عیب های انسان؛ در شمردن عیوب کسی شتاب نکن
مشرق_ به خواست خدای متعال، همزمان با ماه مبارک رمضان، همه روزه مجموعه ای از احادیث موضوعی اهل بیت علیهم السلام با نام «ره توشه معرفت» تقدیم مخاطبین می شود. امیدواریم از نظرات و پیشنهادهای سازنده تان برخوردار شویم.
زیبایی عیب پوشی:
۱- زیباترین اخلاقها: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أشرف أخلاق الکریم تغافله عما یعلم (۱) ؛ شریف ترین اخلاق فرد بزرگوار، چشم پوشی او از آنچه [در مورد دیگران و اشتباهاتشان] می داند، است.»
۲- عدم شتاب در عیب جویی دیگران: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «یا عبدالله! لاتعجل فی عیب عبد بذنبه فلعله مغفور له و لاتأمن علی نفسک (۲) ؛ ای بنده خدا! در برشمردن عیب کسی به گناهش شتاب مکن شاید گناهش بخشیده شود، و به نفس خودت اطمینان نداشته باش [که بهتر از او باشی].»
۳- پیامد چشم پوشی: عن امیر المؤمنین علیه السلام أنه قال: «تغافل یحمد امرک (۳) ؛ چشم پوشی کن تا کارت پسندیده شود.»
زشتی عیب جویی:
۱- کینه توزترین مردم: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أمقت الناس العیاب (۴) ؛ کینه توزترین مردم، عیب جو است.»
۲- عیب جویی؛ نشانه خودپسندی: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «عجبت لمن ینکر عیوب الناس و نفسه أکثر شیء معایبا و لایبصرها (۵) ؛ در شگفتم از کسی که عیوب مردم را زشت می پندارد در حالی که عیبهای خودش بیشتر است اما نمی بیند.»
۳- بزرگترین عیبها: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أکبر العیب أن تعیب غیرک بما هو فیک (۶) ؛ بزرگترین عیبها این است که عیبی را در دیگران برشماری که در خودت هم هست.»
۴- پیامد سوء عیب جویی: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «من لم یتغافل و لایغض عن کثیر من الأمور تنغصت عیشته (۷) ؛ هر کسی [از اشتباهات دیگران] چشم پوشی نکند و از بسیاری [از اشتباهات در] کارها [ی دیگران] نگذرد، زندگیش تباه می شود.
نکوهش عیب جویی:
مردی روستایی، پیوسته خدمت امام صادق علیه السلام می آمد، اما مدتی امام او را ندید. حضرت از حال او جویا شد. شخصی که در محضر امام بود خواست از مرد روستایی عیب جویی کند و به این وسیله از ارزش او نزد امام بکاهد. گفت: «آن مرد، دهاتی و بی سواد است و چندان آدم مهمی نیست.» امام فرمود: «شخصیت انسان در عقل او و شرافتش در دین او و برتری اش در تقوای اوست. زیرا مردم از نظر نسل یکسانند و همه از بنی آدم هستند و مزایای مادی ارزش آفرین نیست.» آن مرد از سخنانش شرمنده شد و دیگر چیزی نگفت. (۸)
در گفتن عیب دگران بسته زبان باش
با خوبی خود عیب نمای دگران باش
…..
[۱]. غرر الحکم، ج ۲، ص ۴۵۰.
[۲]. همان، ج ۶، ص ۴۵۹.
[۳]. همان، ج ۳، ص ۳۱۵.
[۴]. همان، ج ۲، ص ۳۸۱.
[۵]. همان،ص ۴۱۶.
[۶]. همان، ص ۴۳۲.
[۷]. همان، ج ۵، ص ۴۵۵.
[۸]. بحار الانوار، ج ۴۷، ص ۲۱۵.
زیبایی عیب پوشی:
۱- زیباترین اخلاقها: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أشرف أخلاق الکریم تغافله عما یعلم (۱) ؛ شریف ترین اخلاق فرد بزرگوار، چشم پوشی او از آنچه [در مورد دیگران و اشتباهاتشان] می داند، است.»
۲- عدم شتاب در عیب جویی دیگران: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «یا عبدالله! لاتعجل فی عیب عبد بذنبه فلعله مغفور له و لاتأمن علی نفسک (۲) ؛ ای بنده خدا! در برشمردن عیب کسی به گناهش شتاب مکن شاید گناهش بخشیده شود، و به نفس خودت اطمینان نداشته باش [که بهتر از او باشی].»
۳- پیامد چشم پوشی: عن امیر المؤمنین علیه السلام أنه قال: «تغافل یحمد امرک (۳) ؛ چشم پوشی کن تا کارت پسندیده شود.»
زشتی عیب جویی:
۱- کینه توزترین مردم: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أمقت الناس العیاب (۴) ؛ کینه توزترین مردم، عیب جو است.»
۲- عیب جویی؛ نشانه خودپسندی: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «عجبت لمن ینکر عیوب الناس و نفسه أکثر شیء معایبا و لایبصرها (۵) ؛ در شگفتم از کسی که عیوب مردم را زشت می پندارد در حالی که عیبهای خودش بیشتر است اما نمی بیند.»
۳- بزرگترین عیبها: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «أکبر العیب أن تعیب غیرک بما هو فیک (۶) ؛ بزرگترین عیبها این است که عیبی را در دیگران برشماری که در خودت هم هست.»
۴- پیامد سوء عیب جویی: عن امیرالمؤمنین علیه السلام أنه قال: «من لم یتغافل و لایغض عن کثیر من الأمور تنغصت عیشته (۷) ؛ هر کسی [از اشتباهات دیگران] چشم پوشی نکند و از بسیاری [از اشتباهات در] کارها [ی دیگران] نگذرد، زندگیش تباه می شود.
نکوهش عیب جویی:
مردی روستایی، پیوسته خدمت امام صادق علیه السلام می آمد، اما مدتی امام او را ندید. حضرت از حال او جویا شد. شخصی که در محضر امام بود خواست از مرد روستایی عیب جویی کند و به این وسیله از ارزش او نزد امام بکاهد. گفت: «آن مرد، دهاتی و بی سواد است و چندان آدم مهمی نیست.» امام فرمود: «شخصیت انسان در عقل او و شرافتش در دین او و برتری اش در تقوای اوست. زیرا مردم از نظر نسل یکسانند و همه از بنی آدم هستند و مزایای مادی ارزش آفرین نیست.» آن مرد از سخنانش شرمنده شد و دیگر چیزی نگفت. (۸)
در گفتن عیب دگران بسته زبان باش
با خوبی خود عیب نمای دگران باش
…..
[۱]. غرر الحکم، ج ۲، ص ۴۵۰.
[۲]. همان، ج ۶، ص ۴۵۹.
[۳]. همان، ج ۳، ص ۳۱۵.
[۴]. همان، ج ۲، ص ۳۸۱.
[۵]. همان،ص ۴۱۶.
[۶]. همان، ص ۴۳۲.
[۷]. همان، ج ۵، ص ۴۵۵.
[۸]. بحار الانوار، ج ۴۷، ص ۲۱۵.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «عیب های انسان؛ در شمردن عیوب کسی شتاب نکن» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.