محشر؛ ویژه نامه ماه محرم خبرگزاری فارس: فردا اولین روز از ماه محرم (یکشنبه دهم شهریور)، ماه حزن اهل بیت (ع) است. از امام رضا (ع) روایت شده است که چون ماه محرم داخل می شد، پدرم را کسی خندان نمی دید و اندوه و حزن پیوسته بر او غالب می شد تا روز دهم چون روز عاشورا می شد، آن روز، روز مصیبت و حزن و گریه او بود و می فرمود: امروز روزی است که حسین (ع) شهید شده است.

برای اولین روز از نخستین ماه قمری اعمالی ذکر شده است که در ادامه می آید:

اعمال شب اول محرم

شب اول، سید بن طاووس در کتاب «الإقبال بالأعمال الحسنة فیما یعمل مرة فی السنة»* برای این شب چند نماز ذکر کرده است:

۱- ۱۰۰ رکعت در هر رکعت سوره «حمد» و «توحید» خوانده شود.

۲- دو رکعت در رکعت اول سوره «حمد» و «انعام» و در رکعت دوم سوره «حمد» و «یس».

۳- دو رکعت در هر رکعت سوره «حمد» و ۱۱ مرتبه سوره «توحید»، در روایت است از حضرت رسول (ص) که هر کس در این شب این دو رکعت نماز را بجا آورد و صبحش را که اول سال است روزه بدارد، مثل کسی است که تمام سال را مداومت به خیر کرده و در آن سال محفوظ باشد و اگر بمیرد به بهشت برود.

۴- هنگام استهلال ماه محرم و در روز اول این ماه بگو:

اللهم أنت الله لا إله إلا أنت أسألک بک و بکلماتک و أسمائک الحسنی کلها و أنبیائک و رسلک و أولیائک و ملائکتک المقربین [المؤمنین] و جمیع عبادک الصالحین ألا تخلینی من رحمتک التی وسعت کل شیء یا الله یا رحمان یا واحد یا حی یا أول یا آخر یا ظاهر یا باطن یا ملک یا غنی یا محیط یا سمیع یا علیم یا علی یا شهید یا قریب یا مجیب یا حمید یا مجید یا عزیز یا قهار یا خالق یا محسن یا منعم یا معبود یا قدیم یا دائم یا حی یا قیوم یا فرد یا وتر یا أحد یا صمد یا باعث یا وارث یا سمیع یا علیم یا لطیف یا خبیر یا جواد یا ماجد

یا قادر یا مقتدر یا قاهر یا رحمان یا رحیم یا قابض یا باسط یا حلیم یا کریم یا عفو یا رءوف یا غفور ها أنا ذا صغیر فی قدرتک بین یدیک راغب إلیک مع کثرة نسیانی و ذنوبی و لو لا سعة رحمتک و لطفک و رأفتک لکنت من الهالکین یا من هو عالم بفقری إلی جمیل نظره و سعة رحمته أسألک بأسمائک کلها ما علمت منها و ما لم أعلم و بحقک علی خلقک و بقدمک و أزلک و إبادک و خلدک و سرمدک و کبریائک و جبروتک و عظمتک و شأنک و مشیتک أن تصلی علی محمد و علی آل محمد

و أن ترحمنی و تقدسنی بلمحات حنانک و مغفرتک و رضوانک و تعصمنی من کل ما نهیتنی عنه و توفقنی لما یرضیک عنی و تجبرنی علی ما أمرتنی به و أحببته منی اللهم املأ قلبی وقار جلالک و جلال عظمتک و کبریائک و أعنی علی جمیع أعدائک و أعدائی یا خیر المالکین و أوسع الرازقین و یا مکور الدهور و یا مبدل الأزمان و یا مولج اللیل فی النهار و مولج النهار فی اللیل یا مدبر الدول و الأمور و الأیام أنت القدیم الذی لم تزل و المالک الذی لا یزول سبحانک و لک الحمد بحمدک و حولک علی کل حمد و حول دائما مع دوامک و ساطعا بکبریائک أنت إلهی ولی الحامدین و مولی الشاکرین یا من مزیده بغیر حساب و یا من نعمه لا تجازی

و شکره لا یستقصی و ملکه لا یبید و أیامه لا تحصی صل أیامی بأیامک مغفورا لی محرما لحمی و دمی و ما وهبت لی من الخلق و الحیاة و الحول و القوة علی النار یا جار المستجیرین و یا أرحم الراحمین (بسم الله الرحمن الرحیم) توکلت علی الحی الذی لا یموت (الحمد لله رب العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین إیاک نعبد و إیاک نستعین) لنفسی و دینی و سمعی و بصری و جسدی و جمیع جوارحی و والدی و أهلی و مالی و أولادی و جمیع من یعنینی أمره و سائر ما ملکت یمینی علی جمیع من أخافه و أحذره برا و بحرا من خلقک أجمعین الله أکبر الله أکبر و أعز و أجل و أمنع مما أخاف و أحذر عز جار الله و جل ثناء الله و لا إله إلا الله اللهم اجعلنی فی جوارک الذی لا یرام و فی حماک الذی لا یستباح و لا یذل و فی ذمتک التی لا تخفر و فی منعتک التی لا تستذل و لا تستضام

و جار الله آمن محفوظ و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم اللهم یا کافی من کل شیء و لا یکفی منه شیء یا من لیس مثل کفایته شیء اکفنی کل شیء حتی لا یضرنی معک شیء و اصرف عنی الهم و الحزن و لا حول و لا قوة إلا بالله [بک] العلی العظیم یا الله یا کریم اللهم إنی أدرأ بک فی نحور أعدائی و کل من یریدنی سوء [بسوء] و أعوذ بک من شرهم و أستعینک علیهم فاکفنیهم بما شئت و کیف شئت و من حیث شئت و أنی شئت (فسیکفیکهم الله و هو السمیع العلیم)(سنشد عضدک بأخیک و نجعل لکما سلطانا فلا یصلون إلیکما بآیاتنا أنتما و من اتبعکما الغالبون) (إنا رسل ربک لن یصلوا إلیک) (لا تخافا إننی معکما أسمع و أری) ( إنی أعوذ بالرحمن منک إن کنت تقیا) (اخسؤا فیها و لا تکلمون)

أصبحت و أمسیت بعزة الله الذی لیس کمثله شیء ممتنعا و بکلمات الله التامات کلها محترزا و بأسماء الله الحسنة متعوذا و أعوذ برب موسی و هارون و رب عیسی (و إبراهیم الذی وفی) من شر المردة من الجن و الإنس و من شر کل شیطان مرید و من شر کل جبار عنید أخذت سمع کل طاغ و باغ و عدو و حاسد من الجن و الإنس عنی و عن أولادی و أهلی و مالی و جمیع من یعنینی أمره و أخذت سمع کل مطالب و بصره و قوته و یدیه و رجلیه و لسانه و شعره و بشره و جمیع جوارحه بسمع الله و أخذت أبصارهم عنی ببصر الله و کسرت قوتهم عنی بقوة الله و بکید الله المتین فلیس لهم علی سلطان و لا سبیل بیننا و بینهم حجاب مستور و بستر الله و ستر النبوة الذی احتجبوا به من سطوات الفراعنة فسترهم الله به جبرئیل عن أیمانکم و میکائیل عن شمائلکم و محمد صلی الله علیه و آله و سلم بیننا و بینکم و الله جل و عز عال علیکم و محیط بکم من بین أیدیکم و من ورائکم

و آخذ بنواصیکم و بسمعکم و أبصارکم و قلوبکم و ألسنتکم و قواکم و أیدیکم و أرجلکم یحول بیننا و بین شرورکم (و جعلنا فی أعناقهم أغلالا فهی إلی الأذقان فهم مقمحون و جعلنا من بین أیدیهم سدا و من خلفهم سدا فأغشیناهم فهم لا یبصرون) شاهت الوجوه (صم بکم عمی (طه) (حم) لا یبصرون اللهم یا من ستره لا یرام و یا من عینه لا تنام استرنی بسترک الذی لا یرام و احفظنی بعینک التی لا تنام من الآفات کلها حسبی الله من جمیع خلقه حسبی الله الذی یکفی من کل شیء و لا یکفی منه شیء حسبی الخالق من المخلوقین حسبی الرازق من المرزوقین حسبی الرب من المربوبین حسبی من لا یمن ممن یمن حسبی الله القریب المجیب حسبی الله

من کل أحد حسبی الله وحده لا شریک له حسبی الله و کفی سمع الله لمن دعا لیس وراء الله منتهی و لا من الله مهرب و لا منجی (حسبی الله لا إله إلا هو علیه توکلت و هو رب العرش العظیم) اللهم اجعلنی فی جوارک الذی لا یرام و فی حماک الذی لا یستباح و فی ذمتک التی لا تخفر و احفظنی بعینک التی لا تنام و اکنفنی برکنک الذی لا یرام و أدخلنی فی عزک الذی لا یضام و ارحمنی برحمتک یا رحمان اللهم یا الله لا تهلکنی و أنت رجائی یا رحمان یا رحیم (و أفوض أمری إلی الله إن الله بصیر بالعباد)

و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم و ما شاء الله کان أعوذ بعزة الله و جلال وجهه و ما وعاه اللوح من علم الله و ما سترت الحجب من نور بهاء الله اللهم إنی ضعیف معیل فقیر طالب حوائج قضاؤها بیدک فأسألک اللهم باسمک الواحد الأحد الفرد الصمد الکبیر المتعال الذی ملأ الأرکان کلها حفظا و علما أن تصلی علی محمد و [علی] آل محمد و أن تجعل أول یومی هذا و أول شهری هذا و أول سنتی هذه صلاحا و أوسط یومی هذا و أوسط شهری هذا و أوسط سنتی هذه فلاحا و آخر یومی هذا و آخر شهری هذا و آخر سنتی هذه نجاحا و أن تتوب علی( إنک أنت التواب الرحیم) اللهم عرفنی برکة هذا الشهر و هذه السنة و یمنهما و برکتهما و ارزقنی خیرهما و اصرف عنی شرهما

و ارزقنی فیهما الصحة و السلامة و العافیة و الاستقامة و السعة و الدعة و الأمن و الکفایة و الحراسة و الکلاءة و وفقنی فیهما لما یرضیک عنی و بلغنی فیهما أمنیتی و سهل لی فیهما محبتی و یسر لی فیهما مرادی و أوصلنی فیهما إلی بغیتی و فرج فیهما غمی و اکشف فیهما ضری و اقض لی فیهما دینی و انصرنی فیهما علی أعدائی و حسادی و اکفنی فیهما أمرهم برحمتک یا أرحم الراحمین لا (إله إلا أنت سبحانک إنی کنت من الظالمین) و صلی الله علی محمد النبی و علی آله و سلم تسلیما اللهم یا ربی و سیدی و مولای من المهالک فأنقذنی و عن الذنوب فاصرفنی و عما لا یصلح و لا یغنی فجنبنی اللهم لا تدع ذنبا إلا غفرته و لا هما إلا فرجته

و لا عیبا إلا سترته و لا رزقا إلا بسطته و لا عسرا إلا یسرته و لا سوءا إلا صرفته و لا خوفا إلا أمنته و لا رعبا إلا سکنته و لا سقما إلا شفیته و لا حاجة إلا أتیت علی قضائها فی یسر منک و عافیة اللهم إنی أسأت فأحسنت و أخطأت فتفضلت للثقة منی بعفوک و الرجاء منی لرحمتک اللهم بحق هذا الدعاء و بحقیقة هذا الرجاء لما کشفت عنی البلاء و جعلت لی منه مخرجا و منجی بقدرتک و فضلک اللهم أنت العالم بذنوبنا فاغفرها و بأمورنا فسهلها و بدیوننا فأدها و بحوائجنا فاقضها بقدرتک و فضلک (إنک علی کل شیء قدیر) (و لو أن قرآنا سیرت به الجبال أو قطعت به الأرض أو کلم به الموتی بل لله الأمر جمیعا)

و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم و ما شاء الله کان (بسم الله الرحمن الرحیم) علی نفسی و دینی و سمعی و بصری و جسدی و جمیع جوارحی و ما أقلت الأرض منی (بسم الله الرحمن الرحیم) علی والدی من النار(بسم الله الرحمن الرحیم) علی أهلی و مالی و أولادی (بسم الله الرحمن الرحیم) علی جمیع من یعنینی أمره (بسم الله الرحمن الرحیم) علی کل شیء أعطانی ربی (بسم الله الرحمن الرحیم) افتتحت شهری هذا و سنتی هذه و علی الله توکلت و لا حول لی و لا حیلة و لا قوة إلا بالله العلی العظیم و ما شاء الله کان الله أکبر کبیرا و الحمد لله کثیرا و سبحان الله (بکرة و أصیلا (سبحان ربک رب العزة عما یصفون و سلام علی المرسلین و الحمد لله رب العالمین)

(فسبحان الله حین تمسون و حین تصبحون و له الحمد فی السماوات و الأرض و عشیا و حین تظهرون یخرج الحی من المیت و یخرج المیت من الحی و یحی الأرض بعد موتها و کذلک تخرجون) (بسم الله الرحمن الرحیم) اللهم إنی أعوذ بک من شر هذا الیوم و من شر هذا الشهر و من شر هذه السنة و من شر ما بعدها و أعوذ بک من جمیع أعدائی أن یفرطوا علی و أن یطغوا و أقدم بین یدی و من خلفی و عن یمینی و عن شمالی و من فوقی و من تحتی (بسم الله الرحمن الرحیم قل هو الله أحد الله الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا أحد) لنفسی بی و محیط بی و بمالی و والدی و أولادی و أهلی و جمیع من یعنینی أمره و کل شیء هو لی و کل شیء معی

توکلت علی الحی الذی لا یموت و اعتصمت بعروة الله الوثقی التی (لا انفصام لها و الله سمیع علیم) اللهم اجعل لی من قدرک فی هذه السنة و ما بعدها حسن عافیتی و سعة رزقی و اکفنی اللهم المهم من أمور الدنیا و الآخرة و اعصمنی أن أخطئ و ارزقنی خیر الدنیا و الآخرة (قل من یکلؤکم باللیل و النهار) من السبع و السارق و الحیات و العقارب و الجن و الإنس و الطیر و الوحش و الهوام قل الله (و جعلنا فی أعناقهم أغلالا فهی إلی الأذقان فهم مقمحون و جعلنا من بین أیدیهم سدا و من خلفهم سدا فأغشیناهم فهم لا یبصرون)

اللهم إنی أعوذ بکلماتک التامات کلها و آیاتک المحکمات من غضبک و من شر عقابک و من شرار عبادک و (من همزات الشیاطین و أعوذ بک رب أن یحضرون) و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم و ما شاء الله کان اللهم إنی أستخیرک بعلمک و أستقدرک بقدرتک و أسألک من فضلک العظیم فإنک تعلم و تقدر و لا أقدر و بیدک مفاتیح الخیر و أنت علام الغیوب اللهم إن کان ما أریده و یراد بی خیرا لی فی دینی و دنیای و عاقبة أمری فیسره لی و بارک لی فیه و اصرف عنی الأذی فیه و إن کان غیر ذلک خیرا فاصرفنی عنه إلی ما هو أصلح لی بدنا و عافیة فی الدنیا و الآخرة

و اقصدنی إلی الخیر حیث ما کنت و وجهنی إلی الخیر حیث ما توجهت برحمتک و أعززنی اللهم بما استعززت به من دعائی هذا و أقدم بین یدی نسیانی و عجلتی (بسم الله الرحمن الرحیم) و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم و ما شاء الله کان اللهم ما حلفت من حلف أو قلت من قول أو نذرت من نذر فمشیتک بین یدی ذلک کله ما شئت منه کان و ما لم تشأ لم یکن اللهم ما حلفت فی یومی هذا أو فی شهری هذا أو فی سنتی هذه من حلف أو قلت من قول أو نذرت من نذر فلا تؤاخذنی به و اجعلنی منه فی سعة و فی استثناء و لا تؤاخذنی بسوء عملی و لا تبلغ بی مجهودا اللهم و من أرادنی بسوء فی یومی هذا أو فی شهری هذا أو فی سنتی هذه فأرده به و من کادنی فکده و افلل عنی حد من نصب لی حده و أطفئ عنی نار من أضرم لی وقودها

اللهم و اکفنی مکر المکرة و افقأ عنی أعین عین السحرة و اعصمنی من ذلک بالسکینة و ألبسنی درعک الحصینة و ألزمنی کلمة التقوی التی ألزمتها المتقین اللهم و اجعل دعائی خالصا لک و اجعلنی أبتغی به ما عندک و لا تجعلنی أبتغی به أحدا سواک اللهم یا رب جنبنی العلل و الهموم و الغموم و الأحزان و الأمراض و الأسقام و اصرف عنی السوء و الفحشاء و الجهد و البلاء و التعب و العناء (إنک سمیع الدعاء ) قریب مجیب اللهم ألن لی أعدائی و معاملی و مطالبی و ما غلظ علی من أموری کلها کما ألنت الحدید لداود علیه السلام

اللهم و ذللهم لی کما ذللت الأنعام لولد آدم علیه السلام اللهم و سخرهم لی کما سخرت الطیر لسلیمان علیه السلام اللهم و ألق علی محبة منک کما ألقیتها علی موسی بن عمران علیه السلام و زد فی جاهی و سمعی و بصری و قوتی و اردد [و ازدد] نعمتک علی و أعطنی سؤلی و منای و حسن لی خلقی و اجعلنی مهوبا مرهوبا مخوفا و ألق لی فی قلوب أعدائی و معاملی و مطالبی الرأفة و الرحمة و المهابة و سخرهم لی بقدرتک اللهم یا کافی موسی علیه السلام فرعون و یا کافی محمد صلی الله علیه و آله الأحزاب

و یا کافی إبراهیم علیه السلام نار النمرود صل علی محمد و علی آل محمد و اکفنی کل ما أخاف و أحذر برحمتک یا رحمان یا رحیم اللهم یا دلیل المتحیرین و یا مفرج عن المکروبین و یا مروح عن المغمومین و یا مؤدی عن المدیونین و یا إله العالمین فرج کربی و همی و غمی و أد عنی و عن کل مدیون و أعطنی سؤلی و منای و افتح لی منک بخیر و اختم لی بخیر اللهم یا رجائی و عدتی لا تقطع منک رجائی و أصلح لی شأنی کله و افتح لی أبواب الرزق من حیث أحتسب و من حیث لا أحتسب و من حیث أعلم و من حیث لا أعلم و من حیث أرجو و من حیث لا أرجو

و ارزقنی السلامة و العافیة و البرکة فی جمیع ما رزقتنی و خر لی فی جمیع أموری خیرة فی عافیة و کن لی ولیا و حافظا و ناصرا و لقنی حجتی اللهم و أیما عبد من عبادک أو أمة من إمائک کانت له قبلی مظلمة ظلمته بها فی ماله أو سمعه أو بصره أو قوته و لا أستطیع ردها علیه و لا تحلتها منه فأسألک اللهم أن ترضیه عنی بما شئت ثم تهب لی من لدنک رحمة یا وهاب العطایا و الخیر اللهم و لا تخرجنی من الدنیا و لأحد فی رقبتی تبعة و لا ذنب إلا و قد غفرت ذلک لی بکرمک و رحمتک یا أرحم الراحمین

اللهم إنی أسألک الثبات فی الأمر و العزیمة علی الرشد و أسألک اللهم یا رب شکر نعمتک و حسن عبادتک و أسألک قلبا سلیما و لسانا صادقا و یقینا نافعا و رزقا دارا هنیئا و رحمة أنال بها شرف کرامتک فی الدنیا و الآخرة یا أرحم الراحمین اللهم إنی أسألک العافیة عافیة تتبعها عافیة شافیة کافیة عافیة الدنیا و الآخرة اللهم إنی أسألک یا سیدی و مولای أن تکون لی سندا و مستندا و عمادا و معتمدا و ذخرا و مدخرا و لا تخیب أملی و لا تقطع رجائی و لا تجهد بلائی و لا تسئ قضائی و لا تشمت بی أعدائی اللهم ارض عنی برضاک و عافنی من جمیع بلواک

اللهم إنی أسألک یا الله یا أکبر من کل کبیر یا من لا شریک له و لا وزیر یا خالق الشمس و القمر المنیر یا رازق الطفل الصغیر یا مغنی البائس الفقیر یا مغیث الممتهن الضریر یا مطلق المکبل الأسیر یا جابر العظم الکسیر یا قاصم کل جبار متکبر یا محیی العظام (و هی رمیم) یا من لا ند له و لا شبیه اللهم إنی أسألک أن تصلی علی محمد و [علی] آل محمد و أسألک یا إلهی بکل ما دعوتک به من هذا الدعاء و بجمیع أسمائک کلها و بمعاقد العز من عرشک و منتهی الرحمة من کتابک و بجدک الأعلی و بک فلا شیء أعظم منک

أن تغفر لنا و ترحمنا فإنا إلی رحمتک فقراء یا أرحم الراحمین اللهم اغفر لی و لوالدی و للمؤمنین و المؤمنات و المسلمین و المسلمات الأحیاء منهم و الأموات و اجمع بیننا و بینهم فی الخیرات و اکفنی اللهم یا ربی ما لا یکفینیه أحد سواک و اقض لی جمیع حوائجی و أصلح لی شأنی کله و سهل لی محابی کلها فی یسر منک و عافیة یا أرحم الراحمین و لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم ما شاء الله کان و صلی الله علی محمد النبی و آله و سلم کثیرا ما شاء الله کان ما شاء الله لا حول و لا قوة إلا بالله ما شاء الله توکلت علی الله ما شاء الله فوضت أمری إلی الله ما شاء الله حسبی الله و کفی

با این وجود مداومت کردن برای احیای این شب به دعا، نماز و خواندن قرآن زیاد سفارش شده است.

اعمال اولین روز از ماه محرم الحرام

۱- روزه: در روایت ریان بن شبیب از حضرت امام رضا (ع) نقل شده است: هر که در این روز روزه بدارد و خدا را بخواند، خداوند دعای او را مستجاب کند، چنانکه دعای زکریا را مستجاب کرد.

۲- از امام رضا (ع) روایت شده است که فرمود: حضرت رسول (ص) روز اول محرم ۲ رکعت نماز می گزارد و چون فارغ می شد، دست ها را بلند می کرد و این دعا را ۳ دفعه می خواند:

«اللهم انت الاله القدیم وهذه سنة جدیدة فاسئلک فیهاالعصمة منالشیطان والقوة علی هذه النفس الامارة بالسوء والاشتغال بما یقربنی الیک [یاکریم] یا ذاالجلال والاکرام یا عماد من لا عماد له یا ذخیرة من لا ذخیرة له یا حرز من لا حرز له یا غیاث من لا غیاث له یا سند من لا سند له یا کنز من لا کنز له یا حسن البلاء یا عظیم الرجاء یا عز الضعفآء یا منقذ الغرقی یا منجی الهلکی یا منعم یا مجمل یا مفضل یا محسن انت الذی سجد لک سواد اللیل ونور النهار وضوء القمر وشعاع الشمس ودوی المآء وحفیف الشجر یا الله لا شریک لک اللهم اجعلنا خیرا مما یظنون واغفر لنا ما لا یعلمون ولا تؤ اخذنا بما یقولون حسبی الله لا اله الا هو علیه توکلت وهو رب العرش العظیم امنا به کل من عند ربنا وما یذکر الا اولوا الالباب ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا وهب لنا من لدنک رحمة انک انت الوهاب»

۳- شیخ طوسی بیان می کند که مستحب است دهه اول محرم به جز روز عاشورا را روزه گرفت و از خوردن طعام و آشامیدنی تا بعد از عصر اجتناب کند. آن وقت به مقدار کمی تربت تناول کند، همچنین روزه تمام این ماه، روزه دار را از هر گناهی نگه می دارد.

*پی نوشت:

«الإقبال بالأعمال الحسنة فیما یعمل مرة فی السنة»(روی آوردن به اعمال نیک: درباره اعمالی که در سال، یک بار انجام می شوند)؛ معروف به اقبال الاعمال کتابی به زبان عربی نوشته سید بن طاووس متوفای ۶۶۴ قمری از علما و فقهای شیعه است. وی این اثر را در موضوع ادعیه و اعمال سال و زیارات معصومین نگاشته است.

انتهای پیام/