به گزارش خبرنگار گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، به نقل از vpk-news.ru ، طی مقاله ای نوشته شده توسط الکساندر خرامچخین، معاون موسسه تحلیل سیاسی و نظامی روسیه، به تجهیزات نظامی موجود در جمهوری های ازبکستان و ترکمنستان و لزوم تجهیز ارتش آنها پرداخته شده است.

ناحیه نظامی ارتش ترکستان نیروهای مسلح اتحاد شوروی کوچکتر از ناحیه نظامی آسیای مرکزی بود، اما گروه های آن قوی تر بود. نزدیکی به افغانستان که باعث ایجاد تنش های دائمی در منطقه بود، همواره نیاز به عکس العمل مناسب داشت.

پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، واحدها و تشکل های ناحیه نظامی ترکستان که در این جمهوری مستقر بودند، به طور کامل به نیروهای نظامی ترکمنستان پیوستند.

نیروهای مسلح ترکمنستان («به صورت بیطرف») در ابتدا کاملا به طور فرمالیته بوجود آمدند، تسلیحات و تجهیزات واحدهای و تشکل ها در قلمرو آن، در کنترل مالکیت عشق آباد و مسکو و تحت کنترل واقعی مسکو قرار داشت. اما در پایان دهه ۹۰، «قدرت دوگانه» تمام شد، و ترکمنستان و اکثر جمهوریهای دیگر اتحاد جماهیر شوروی سابق، همه چیز را که در زمان فروپاشی شوروی در قلمرو آنها باقی مانده بود، دریافت کردند.

اساس ارتش ازبکستان، شامل بخش ۱۰۸ پیاده نظام مکانیکی نیروهای مسلح اتحاد جماهیر شوروی بود. تقریبا تمام ناحیه نظامی جنوب غربی این ارتش به این جمهوری رسید: ۱۷۷امین هنگ پیاده نظام مکانیکی به سومین تیپ مکانیکی به ۱۸۰امین هنگ به ۲۱امین تیپ، ۲۸۵امین هنگ تانکی به ۲۲امین تیپ، ۱۰۷۴امین هنگ توپخانه ای به ۲۳امین تیپ توپخانه و غیره رسید. علاوه بر این، تیپ ۱۵ نیروهای ویژه اداره اصلی اطلاعات و اغلب ۱۰۵ جناح هوابرد ارتش شوروی به این منتقل شد.

به لطف دومی، حدود دویست تانک BMD-۱ و BTR-D و ۵۴ تانک ۱۲۰mm ۲S۹ نونا، به ارتش ازبک رسید. بخش ۱۰۸ مکانیکی پیاده نظام عمدتا مجهز به سلاح های قدیمی (تانک های T-۶۲، BMP-۱ و غیره) بود.

با این حال، در اواخر دهه ۸۰ – و اوایل دهه ۹۰، مقدار قابل توجهی از تجهیزات از اروپای شرقی و بخش اروپایی اتحاد جماهیر شوروی به دلیل پیمان نیروهای مسلح متعارف در اروپا به ازبکستان برده شد. به طور خاص، بخش ۷۹ام لشکر تانکی گروه نیروهای شوروی در آلمان شرقی به این جمهوری منتقل شد.

در تسلیحات آن، ۳۲۲ تانک T-۸۰، ۱۴۱ تانک BMP-۱ و ۱۱۴ تانک BMP-۲، ۳۶ تانک SAU ۲S۱، ۲S۳، ۲S۷، ۱۸ راکت انداز BM-۲۱ وجود داشت. در کل، در حدود ۲۲۰۰ تانک، ۱۲۰۰ وسیله نقلیه پیاده نظام و زرهی و ۷۵۰ سیستم توپخانه به قلمرو ازبکستان (به جز وسایل نقلیه ناحیه نظامی ترکستان سابق ) رسید.

بسیار دشوار است که بگوییم چه بخش از این تجهیزات متعدد هنوز در خدمت بوده و چه بخشی از آن زیر نور خورشید آسیای مرکزی دور افتاده است. با این حال، عمدتا تانک های T-۶۴ در ازبکستان بود که استفاده از آن در این منطقه معنای خاصی نداشت. با این وجود، بخشی از این تانک ها هنوز در خدمت نیروهای مسلح قرار دارد.

«از نظر تجهیزات فنی ارتش ترکمنستان پس از قزاقستان در مقام دوم قرار دارد».

نیروی هوایی ازبک مجموع کل هواپیماهای خطوط هوایی جنگی شوروی - بمب افکن های سو-۲۴، جنگنده های سو-۲۵، جنگنده های MiG-۲۹ و Su-۲۷ را با مجموع صد و پنجاه واحد و تا پنجاه هلیکوپتر Mi-۲۴ ضربتی به دست آورد.

ترکمنستان لشکر مکانیکی آموزشی ۵۸، ۸۸ و ۶۱ را از ناحیه نظامی ترکستان شوروی به ارث برده است. آنها نسبت به بخش اهدا شده به تاشکند بهتر تجهیز شده بودند، اما از سوی دیگر، تجهیزات اروپایی به اینجا وارد نشدند. علاوه بر این، هر دو جمهوری شوروی سابق دچار کمبود پرسنل آموزش دیده بودند، اما این مشکل در ترکمنستان شدیدتر از ازبکستان بود.

کمبود پرسنل تأثیر بیشتری بر نیروی هوایی داشت. گروه حمل و نقل هوایی که به ترکمنستان به ارث رسیده بود، بزرگتر از ازبکستان است - تقریبا ۴۰۰ هواپیمای جنگنده. اما بیش از ۷۰ مورد از آنها مدرن نبودند (سو-۲۵ و میگ -۲۹)، بقیه شامل جنگنده های سو-۱۷، میگ -۲۳، میگ -۲۵ بودند. هیچ کس این سیستم ها را استفاده نمی کرد و نیازی به آن نبود، همه آنها به سرعت به انبار رفتند.

نه صادرات و نه وارداتی از تجهیزات نظامی جمهوری ازبکستان در دهه ۹۰ وجود نداشته است، حداقل به طور رسمی نبوده است. تاکنون شایعاتی درمورد این وجود دارد که ازبکستان تانک های T-۶۴ را به آنگولا صادر کرده است، اما هیچ شواهد عینی در این مورد وجود ندارد.

تاشکند در قرن بیست و یکم هر چند در مقیاس کم، اما صادرات سلاح را آغاز کرد. گرجستان هلیکوپترهای Mi-۲۴P ، چین سه هواپیمای حمل و نقل نظامی Il-۷۶، هند ۶ هواپیمای ایلیوشین Il-۷۸ و سه هواپیمای آواکس A-۵۰ بر اساس Il-۷۶ دریافت کرد.

این هواپیماها در تاشکند ساخته شدند. با این حال، در حال حاضر این کارخانه بسته شده است، تجهیزات و متخصصان به اولیانوفسک فرستاده شده اند. در فوریه ۲۰۱۷، نیروهای هوایی ازبکستان، از طریق یک شرکت خصوصی آمریکایی، ۵ Su-۲۷، ۱ Su-۲۵ و ۲۲ Su-۱۷ برای فروش قرار دادند. در مورد نتایج حراج اطلاعاتی در دست نیست.

در مجموع واردات اسلحه توسط ازبکستان بسیار محدود بوده است. در اوائل ۲۰۰۰،۵۰ تانک BTR-۸۰ از روسیه خریداری شد، مابقی واردات نیز در پنج سال گذشته بوده است. که شامل ۳۲۹ وسیله نقلیه زرهی آمریکایی MRAP از تیپ چهارم، ۴ هواپیمای C-۲۹۵W اسپانیایی، ۸ هلیکوپتر چند منظوره فرانسوی ES۷۲۵ (AS۳۳۲) و AS۳۵۰В۳ ، ۵ هواپیمای نظامی چینی نظامی Vin Lun، ۲۴ خودروهای زرهی ترکیه «اژدر» است.

دفاع هوایی زمینی، که در آن فقط شش بخش از سیستم دفاع هوایی S-۱۲۵ وجود داشت، حداقل یک لشکر از سیستم های موشکی دفاع هوایی HQ-۹ چین را خریداری کرده است. برنامه ریزی شده است که ۱۲ هلیکوپتر ضربتی Mi-۳۵M و احتمالا چندین بمب افکن Su-۳۰SM را از روسیه خریداری کند.

درآمد قابل توجه نفت و گاز کشور کمک به گسترش واردات اسلحه ترکمنستان در قرن بیست و یکم به میزان قابل ملاحظه ای کرده است. از اوکراین چندین واحد رزمی برای مدرنیزه کردن BMP-۱ و BTR-۸۰، شش اسلحه M-۴۶، ۲A۳۶ و A۶۵۲ ، دو هواپیمای حمل و نقل هوایی An-۷۴، حداقل پنج نوع قایق گشتی گریف (پروژه شوروی ۱۴۰۰) و کالکان خریداری کرده است. اطلاعاتی مربوط به تحویل ۸۵ تانک (۳۰ تانک T-۶۴BM، ۵۵ تانک T-۸۰BV) و ۱۰ تانک BTR-۴ از همان کشور وجود دارد، اما تایید دقیقی از آن وجود ندارد.

با توجه به منابع مختلف، از گرجستان، از ۶ تا ۱۶ فروند هواپیمای سو-۲۵ خریداری شده است. از بلاروس، ترکمنستان ۴ مجموعه تانک ضد موشک ATGM Karakal و ۱۰ سیستم پرتاب موشکی MLRS BM-۲۱ را از نوع «بلگراد» خریداری کرده است (شاید ۱۶ سیستم BM-۲۱ موجود در ارتش ترکمنستان از روی این مدل ارتقا داده شود). ۶ سیستم MLRS RM-۷۰ از جمهوری چک، و ۱۰ خودرو زرهی Nimr - از امارات متحده عربی خریداری شده است.

علیرغم ماهیت سخت اقتدارگرا رژیم ترکمنستان (تحت ریاست هر دو رئیس جمهور)، کشورهای غربی نیز به آن اسلحه فروختند. عشق آباد از فرانسه، ۲۸ موشک ضد هوایی قابل حمل Mistral ، از ایتالیا - ۴ هلیکوپتر A-۱۰۹ و AW۱۳۹ ، و همچنین جنگ افزار کشتی، از جمله موشک های ضد کشتی «مارس ۲»، از ایالات متحده آمریکا - قایق گشتی از نوع «پوینت» را خریداری کرده است.

بزرگترین تامین کنندگان سلاح این کشور، روسیه، چین و ترکیه بوده اند. ترکیه حدود ۱۵۰ دستگاه خودرو زرهی «کبرا» و «کیرپی» ، ۶ کاتر کوچک موشکی (با موشک های ضد کشتی ایتالیایی) و ۱۰ قایق گشتی NTRV که در ترکمنستان مونتاژ شده، را به عشق آباد فروخته است. از چین، این جمهوری حداقل یک سیستم موشکی HQ-۹، KS-۱A و سیستم موشکی FM-۹۰ ، حدود ۵۰ موشک ضد هوایی قابل حمل QW-۲ ، چندین نوع هواپیمای بدون سرنشین CH-۳ و WJ-۶۰۰ و همچنین تسلیحات مختلف برای آنها خریداری کرده است.

از روسیه، ۱۰ تانک T-۹۰S، ۶ تانک BMP-۳،۸ تانک BTR-۸۰A، ۶ سیستم پرتاب موشک Smerch، دو لشکر از مجموعه موشکی S-۱۲۵M ارتقا یافته، تا ۶۰ موشک ضد هوایی قابل حمل Igla-S، چندین هلیکوپتر Mi-۱۷، قایق های موشکی پروژه ۱۲۴۱۸ (با موشک های ضد کشتی «اورانیوم») و پروژۀ نگهبان ۱۲۲۰۰ «سوبول» - دو نسخه از هر کدام خریداری شده است.

از لحاظ تجهیزات فنی، این دستاوردها پس از نیروهای مسلح قزاقستان، ارتش ترکمنستان را به جایگاه دوم در آسیای مرکزی رسانده است. با این حال، بسیار دشوار است که بگوییم تا چه حد پرسنل تسلط بر تجهیزات و تسلیحات نظامی مدرن دارند. علاوه بر این، به تازگی، به دلیل کاهش قیمت نفت و گاز و مشکلات اقتصادی به طور کلی، عشق آباد خرید تسلیحات را کاهش داده است.

در آغاز قرن بیست و یکم میان ازبکستان و ترکمنستان درگیری های مرزی اتفاق افتاد. این مساله حل شده، اما تاثیرات آن باقی مانده است. در عین حال، منطقه ای که در آن این کشورها واقع شده اند، بسیار دور از ثبات است. همسایه جنوبی هر دو کشور، یعنی افغانستان یکی از صادرکنندگان مهم مواد مخدر و افراط گرایی اسلامی است. ارتش های دولتی نیازمند سلاح هستند، اما در معرض مشکلات مالی نیز هستند. مشکلاتی مانند فساد، نظم و سطح آموزش رزمی پایین از بین نرفته است. بر همین اساس، چشم انداز ارتش ازبکستان و ترکمنستان و خود این کشورها بسیار مبهم است.

انتهای پیام/