به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، با بعثت پیامبر گرامی اسلام(ص) به عنوان آخرین پیامبر الهی، دورانی به نام عصر نزول قرآن آغاز شد. این کتاب مقدس در بردارنده تمام احکام، سنت ها و نیز مشتمل بر تمام حقایق عالم و به تعبیر قرآن «تبیانا لکل شی ء» یعنی بیانگر و مبین هرچیز است.

با وجود آنکه آیات قرآن به تعبیر امیرالمؤمنین(ع) اقیانوس بی کرانی است که رسیدن به اعماق آن جز برای معصومان(ع) میسر نیست، با این حال، هم خود قرآن و هم حضرات معصومان(ع) به مردم توصیه می فرمایند که در آیات قرآن اندیشه و تدبیر کنند. در واقع خداوند همچنان که قرآن را هدایتی برای اهل تقوا و صاحبان علم الهی قرار داد و فرمود هدایتی برای اهل تقواست (هدی للمتقین) اما لایه هایی از آن را برای استفاده عموم باز گذاشت و فرمود «هدی للناس» به این معنا که قرآن مایه هدایت مردم است. در این راستا دسته ای از آیات قرآن را در سبک بشارت و دسته ای دیگر را مایه انذار قرار داد تا از این طریق با رحمت خود انسان ها را به فطرت خود بازگرداند.

یکی از آیات بشارت و امیدبخش خداوند در قرآن مربوط به آیه۵۳ سوره زمر است. خداوند در این آیه می فرماید: قل یا عبادی الذین أسرفوا علی أنفسهم لا تقنطوا من رحمة الله إن الله یغفر الذنوب جمیعا إنه هو الغفور الرحیم؛ بگو ای بندگان من که بر خود زیاده روی و اسراف کردید، از رحمت خدا نا امید نشوید، یقینا خدا همه گناهان را می آمرزد ؛ زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است».

ظاهرا این آیه مربوط به آن دسته از بندگانی است که بر اثر گناهان زیاد بر خود ستم کرده اند، اما احساس می کنند راه بازگشتی وجود ندارد؛ لذا تمام درها را به روی خود بسته می پندارند، از این جهت به سرعت نا امید می شوند. اما خداوند از طریق رسول الله(ص) و با لحنی پدرانه و سراسر رحمت و امیدواری آن ها را دلداری داده و می فرماید ای بندگانم «یا عبادی» از رحمت خداوند مأیوس نشوید؛ چرا که او تمام گناهان شما را می آمرزد و این کار به دلیل آن است که اسم «الغفور» یعنی بسیار اهل غفران گر و «الرحیم» یعنی بسیار مهربان منسوب به اوست.

در صورت کلی دلایلی که می توان پی برد هدف اصلی از این آیه، تربیت و هدایت آن هم در نهایت مهربانی است نه انتقام جویی و خشونت، در موارد زیر جای می گیرد:

۱- تعبیر به« یا عبادی» (ای بندگان من) آغازگر لطفی است از ناحیه پروردگار.

۲- تعبیر به« اسراف» به جای« ظلم و گناه و جنایت» نیز لطف دیگری است.

۳- تعبیر به« علی أنفسهم» که نشان می دهد گناهان آدمی همه به خود او باز می گردد نشانه دیگری از محبت پروردگار است همانگونه که یک پدر دلسوز به فرزند خویش می گوید این همه بر خود ستم مکن.

۴- تعبیر به« لا تقنطوا» (مایوس نشوید) با توجه به اینکه« قنوط» در اصل به معنی مأیوس شدن از خیر است به تنهایی دلیل بر این است که گنهکاران نباید از « لطف الهی» نومید شوند همچنان که راغب در مفردات خود می نویسد القنوط به معنای ناامیدی و یأس از نیکی است.

۵- تعبیر« من رحمة الله» بعد از جمله« لا تقنطوا» تأکید بیشتری بر این خیر و محبت است.

۶- هنگامی که به جمله« إن الله یغفر الذنوب» می رسیم که با حرف تأکید «إن» آغاز شده و کلمه« الذنوب» (جمع با الف و لام) همه گناهان را بدون استثناء در بر می گیرد، سخن اوج می گیرد و دریای رحمت مواج می شود.

۷- هنگامی که «جمیعا » به عنوان تأکید دیگری بر آن افزوده می شود، امیدواری به آخرین مرحله می ر سد.

منابع:

تفسیر نمونه، ج۱۹، ص۴۹۹

انتهای پیام/