بگوییم «حسبنا الله و نعم الوکیل»! از دشمن که می ترسیم، بگوییم «حسبنا الله و نعم الوکیل، حسبنا الله و نعم الوکیل»؛ همین؟ یا نه، دل و جانمان را با این مفهوم آمیخته کنیم و عمل مان را دنبالش بیاوریم؛ کما اینکه در «فانقلبوا بنعمة من الله » همین بود. بعد از جنگ سخت احد و آن همه خسارتها و زخمی و کشته، مسلمانها برگشتند مدینه؛ در این بین یک عده ای آمدند که آقا بترسید، می خواهند پدرتان را دربیاورند. کفار جمع شده بودند نزدیک مدینه که باز دوباره به مسلمانها حمله کنند. یک عده مرجفین -آن کسانی که شأنشان همین است که توی دل مردم را خالی کنند- هم آمدند که آقا چه نشسته اید، پدرتان را در می آورند؛ از بین رفتیم، نابود شدیم؛ آیه ی شریفه نازل شد: الذین قال لهم الناس ان الناس قد جمعوا لکم فاخشوهم فزادهم ایمانا و قالوا حسبنا الله و نعم الوکیل .(۳) پیغمبر فرمود کسانی که امروز در جنگ احد مجروح شدند، باید بیایند برویم در مقابل کسانی که جمع شده اند شبانه به ما حمله کنند؛ اگر کسی هم نیاید، خودم تنها می روم. پیغمبر راه افتاد، زخمی های مسلمان ها فورا لباس جنگ پوشیدند و دنبال پیغمبر راه افتادند؛ آمدند و رفتند و آن مجموعه ای را که جمع شده بودند برای اینکه حمله کنند، متواری کردند و تارومار کردند. فانقلبوا، یعنی برگشتند؛ بنعمة من الله؛ هم نعمت آوردند یعنی غنیمت گرفتند از آنها، [هم] «و فضل»، زیادتی از سوی پروردگار یعنی احساس پیروزی و احساس قدرت کردند؛ لم یمسسهم سوء، هیچ ضرری هم به آنها نرسید؛ و اتبعوا رضوان الله . تمسک به «حسبنا الله و نعم الوکیل» یعنی این؛ صرف اینکه آدم بنشیند بگوید ما از دشمن می ترسیم، صد بار حسبنا الله [هم بگوید] کافی نیست؛ که گاهی هم وسط این گفتن ها، حواس آدم می رود به دکان و به درس و به مسجد و به مرید و مانند اینها؛ این کافی نیست. اینکه میگویند پناه ببرید به «حسبنا الله و نعم الوکیل»، یعنی آن چنان که آن مسلمان صدر اسلام پناه برد به «حسبنا الله و نعم الوکیل»؛ اولا در دل خود معتقد شد به اینکه وقتی که با خدا است، وقتی در راه خدا است، خدا برای کمک به او کافی است؛ و بر طبق این اعتقاد عمل هم کرد: پا شد با همان حال زخمی، راه افتاد به طرف جنگ. این آیه ی اول، تا آیات بعد را هم ان شاءالله بعد بخوانیم.
۱) سوره ی آل عمران، بخشی از آیه ی ۱۷۳
۲) سوره ی آل عمران، بخشی از آیه ی ۱۷۴
۳) سوره ی آل عمران، آیه ی ۱۷۳
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «کسی که به دنیا رغبت دارد چرا به این آیه پناه نمی آورد!» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.