به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم ، تحولات مختلف منطقه ای و بین المللی از سال گذشته تاکنون از جمله جنگ اوکراین، موجب شده است پدیده خطرناک «تروریسم» و فعالیت گروه های تروریستی در سراسر جهان تا حد زیادی مورد غفلت واقع شود و تروریست ها فضای جدیدی برای مانور داشته باشند. اطلاعات نشان می دهد که گروه های تروریستی اخیرا تحرکات خود را در مناطق آفریقایی به شکل قابل توجهی شدت بخشیده اند و اخبار زیادی درباره جنایت های تروریستی در کشورهای این قاره منتشر می شود.

اما این بدان معنا نیست که گروه های تکفیری و تروریستی به طور کامل در آفریقا ساکن شده اند و می توان سایر مناطق جهان را از این حیث امن دانست. در همین راستا سعی داریم در مقاله ای شامل چند فصل به بررسی چشم انداز تروریسم در سال ۲۰۲۳ با توجه به تحرکات تروریستی در سال ۲۰۲۲ بپردازیم. این مقاله خلاصه ای جامع از روند فعالیت گروه های تروریستی در مناطق مختلف جهان، چگونگی تغییر روش و تاکتیک تروریست ها، تاثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی بر فعالیت گروه های تروریستی، محرک های ژئوپلیتیکی و ایدئولوژیکی، استراتژی هایی که تروریست ها اتخاذ می کنند و … را ارائه می دهد.

در این مقاله همچنین آمار حملات تروریستی و قربانیان ناشی از آنها را در سال ۲۰۲۲ در ۱۶۳ کشور جهان مورد بررسی قرار می دهیم و در ارائه این آمار از اطلاعات پایگاه «ردیاب تروریسم» استفاده کرده ایم.

فهرست مرگبارترین گروه های تروریستی

۴ گروه تروریستی مسئول بیشترین تعداد کشته ها در سال ۲۰۲۲ بوده اند که عبارتند از: داعش، الشباب، نصرة الإسلام والمسلمین و جیش التحریر. این ۴ گروه مسئول کشتار ۳۱۲۹ نفر در سال ۲۰۲۲ بوده اند که ۴۷ درصد از قربانیان ناشی از عملیات های تروریستی در جهان را شامل می شود. میزان و نوع فعالیت های این گروه های تروریستی را در سال ۲۰۲۲ می توان به شکل زیر شرح داد:

-داعش: گروه تروریستی-تکفیری داعش علی رغم کاهش قابل توجه قدرت و نفوذ آن در سراسر جهان و همچنین سیر نزولی تعداد جان باختگان ناشی از حملات تروریستی این گروه، اما با ۱۸۳۳ مورد کشتار، همچنان در صدر گروه های مرگبار تروریستی باقی ماند. تعداد حملات داعش در سال ۲۰۲۲ ، ۶۴۳ مورد بود که این تعداد در سال ۲۰۲۱ به ۸۶۵ مورد می رسید که کاهش ۱۰ درصدی این حملات را طی یک سال نشان می دهد. تعداد قربانیان ناشی از حملات داعش در سال ۲۰۲۲ نیز در مقایسه با سال قبل حدود ۱۶ درصد کاهش یافت.

عملیات های داعش در سال ۲۰۲۲ شامل جنوب آسیا، خاورمیانه، شمال آفریقا، جنوب صحرای بزرگ، روسیه، اوراسیا، آسیا و اقیانوسیه بود. کشوری که در سال ۲۰۲۲ بیش از همه تحت تاثیر حملات داعش قرار گرفت عراق بود که ۱۸۳ حمله را از طرف این گروه تروریستی-تکفیری ثبت کرد. درحالی که این تعداد در مقایسه با سال ۲۰۲۱ کاهش حدود ۵۰ درصدی داشت. اما بیشترین آمار قربانیان حملات داعش مربوط به افغانستان است که شامل یک چهارم کل جان باختگان ناشی از عملیات های این گروه تروریستی می شود.

مرگبارترین حمله داعش در سال ۲۰۲۲ مربوط به حمله به زندان «الصناعه» سوریه در شمال شرق این کشور است که ۱۰ روز طول کشید. تروریست های داعش ۲ کامیون پر از مواد انفجاری را در کنار دیوارهای این زندان کار گذاشته بودند و دست کم ۲۰۰ تن از عناصر این گروه تکفیری به این زندان حمله کردند و آشوب بزرگی در داخل زندان به راه افتاد. در این حمله ۱۵۴ تن از نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) که مسئول نگهبانی از زندان بودند کشته و ۱۲۰ نفر دیگر زخمی شدند.

داعش اعلام کرد که هدف از این حمله آزادی هزاران تن از عناصر خود بود که در زندان الصناعه به سر می برند، بود. تاکتیک داعش برای عملیات های خود در سال ۲۰۲۲، انجام حملات مسلحانه و سپس عملیات های بمب گذاری بود. ۱۳ مورد بمب گذاری توسط داعش در این سال به ثبت رسید که در مقایسه با سال ۲۰۲۱ حدود ۵۰ درصد کاهش داشت. نظامیان و نیروهای ارتش، همچنان مهمترین هدف حملات تروریستی داعش در سال ۲۰۲۲ بودند. اما در مجموع ۶۹۰ غیرنظامی بر اثر حملات تروریستی داعش در این سال به قتل رسیدند.

الشباب: تعداد قربانیان حملات گروه تروریستی الشباب که مقر آن در سومالی است در سال ۲۰۲۲ برای اولین بار در ۶ سال گذشته افزایش یافت و نسبت به سال ۲۰۲۱ حدود ۲۳ درصد بیشتر شد. از ۷۸۴ مورد قربانی حملات تروریستی الشباب در سال ۲۰۲۲، ۹۳ درصد در سومالی و ۷ درصد باقی مانده در کنیا بود. الشباب همچنین ۲ عملیات تروریستی در اتیوپی ترتیب داد که تلفات جانی نداشت. اطلاعات نشان می دهد که این گروه تروریستی سعی دارد از بی ثباتی داخلی در اتیوپی برای گسترش حضور خود در این کشور به ویژه بعد از جنگ داخلی منطقه تیگرای در شمال اتیوپی سوءاستفاده کند.

تعداد کل حملات تروریستی الشباب نسبت به سال ۲۰۲۱ تفاوت چندانی نداشت و این گروه ۳۱۵ مورد حمله در سال ۲۰۲۲ به ثبت رساند که البته نسبت به سال گذشته مرگبارتر بود. یکی از مرگبارترین حملات این گروه تروریستی در سال ۲۰۲۲ مربوط به انفجار ۲ خودرو بمب گذاری شده در مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش سومالی بود که دست کم منجر به قتل ۱۲۰ تن شد. گروه تکفیری الشباب در توجیه این جنایت خود اعلام کرد که وزارت آموزش و پرورش سومالی مسئول جنگ فکری علیه اسلام در مدارس است.

در سطح تاکتیکی تروریست های الشباب همچنان مانند گذشته از حملات مسلحانه به عنوان روش اصلی خود استفاده می کنند اما ۶۳ درصد از قربانیان ناشی از حملات این گروه مربوط به عملیات های انفجاری است و ۳۲ درصد بر اثر حملات مسلحانه الشباب به قتل رسیدند و تعداد قربانیان غیرنظامی این حملات در سال ۲۰۲۲ نسبت به سال قبل یک چهارم افزایش داشت.

-جیش تحریر: تعداد جان باختگان ناشی از حملات تروریستی جیش تحریر که مقر آن در افغانستان است در سال ۲۰۲۲ به بالاترین سطح خود در دو دهه گذشته رسید و ۲۳۳ نفر بر اثر این حملات به قتل رسیدند که در مقایسه با سال ۲۰۲۱ حدود ۹ درصد افزایش داشت. همچنین تعداد حملات این گروه تروریستی با افزایش ۷۶ درصدی نسبت به سال گذشته، در سال ۲۰۲۲ به ۳۰ مورد رسید که در هرحمله به طور میانگین ۷٫۷ تن به قتل رسیدند.

مرگبارترین حمله این گروه تروریستی مربوط به فوریه ۲۰۲۲ در ۲ پاسگاه مرزی پاکستان در مرز افغانستان بود که آمار کشته های این حمله به طور دقیق اعلام و تایید نشده اما سرکرده این گروه که مسئولیت عملیات مذکور را بر عهده گرفت اعلام کرد که در این حمله ۱۹۵ نفر کشته شدند. تاکتیک اصلی این گروه تروریستی در سال ۲۰۲۲ همانند سال های گذشته انجام حملات انفجاری بود و در ۱۴ مورد بمب گذاری توسط تروریست های گروه مذکور ۲۱۲ نفر قربانی شدند.

- نصرة الإسلام والمسلمین: گروه تروریستی نصرة الاسلام و المسلمین که از جمله گروه های مسلح وابسته به شبکه تروریستی 'القاعده' است، در منطقه ساحل و صحرای آفریقا به ویژه منطقه مرزی میان مالی، نیجر و الجزایر فعالیت دارد و در اول ماه مارس ۲۰۱۷ میلادی اعلام موجودیت کرد.هسته های اولیه این گروه از قبایل طوارق، عرب ها و عناصر خارجی تشکیل شده و با توجه به اینکه از عناصری از اقوام مختلف منطقه در آن حضور دارند، می تواند نفوذ زیادی در ساحل و صحرای آفریقا داشته باشد. این گروه در پی در اختیار داشتن سرزمین نیست و دشمنی زیادی با گروه تروریستی داعش دارد و با هرگونه تلاشی از سوی این گروه برای نفوذ در آفریقا مقابله می کند.

اتحاد چهار گروه تروریستی و تندرو منجر به تشکیل نصره الاسلام و المسلمین شد. این گروه با ادغام چهار گروه مسلح انصارالدین، کتیبه المرابطون ، امارت منطقه صحرای بزرگ و کتائب ماسینا تشکیل شده است. این گروه تروریستی که تحرکات خود را در سال ۲۰۲۱ به اوج رسانده بود در سال ۲۰۲۲ کاهش ۱۴ درصدی حملات خود را به ثبت رساند. ۲۷۹ نفر در سال ۲۰۲۲ بر اثر عملیات های تروریستی گروه مذکور جان خود را از دست دادند که ۴۸ درصد از کل این حملات در بورکینافاسو بوده است.

گروه نصرة الإسلام والمسلمین فعالیت های خود را در سال ۲۰۲۲ در منطقه ساحل گسترش داده و برای نخستین بار حملاتی در بنین و توگو نیز انجام داد. تعداد حملات این گروه در مالی نسبت به سال ۲۰۲۱ حدود ۴۹ درصد کاهش داشت و بیشتر متوجه ارتش بود اما غیرنظامیان بزرگترین قربانیان این حملات بودند. تعداد غیرنظامیانی که بر اثر حملات تروریستی گروه مذکور کشته شدند نسبت به سال ۲۰۲۱ حدود ۱۳ درصد افزایش داشت.

۴۸ درصد از کل کشته ها در حملات این گروه تروریستی در سال ۲۰۲۲ مربوط به بورکینافاسو است که ۸۰ درصد قربانیان از عناصر ارتش این کشور بودند.

ادامه دارد ….