پیاده روی اربعین نماد مکتب وحیانی تشیع است، نه عبادتی فردی



به گزارش خبرگزاری تسنیم، حاج سیدابراهیم موسوی در مقاله ای با عنوان «اربعین اکسیر حسینی» نوشته است:

«السلام علی ولی الله وحبیبه؛ السلام علی خلیل الله ونجیبه؛ السلام علی صفی الله وابن صفیه؛ السلام علی الحسین المظلوم الشهید؛ السلام علی أسیر الکربات وقتیل العبرات.[۱]»

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«إن الحسین بن علی عند ربه ینظر إلی … زواره وهو أعرف بحالهم وبأسمائهم وأسماء آبائهم وبدرجاتهم ومنزلتهم عند الله من أحدکم بولده وإنه لیری من یبکیه فیستغفر له ویسأل آباءه أن یستغفروا له ویقول: لو یعلم زائری ما أعد الله له لکان فرحه أکثر من جزعه وإن زائره لینقلب وما علیه من ذنب. [۲]»

همانا حسین بن علی علیهماالسلام از نزد پروردگارش به زائرانش نگاه می کند درحالی که حال آن ها و نام هایشان و نام پدرانشان و درجات آن ها و منزلت آن ها نزد خداوند را بهتر از یکی از شما نسبت به فرزندش می شناسد و به درستی که امام حسین علیه السلام آن کسی را که برای او گریه می کند می بیند و برای او استغفار می کند و از پدران بزرگوارش می خواهد برای او استغفار کنند و می فرماید: اگر زائر من آنچه خداوند برای او مهیا نموده است را می دانست، شادی اش بیشتر از غمش می شد و همانا زائر امام حسین علیه السلام از زیارت برمی گردد درحالی که هیچ گناهی بر او باقی نمی ماند.

بر ضیافت خانۀ فیض نوالت منع نیست

در گشاده است و صلا درداده خوان انداخته [۳]

بر اهل فطانت کوی ولایت پوشیده نیست که اربعین حسینی همانا نقطۀ کمال و استقرار و استمرار حقیقت متضلع و فوق عرشی عاشورا است. زائرین و مشائین عزیز الوجود به این نکته عنایت داشته باشند که امروز، پیاده روی اربعین، یکی از بزرگ ترین شعائر الهی و وسیلۀ ترویج مذهب حقۀ امامیه است، فلذا از عنوان استحبابی صرف خارج شده و به عنوان إحیاء امر آل محمد علیهم السلام هنگامه می آفریند.

امروزه این زیارت، تنها یک عبادت فردی و یا تکلیف مندوبی فی حد نفسه نیست، بلکه نماد و جلوه موجودیت بالفعل مکتب وحیانی تشیع محسوب می شود.

هرچند که مناسکی است با پیشینه بسیار با قدمت که بزرگانی همچو محدث جلیل القدر مرحوم «حاجی نوری» قدس سره و فقیه بزرگ آیت الله «سید محمود شاهرودی» رحمةالله علیه با پیاده روی مستمر خود در احیاء و ترویج این سنت حسنه، نقش مهمی را ایفاء داشته اند.

تا حدی که نقل است، این فقیه عظیم الشأن ۲۶۰ مرتبه به زیارت سیدالشهدا علیه السلام مشرف شده و نیز منقول است که آن محدث خبیر با التزام داشتن به پیاده روی اربعین، سرانجام در مسیر بازگشت از مراسم باشکوه پیاده روی، ندای حق را لبیک گفته و به دیار باقی شتافت.

به هرتقدیر، اربعین فقط یک زمان و مکان نیست؛ این صورت ملکی، ملکوتش ظهور تامه جذبات حسینی است که فرموده اند:

«جذبة من جذبات الحق توازی عمل الثقلین.» جذبه ای از جذبه های حق با تمام اعمال جن و انس برابری می کند.

فلذا باید گفت که اربعین یک قطعه بهشت است که در این ایام نازل می شود و زائر چنان مجذوب جذبۀ عرشی سالار شهیدان قرار می گیرد که با امام علیه السلام عین ربط می شود، یعنی زائر اربعین چنان قربی به ساحت عز امام علیه السلام می یابد که در حکم اعضاء و جوارح ایشان می گردد.

و چه زیبا است دعای امام حسین علیه السلام که در روز عرفه عرضه می دارند:

«واسلک بی مسلک أهل الجذب. [۴]»

خداوندا مرا در مسیر اهل جذب قرار بده.

عمده اینکه در این ایام نورانی به عنایت خودشان این فراز برای زوارشان مستجاب می شود:

«وبضیاء نورک اهتدی الطالبون إلیک. [۵]»

در پرتو و روشنایی نورت جویندگانت به سوی تو راه می پویند.

و حقا که سیر زوار اربعین من الحسین، إلی الحسین، بالحسین و فی الحسین علیه السلام است، چراکه:

«أشهد أنک قتلت ولم تمت بل برجاء حیاتک حییت قلوب شیعتک.[۶]»

شهادت می دهم که تو کشته شدی اما نمردی بلکه از زندگانی و حیات تو قلب های شیعیانت زندگی یافته است.

همین بس که در این ایام به محوریت وجود امام علیه السلام تجمع قلوب و اتحاد نفوس تحقق یافته است؛ تجمع باشکوهی که در هیچ مکتبی نظیر ندارد.

و بی شک این تجمع کبری، تحقق عینی فرمایش حضرت زینب حورا علیها السلام است؛ آنجا که در مجلس یزید پلید فرمودند:

«ثم کد کیدک واجهد جهدک فو الله الذی شرفنا بالوحی والکتاب والنبوة والانتخاب لا تدرک أمدنا ولا تبلغ غایتنا ولا تمحو ذکرنا ولا یرحض عنک عارنا. [۷]»

پس تو هر نیرنگی داری اجرا کن و تمام تلاشت را بکن، اما قسم به خداوندی که ما را به واسطۀ وحی، کتاب، نبوت و برگزیدگی شرافت بخشید، تو نمی توانی پایان ما را درک کنی و به نهایت ما برسی و نمی توانی یاد ما را نابود سازی و پلیدای کردارت با ما از تو برطرف نخواهد شد.

و نیز در عظمت همین مقام آن مخدره مکرمه به امام سجاد علیه السلام فرمودند:

«وینصبون لهذا الطف علما لقبر أبیک سید الشهداء لا یدرس أثره ولا یعفو رسمه علی کرور اللیالی والأیام ولیجتهدن أئمة الکفر وأشیاع الضلالة فی محوه وتطمیسه فلا یزداد أثره إلا ظهورا وأمره إلا علوا. [۸]»

در این سرزمین برای قبر پدرت سیدالشهدا علیه السلام نشانه ای نصب کرده که اثرش هیچ گاه کهنه و مندرس نشده و گذشت شب و روز آن را محو نمی کند و بسیاری از رهبران کفر و الحاد و ابناء ضلالت و گمراهی سعی در نابود کردن آن می نمایند ولی به جای اینکه رسم و نشانه آن از بین رود ظاهرتر و آشکارتر می گردد.[۹]

آری، اربعین مانند دیگر امتیازات منحصره، از مختصات خاصۀ سیدالشهدا علیه السلام است.

قابل دقت اینکه به قدر متیقن این پیاده روی و مراسم شکوهمند مشایه از مصادیق بارز این آیۀ شریفه است:

«ولٰا یطؤن موطئا یغیٖظ الکفار ولٰا ینٰالون من عدو نیلا إلا کتب لهم به عمل صالح إن الله لٰا یضیٖع أجر المحسنیٖن.[۱۰]»

و در هیچ مکانی که کافران را به خشم میارد قدم نمی گذارند و از دشمنی غنیمتی به دست نمی آورند مگر اینکه به سبب آن، عمل صالحی برای آنان نوشته می شود، زیرا خدا پاداش نیکوکاران را ضایع نمی کند.

چراکه کفار و معاندین چنین قدم هایی را منفور می دارند و از آن به خشم می آیند و بی تردید در این مناسک، طبق وعدۀ الهی به هر قدم یک عمل صالح نوشته می شود، زیرا زحمات و مشقات زوارالحسین علیه السلام را خدای سبحان خود جبران می نماید؛ ازآن جهت که ایشان در این مقام، زائر حق تعالی در فوق عرش اعلی هستند.[۱۱]

و به مقتضای کریمۀ «إلیه یصعد الکلم الطیب والعمل الصالح یرفعه»[۱۲]، آن عمل صالح مکتوب به ازای هر خطوه و قدم، در این دو روایت است که می فرمایند:

من أتی قبر الحسین ماشیا کتب الله له بکل خطوة ألف حسنة ومحا عنه ألف سیئة ورفع له ألف درجة.[۱۳]

هر کس با پای پیاده به سوی قبر حسین علیه السلام برود، خداوند در برابر هر قدم برای او هزار حسنه می نویسد و هزار گناه از او نابود می کند و هزار درجه او را بالا می برد.

و نیز فرموده اند:

من أتی قبر الحسین ماشیا کتب الله له بکل خطوة وبکل قدم یرفعها ویضعها عتق رقبة من ولد إسماعیل.[۱۴]

هر کس پای پیاده به زیارت حسین علیه السلام بیاید خداوند در مقابل هر قدمی که از زمین برمی دارد و می گذارد ثواب آزاد کردن اسیری از فرزندان اسماعیل علیه السلام را برای او می نویسد.

در قدیم الایام بعضی اوقات پادشاهان بار عامی می دادند و همه را به حضور می پذیرفتند و در آن روز همگان را از خود راضی می کردند، اما بعضی از افراد کیاست به خرج می دادند و آداب محضر سلطان را رعایت می کردند و گاه همین رعایت ادب حضور آن فرد را از مقربان و ملازمان همیشگی سلطان می کرد.

بر این اساس باید عرض کرد که زیارت اربعین همانا بار عام سلطان السلاطین ملک وجود، اعم از غیب و شهود، اعنی مولانا الحسین علیه السلام است. گوئیا از بطنان عرش کبریا ندا و صلا می دهند که:

هر که خواهد گو بیا و هر چه خواهد گو بگو

کبر و ناز و حاجب و دربان بدین درگاه نیست [۱۵]

همه می آیند، از هر قبیله و عشیره ای، از هر کشور و ملتی، از هر شهر و بلادی، از هر چهره و نژادی و نیز از هر مکتب و آئینی و در این ضیافت عام کسی با دست تهی برنمی گردد. مهم اینکه در این میان، رندان تشنۀ یار، همت بلند دارند که نظر کیمیا اثر سیدالشهدا علیه السلام را به خود جلب نمایند.

و برای همیشۀ عمر، زائر دائم الحضور او باقی بمانند و ملازم رکاب ارباب بی کفن شوند، چه کمال زیارت آن است که برای تجلی مزور در موطن نفس زائر باشد نه اموری دیگر که زیارت چیزی جز تجدیدعهد ولایت با امام نیست؛ «وا شوقاه یا أباعبدالله إنا إلیک راغبون».

و چه نیکوست زوار حسینی در این ایام اربعین که سر الاسرار حضرت ابی الاحرار است، تحت قبۀ سامیه در آن باب و اصل رحمت و کرم، فرج قدیس اعظم، نیر معظم، حقیقت سر جلی، مولا حجة بن الحسن المهدی عجل الله فرجه را از خدای سبحان مسئلت نمایند، چه خورشید استجابت زیر قبۀ منورۀ حسینی طلوع می کند و نیز ظهور امام زمان عجل الله فرجه همانا ظهور مقام نورانیت بالتعین حضرت سیدالشهدا علیه السلام است.

مسک الختام این نوشتار را دعای نورانی امام صادق علیه السلام قرار می دهیم:

اللهم … ارحم تلک الوجوه التی غیرتها الشمس وارحم تلک الخدود التی تتقلب علی حضرة أبی عبد الله الحسین … اللهم إنی أستودعک تلک الأبدان وتلک الأنفس حتی توفیهم علی الحوض یوم العطش.[۱۶]

پس تو این صورتهایی که حرارت آفتاب آن ها را درراه محبت ما تغییر داده مورد ترحم خودت قرار بده و نیز صورتهایی را که روی قبر ابی عبد الله الحسین علیه السلام میگذارند و برمی دارند مشمول لطف و رحمتت قرار بده … خداوندا من این ابدان و این ارواح را نزد تو امانت قرار می دهم تا در روز عطش اکبر که بر حوض کوثر وارد میشوند آن ها را سیراب نمایی. [۱۷]

در بزم وصالش همه کس طالب دیدار

تا یار که را خواهد و میلش به که باشد

منابع

ابن طاووس، علی بن موسی، إقبال الأعمال، ۲ ج، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۹- ‫ ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، ۱ ج، نجف، دار المرتضویة، ۱۳۶۵- ‫ ——— ، کامل الزیارات، ۱ ج، ترجمه ی محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۷۷- ‫ اصفهانی، کمال الدین اسماعیل، دیوان «کمال الدین اصفهانی»، ۱ ج، تهران، دهخدا، ۱۳۴۸- ‫ حافظ، شمس الدین محمد، دیوان «حافظ»، ۱ ج، تهران، بیهق کتاب، ۱۳۹۰- طبرسی ، احمد بن علی، الإحتجاج علی أهل اللجاج، ۲ ج، مشهد، نشر المرتضی، ۱۴۰۳- طوسی ، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، ۱۰ ج، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۷- ‫ ——— ، الأمالی (شیخ طوسی)، ۱ ج، قم، دار الثقافة، ۱۴۱۴- ‫ کفعمی، ابراهیم بن علی عاملی، البلد الأمین والدرع الحصین، ۱ ج، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۸.
گفتگو با هوش مصنوعی

💬 سلام! می‌خوای درباره‌ی «پیاده روی اربعین نماد مکتب وحیانی تشیع است، نه عبادتی فردی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.