واکنش به خبر شعر پسازبان
ایسنا/خوزستان در پی انتشار گفتگویی با موضع شعر پسازبان منتشر شده در خبرگزاری ایسنای خوزستان به تاریخ ۲۰ آذر ۱۴۰۰ انجمن ترویج زبان و ادب فارسی و آکادمی شعر معاصر جوابیه ای صادر کنند.
در متن این جوابیه که با نام «معرفی جریان شعر پسازبانی» در اختیار ایسنا گذاشته شده آمده است:
جریان «شعر پسازبانی» روز یکشنبه ۲۸ آذر ماه ۱۴۰۰ ساعت ۲۰ در فضای مجازی آکادمی در پلتفرم اسکای روم شعر معاصر انجمن ترویج زبان و ادب فارسی برگزار می گردد که لینک آن در اینستاگرام حلقۀ نقد ادبی (@halgheyenaghdeadabi) بارگذاری می شود. در این نشست آقای سعید جهان پولاد شاعر، شعرپژوه و مترجم به معرفی جریان شعر اروپایی پسازبانی خواهند پرداخت و پس از آن دکتر مهدی خبازی کناری و دکتر فرخ لطیف نژاد به تشریح و تبیین پایه های فلسفی و شناختی شعر پسازبانی و محمد آزرم به مقایسۀ شعر زبان و پسازبانی می پردازند.
اصطلاح پسازبان (Post language) نخستین بار توسط پرفسور مارک والاس، استاد دانشگاه نیویورک، شعرپژوه و شاعر آمریکایی برای شعر پسازبانی مطرح شد. شعر پسازبانی با انتقاد به مکتب اومانیسم و زبان شناسی سوسوری آغاز شد که انسان و جامعه را شکل دهندۀ زبان و زبان را منحصر به انسان می دانند، در حالی که شعر پسازبانی با گسترش مفهوم زبان به مثابه نیروی ارتباطی بین موجودات انسانی و غیرانسانی شکل گرفت و با اهمیت دادن به موجودات غیرانسانی خواستار تعامل انسان با طبیعت شد و شعر را در جهت حفظ اکوسیستم و پیشگیری از تخریب محیط زیست به کار گرفت. بازنگری در تعریف زبان ناشی از بحرانی است که از میانۀ قرن بیستم در زمین رخ داده و آن را وارد دورۀ جدید زمین شناسی به نام آنتروپوسن کرده است و طی آن فعالیت های صنعتی بشر لطمات فراوانی به طبیعت وارد نموده به حدی که قدرت اکوسیستم را برای نظم بخشیدن به خود تضعیف کرده است. شعر پسازبانی در پیوند با علوم زیستی و شناختی خواستار تعامل مسالمت آمیز بشر با دیگر موجودات کرۀ زمین و ایجاد فضایی سالم در محیط صنعتی شهری و جلوگیری از آلودگی بیشتر جنگل ها و دریاهاست.
هم اکنون شاعران آمریکا (مارک والاس)، انگلیس (رابرت شپارد)، هند (مینا کانداسامی)، ترکیه (موریتانی مونگا)، اسپانیا (لوئیس گارسیا مونترو) روسیه (کریلیل مدودف) فرانسه (میلینی تورنیه) و در ایران (سعید جهانپولاد) در زمینۀ شعر پسازبانی آثار ارزشمندی ارائه داده اند.
خلاصۀ استنادات ارایه شده توسط جناب سعید جهان پولاد در متن فوق ذکر شده و مقالات ایشان در مجلات ادبی مختلف از جمله مقالۀ «گفتگوهایی درباره زبان، شعر و فلسفه» در شمارۀ ۱۶ مجلۀ سخن (۱۳۹۶)، «بررسی تطبیقی نظریه زبانیت، پسا زبانی در ویسلند تی اس الیوت و خطاب به پروانه ها» در شمارۀ ۱۵ مجلۀ قلم یاران (۱۳۹۸)، «همگرایی فعالان شاعران زبانی و پسازبانی؛ در گفت وگویی با مارک والاس» در شمارۀ ۴۶ مجلۀ جن زار، (۲۸/۴/۱۴۰۰)، مقالۀ «بررسی زبان و پس از زبان در مطالعات معلولیت و ناتوانی» در شمارۀ ۵ سکوی شعر (۱۳۹۹: ۵-۷)، «پسا اومانیست و پسا زبان اشتراکات زبانی و اندیشگی» در شماره ۵۰ مجله ادبی جن زار (۹/۴/۱۴۰۰)، «شعرهای پسا زبانی و هایپر تکست های ایرانی» در شمارۀ ۱۱۳ هفته نامۀ آوای پراو به تاریخ ۱۷/۶/۱۴۰۰، «پساانسانگرایی و پسازبانی» در شمارۀ ۵۱ مجلۀ جن زار (۳۰/۶/۱۴۰۰) «زبان اکولوژیکی و ایدئولوژی زبانی»در شماره ۵۲ مجلۀ جن زار (۱۱/۸/۱۴۰۰)، «گفتگویی درباره شعر پسازبان پسااومانیستی و مبانی نظری» در شمارۀ ۹ مجلۀ توتم (۱۴۰۰: ۷-۹و مجموعه شعر تازه هم هوایی حاوی اشعار چند زبانه پسازبانی ایشان در انتشارات بین اللملی جاده ابریشم (۱۴۰۰) به چاپ رسیده است.
این در حالی است که آقای کریم قیطانی فرد در خبر شماره ۱۴۰۰۰۹۲۰۱۵۲۳۳ منتشر شده در خبرگزاری ایسنای خوزستان به تاریخ ۲۰/۹/۱۴۰۰، ادعای نظریه پردازی در شعر پسازبانی را داشته و گفته است که جناب جهانپولاد قصد اخذ نظریه از ایشان را داشته اند. قیطانی در مقاله ای با عنوان «آغاز نظریه پردازی نمادین؛ پایان تئوری نمایه ای» در مجلۀ شهرگان (۴ دسامبر ۲۰۲۱) که به عنوان سند به آکادمی شعر معاصر انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ارایه داده تنها از تقسیم بندی نشانه ای چارلز سندرز پیرس نام برده و مدعی شده که تئوری نمایه ای در شعر معاصر را به تئوری نمادین در شعر پسازبانی تبدیل کرده است، حال آنکه بلوم و پل دمان، تری ایگلتون و رنه ولک متفکران بنام انتقادی مقوله های پایان نظریه، پسا نظریه قبل از ایشان به این کشف رسیده اند. گفتنی است ایدۀ آقای کریم قیطانی فرد در مورد شعر «پسازبانی» که شعر«فراحسی» را برای تعریفش به کار می بردند، در سال ۱۳۹۹ در جمع اعضای گروه واتساپ حلقۀ نقد ادبی مورد بحث وگفت وگو قرار گرفت و فاقد صحت و اعتبار علمی شناخته و رد شد.
ایشان همچنین درگذشته خود را صاحب و بنیانگذار نظریۀ آنتروپی در شعر فارسی دانسته و مقالات خود را با عناوین «بررسی آنتروپی در شعر ایران» در روزنامۀ اطلاعات (۲۲ آذر ۱۴۰۰) و دایره المعارف پژوهش های ایرانی و آنتروپی ذهن در مجلۀ شهرگان (۲۴ مارس ۲۰۱۹) چاپ کرده اند، در حالی که موضوع مشابه با ایشان با اختلاف ده سال پیش تر در کتاب و مقالات متعدد از کتاب مسخ کافکا و آنتروپی پینچون نوشتۀ رزمری جکسون، ترجمۀ روبرت صافاریان (۱۳۸۸) و مقاله ای در مجلۀ فارابی شماره ۵۳ پاییز ۱۳۸۳، کتاب ساموئل بکت و آنتروپی (۱۳۹۲) از آقای بابک توکل و جناب احمد مصدر، مقاله نظریه آنتروپی در شعر سعدی شیرازی، حافظ و مولانا و کتب. مقالات دیگری به زبان انگلیسی و فرانسه و عربی وجود دارد که ثابت می کند موضوع آنتروپی در گذشته مطرح شده است و با نگاه خوشبینانه می توان گفت که آقای قیطانی سابقه این نظریه را در شعر و ادبیات مطالعه نکرده بودند.
نوشتۀ دکتر فرخ لطیف نژاد (مدیر آکادمی شعر معاصر و دپارتمان شعرشناسی شناختی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی) و سعید جهان پولاد (عضو آکادمی شعر معاصر) و اعضای دیگر آکادمی: دکتر مهدی خبازی کناری، محمد آزرم، دکتر حبیب پیام، دکتر سینا جهاندیده، دکتر سعید محمدحسنی.
انتهای پیام
در متن این جوابیه که با نام «معرفی جریان شعر پسازبانی» در اختیار ایسنا گذاشته شده آمده است:
جریان «شعر پسازبانی» روز یکشنبه ۲۸ آذر ماه ۱۴۰۰ ساعت ۲۰ در فضای مجازی آکادمی در پلتفرم اسکای روم شعر معاصر انجمن ترویج زبان و ادب فارسی برگزار می گردد که لینک آن در اینستاگرام حلقۀ نقد ادبی (@halgheyenaghdeadabi) بارگذاری می شود. در این نشست آقای سعید جهان پولاد شاعر، شعرپژوه و مترجم به معرفی جریان شعر اروپایی پسازبانی خواهند پرداخت و پس از آن دکتر مهدی خبازی کناری و دکتر فرخ لطیف نژاد به تشریح و تبیین پایه های فلسفی و شناختی شعر پسازبانی و محمد آزرم به مقایسۀ شعر زبان و پسازبانی می پردازند.
اصطلاح پسازبان (Post language) نخستین بار توسط پرفسور مارک والاس، استاد دانشگاه نیویورک، شعرپژوه و شاعر آمریکایی برای شعر پسازبانی مطرح شد. شعر پسازبانی با انتقاد به مکتب اومانیسم و زبان شناسی سوسوری آغاز شد که انسان و جامعه را شکل دهندۀ زبان و زبان را منحصر به انسان می دانند، در حالی که شعر پسازبانی با گسترش مفهوم زبان به مثابه نیروی ارتباطی بین موجودات انسانی و غیرانسانی شکل گرفت و با اهمیت دادن به موجودات غیرانسانی خواستار تعامل انسان با طبیعت شد و شعر را در جهت حفظ اکوسیستم و پیشگیری از تخریب محیط زیست به کار گرفت. بازنگری در تعریف زبان ناشی از بحرانی است که از میانۀ قرن بیستم در زمین رخ داده و آن را وارد دورۀ جدید زمین شناسی به نام آنتروپوسن کرده است و طی آن فعالیت های صنعتی بشر لطمات فراوانی به طبیعت وارد نموده به حدی که قدرت اکوسیستم را برای نظم بخشیدن به خود تضعیف کرده است. شعر پسازبانی در پیوند با علوم زیستی و شناختی خواستار تعامل مسالمت آمیز بشر با دیگر موجودات کرۀ زمین و ایجاد فضایی سالم در محیط صنعتی شهری و جلوگیری از آلودگی بیشتر جنگل ها و دریاهاست.
هم اکنون شاعران آمریکا (مارک والاس)، انگلیس (رابرت شپارد)، هند (مینا کانداسامی)، ترکیه (موریتانی مونگا)، اسپانیا (لوئیس گارسیا مونترو) روسیه (کریلیل مدودف) فرانسه (میلینی تورنیه) و در ایران (سعید جهانپولاد) در زمینۀ شعر پسازبانی آثار ارزشمندی ارائه داده اند.
خلاصۀ استنادات ارایه شده توسط جناب سعید جهان پولاد در متن فوق ذکر شده و مقالات ایشان در مجلات ادبی مختلف از جمله مقالۀ «گفتگوهایی درباره زبان، شعر و فلسفه» در شمارۀ ۱۶ مجلۀ سخن (۱۳۹۶)، «بررسی تطبیقی نظریه زبانیت، پسا زبانی در ویسلند تی اس الیوت و خطاب به پروانه ها» در شمارۀ ۱۵ مجلۀ قلم یاران (۱۳۹۸)، «همگرایی فعالان شاعران زبانی و پسازبانی؛ در گفت وگویی با مارک والاس» در شمارۀ ۴۶ مجلۀ جن زار، (۲۸/۴/۱۴۰۰)، مقالۀ «بررسی زبان و پس از زبان در مطالعات معلولیت و ناتوانی» در شمارۀ ۵ سکوی شعر (۱۳۹۹: ۵-۷)، «پسا اومانیست و پسا زبان اشتراکات زبانی و اندیشگی» در شماره ۵۰ مجله ادبی جن زار (۹/۴/۱۴۰۰)، «شعرهای پسا زبانی و هایپر تکست های ایرانی» در شمارۀ ۱۱۳ هفته نامۀ آوای پراو به تاریخ ۱۷/۶/۱۴۰۰، «پساانسانگرایی و پسازبانی» در شمارۀ ۵۱ مجلۀ جن زار (۳۰/۶/۱۴۰۰) «زبان اکولوژیکی و ایدئولوژی زبانی»در شماره ۵۲ مجلۀ جن زار (۱۱/۸/۱۴۰۰)، «گفتگویی درباره شعر پسازبان پسااومانیستی و مبانی نظری» در شمارۀ ۹ مجلۀ توتم (۱۴۰۰: ۷-۹و مجموعه شعر تازه هم هوایی حاوی اشعار چند زبانه پسازبانی ایشان در انتشارات بین اللملی جاده ابریشم (۱۴۰۰) به چاپ رسیده است.
این در حالی است که آقای کریم قیطانی فرد در خبر شماره ۱۴۰۰۰۹۲۰۱۵۲۳۳ منتشر شده در خبرگزاری ایسنای خوزستان به تاریخ ۲۰/۹/۱۴۰۰، ادعای نظریه پردازی در شعر پسازبانی را داشته و گفته است که جناب جهانپولاد قصد اخذ نظریه از ایشان را داشته اند. قیطانی در مقاله ای با عنوان «آغاز نظریه پردازی نمادین؛ پایان تئوری نمایه ای» در مجلۀ شهرگان (۴ دسامبر ۲۰۲۱) که به عنوان سند به آکادمی شعر معاصر انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ارایه داده تنها از تقسیم بندی نشانه ای چارلز سندرز پیرس نام برده و مدعی شده که تئوری نمایه ای در شعر معاصر را به تئوری نمادین در شعر پسازبانی تبدیل کرده است، حال آنکه بلوم و پل دمان، تری ایگلتون و رنه ولک متفکران بنام انتقادی مقوله های پایان نظریه، پسا نظریه قبل از ایشان به این کشف رسیده اند. گفتنی است ایدۀ آقای کریم قیطانی فرد در مورد شعر «پسازبانی» که شعر«فراحسی» را برای تعریفش به کار می بردند، در سال ۱۳۹۹ در جمع اعضای گروه واتساپ حلقۀ نقد ادبی مورد بحث وگفت وگو قرار گرفت و فاقد صحت و اعتبار علمی شناخته و رد شد.
ایشان همچنین درگذشته خود را صاحب و بنیانگذار نظریۀ آنتروپی در شعر فارسی دانسته و مقالات خود را با عناوین «بررسی آنتروپی در شعر ایران» در روزنامۀ اطلاعات (۲۲ آذر ۱۴۰۰) و دایره المعارف پژوهش های ایرانی و آنتروپی ذهن در مجلۀ شهرگان (۲۴ مارس ۲۰۱۹) چاپ کرده اند، در حالی که موضوع مشابه با ایشان با اختلاف ده سال پیش تر در کتاب و مقالات متعدد از کتاب مسخ کافکا و آنتروپی پینچون نوشتۀ رزمری جکسون، ترجمۀ روبرت صافاریان (۱۳۸۸) و مقاله ای در مجلۀ فارابی شماره ۵۳ پاییز ۱۳۸۳، کتاب ساموئل بکت و آنتروپی (۱۳۹۲) از آقای بابک توکل و جناب احمد مصدر، مقاله نظریه آنتروپی در شعر سعدی شیرازی، حافظ و مولانا و کتب. مقالات دیگری به زبان انگلیسی و فرانسه و عربی وجود دارد که ثابت می کند موضوع آنتروپی در گذشته مطرح شده است و با نگاه خوشبینانه می توان گفت که آقای قیطانی سابقه این نظریه را در شعر و ادبیات مطالعه نکرده بودند.
نوشتۀ دکتر فرخ لطیف نژاد (مدیر آکادمی شعر معاصر و دپارتمان شعرشناسی شناختی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی) و سعید جهان پولاد (عضو آکادمی شعر معاصر) و اعضای دیگر آکادمی: دکتر مهدی خبازی کناری، محمد آزرم، دکتر حبیب پیام، دکتر سینا جهاندیده، دکتر سعید محمدحسنی.
انتهای پیام
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «واکنش به خبر شعر پسازبان» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.