به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا یکی از خصلت های نیکو در هر انسانی، امانت داری است تا جایی که یکی از ملاک های دینداری شمرده می شود. پاسداری، حفاظت، امنیت، امان، مواظبت، مراقبت، رازداری، نگهداری، آسایش و آرامش روح و جان از جمله معانی امانت و مفاهیمی چون خیانت، دزدی و چپاول، بی وفایی، ایجاد رعب و وحشت، نیرنگ، جاسوسی، نفاق، بهتان، کتمان حقیقت و بی مبالاتی در نگه داری اسرار، متضاد آن است.

در اهمیت آن همین بس که انبیاء در معرفی خویش به قوم شان از این صفت استفاده می کردند و می فرمودند «إنی لکم رسول أمین؛ من برای شما رسول امینی هستم». این عبارت ۵ بار در سوره شعرا از زبان ۵ پیامبر و نیز در سوره دخان از زبان موسی(ع) خطاب به قومش نقل شده است.

در این راستا امام صادق علیه السلام در روایتی فرمود: «خداوند متعال هیچ پیامبری را مبعوث نکرد مگر اینکه راستگویی و ادای امانت، جزء برنامه های اصلی او بود، خواه امانت مربوط به نیکوکار یا بدکار باشد؛ إن الله عز وجل لم یبعث نبیا إلا بصدق الحدیث وأداء الامانة إلی البر والفاجر»

صفت امانت آنگاه که افراد دارای مسئولیت های سنگین به ویژه پست های حکومتی می شوند بیشتر بر دوش آن ها سنگینی می کند چرا که مسئولیت ها به خودی خود امانت هایی در دستان صاحبان منسب است که افراد در وهله اول باید شایستگی های لازم را داشته باشند و در مرحله بعد باید امانت خویش را به سرمنزل مقصود برسانند. یعنی هر مدیر و مسئولی در حیطه ای که فعالیت می کند، باید آن حیطه را امانت مردم در دستان خود بداند تا به این ترتیب بتواند وظیفه خویش را به درستی ادا کند.

امیرالمؤمنین(ع) در نامه ای به یکی از کارگزاران خویش که وظیفه جمع آوری زکات مردم را بر عهده داشت، ضمن توصیه هایی فرمودند:

۱ «بدان برای تو در این زکاتی که جمع می کنی سهمی معین و حقی روشن است و شریکانی از مستمندان و ضعیفان داری، همان گونه که ما حق تو را می دهیم، تو هم باید نسبت به حقوق آنان وفادار باشی، اگر چنین نکنی در روز رستاخیز بیش از همه دشمن داری، و وای بر کسی که در پیشگاه خدا، فقرا و مساکین و درخواست کنندگان و آنان که از حقشان محرومند و بدهکاران و ورشکستگان و در راه ماندگان، دشمن او باشند و از او شکایت کنند؛ و إن لک فی هذه الصدقة نصیبا مفروضا و حقا معلوما، شرکاء أهل مسکنة و ضعفاء ذوی فاقة، و إنا موفوک حقک؛ فوفهم حقوقهم و إلا تفعل فإنک من أکثر الناس خصوما یوم القیامة، و بؤسی لمن خصمه عند الله الفقراء و المساکین و السائلون و المدفوعون و الغارمون و ابن السبیل



۲ کسی که امانت الهی را خوار شمارد و دست به خیانت آلوده کند، خود و دین خود را پاک نساخته و درهای خواری را در دنیا به روی خود گشوده و در قیامت خوارتر و رسواتر خواهد بود و همانا بزرگ ترین خیانت خیانت به ملت، و رسواترین دغلکاری، دغلبازی با امامان و پیشوایان است؛ و من استهان بالأمانة و رتع فی الخیانة و لم ینزه نفسه و دینه عنها، فقد أحل بنفسه الذل و الخزی فی الدنیا و هو فی الآخرة أذل و أخزی؛ و إن أعظم الخیانة خیانة الأمة و أفظع الغش غش الأئمة»

آیت الله مکارم شیرازی در شرح نهج البلاغه خود که با عنوان «امام امیرالمؤمنین(ع)» است، به نکات قابل توجهی درباره این نامه امام اشاره کرده است. وی می نویسد «بر اساس فراز اول این نامه ۶ گروه از افراد جامعه شامل فقرا، مساکین، نیازمندان و … باید کاملا مورد توجه مسئولان اجرایی جامعه باشند و ای بسا به سبب شرم و حیا مطلقا از کسی و حتی از بیت المال درخواست نکنند در حالی که «سائلون» شرم و حیا را کنار گذاشته و از باب ناچار درخواست کمک می کنند و «مدفوعون» کسانی هستند که ممکن است بالقوه غنی و بی نیاز باشند; یعنی اموال قابل ملاحظه ای دارند، اما اموالشان را غاصبان گرفته و آنها را از حقشان محروم ساخته اند و فعلا فقیر و نیازمندند. «غارمون» به معنای بدهکارانی است که از پرداخت بدهی خود عاجز شده اند یا بدون تقصیر ورشکست شده اند.

بر اساس فراز دوم این نامه می توان گفت مهم ترین سرمایه جامعه اسلامی اعتماد متقابل به یکدیگر است که اگر اعتماد و اطمینان نباشد، رشته های همکاری از هم می گسلد و سرمایه بزرگ اعتماد و اطمینان در صورتی حفظ می شود که اصل صداقت و امانت بر جامعه حاکم باشد، زیرا با خیانت و دروغ کاخ با شکوه اعتماد فرو می ریزد و جامعه انسانی به صورت بیابان وحشتناکی در می آید که پناهگاهی در آن نیست.

از همه خیانت ها مهم تر همان گونه که امام علیه السلام در این نامه اشاره فرمود، خیانت به امت و خیانت به بیت المال و حکومت اسلامی است آثار زیانبار آن بسیار گسترده تر از خیانت های فردی است.»

انتهای پیام/