شاخص ادراک فساد؛ تعلل های داخلی و گزارش های خارجی
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم، مهدی غیرتمندکارشناس حوزه حکمرانی اندیشکده سیاست گذاری امیرکبیر در یادداشتی به ارزیابی شاخص ادراک فساد که در روزهای اخیر از سوی سازمان شفافیت بین الملل منتشر شده است. بر اساس گزارش این سازمان بین المللی، جایگاه ایران در شاخص ادراک فساد با تنزل ۸ پله ای مواجه شده است و ایران هم اکنون در میان ۱۸۰ کشور جهان جایگاه ۱۴۶ را در اختیار دارد. متن این یادداشت را در ادامه می خوانید:
گزارش جدید سازمان شفافیت بین الملل که ۳بهمن منتشر شد حاکی از آن است که ایران بر اساس شاخص ادراک فساد (cpi) با ۸ پله سقوط نسبت به سال گذشته در بین ۱۸۰ کشور جهان رتبه ی ۱۴۶ را کسب کرده است.اما این شاخص چیست و دقیقا چه چیزی را نشان می دهد؟
برخلاف تصور بسیاری از مردم، رسانه ها و حتی برخی کارشناسان که این شاخص را شاخص فساد نامیده و آن را نشان دهنده ی میزان فساد جاری موجود در کشور می دانند، این شاخص میزان ادراک عمومی و احساس مردم نسبت به فساد محیط و مسئولین را نشان می دهد.به عبارت دیگر این شاخص صرفا بیانگر احساسات و ادراک مردم است که این احساس و ادراک امکان دارد لزوما منطبق با واقعیت موجود نباشد،به طور مثال به دلیل هجمه های رسانه ای ، شایعات و یا رفتارهای مبهم برخی مسئولین ممکن است مردم نسبت به دستگاه حکومتی بدبین شده و احساس کنند که مفاسد زیادی در حال رخ دادن است اما در واقعیت فسادی در حال انجام نباشد یا اگر هم فسادی رخ می دهد میزان آن با تصوری که مردم جامعه دارند تفاوت فاحشی داشته باشد.
سازمان شفافیت بین الملل برای رتبه بندی کشورها بر اساس شاخص ادراک فساد از پارامتر ها و گزارش های مختلفی استفاده می کند که بررسی گزارش اخیر این سازمان نشان می دهد منابع و گزارش های مورد استفاده موارد زیر بوده اند:
۱۳ data sources were used to construct the Corruption Perceptions Index (CPI) ۲۰۱۹:
۱- African Development Bank Country Policy and Institutional Assessment ۲۰۱۸
۲- Bertelsmann Stiftung Sustainable Governance Indicators ۲۰۱۸
۳- Bertelsmann Stiftung Transformation Index ۲۰۲۰
۴- Economist Intelligence Unit Country Risk Service ۲۰۱۹
۵- Freedom House Nations in Transit ۲۰۱۸
۶- Global Insight Country Risk Ratings ۲۰۱۸
۷- IMD World Competitiveness Center World Competitiveness Yearbook Executive Opinion Survey ۲۰۱۹
۸- Political and Economic Risk Consultancy Asian Intelligence ۲۰۱۹
۹- The PRS Group International Country Risk Guide ۲۰۱۹
۱۰- World Bank Country Policy and Institutional Assessment ۲۰۱۸
۱۱- World Economic Forum Executive Opinion Survey ۲۰۱۹
۱۲- World Justice Project Rule of Law Index Expert Survey ۲۰۱۹
۱۳- Varieties of Democracy (V-Dem) ۲۰۱۹
اگر در منابع مورد استفاده سازمان شفافیت بین الملل دقیق شویم به وضوح مشاهده می شود که برخی از این منابع اصلا در ایران دفتری ندارند و یا در ردههای بالای مدیریتی تحت سیطره ی دولت های متخاصم جمهوری اسلامی ایران هستند که هر دوی این موارد به طور مستقیم یا غیر مستقیم موجب بدتر شدن رتبه ایران نسبت به کشورهای دیگر می شود.در بخش نظرسنجی ها نیز به طور دقیق مشخص نشده است که این نظرسنجی ها از چه اشخاصی و به چه شیوه ای انجام گرفته است که خود ابهامی جدی در دقیق بودن این رتبه بندی به وجود می
آورد.
به طور کلی با توجه به موارد بیان شده ،به گزارش مذکور در باب میزان دقیق فساد جاری در کشور نمی توان استناد قابل توجهی کرد اما نباید از واقعیت های موجود در جامعه ی ایران نیز غافل شد.اینکه در فضای حاکم در جامعه،مردم از فرایند ها ،عدم شفافیت و برخوردهای نامناسب گله مندند به وضوح قابل درک و سنجش علمی دقیق است.
برای ایجاد و افزایش اعتماد عمومی و همچنین کارامدی فرایندها پیشنهادات حقوقی و اجرایی زیادی مطرح شده است که برخی از آن ها موثر بودن و همچنین زود بازده بودن خود را در تجربه ی کشورهای دیگر نشان داده اند.اما سوال اصلی این است که چرا مسئولین، به خصوص دولت و مجلس، با توجه به شرایط محیطی موجود که در آن، هرروز کشور مورد تهاجم شدیدترین حملات رسانه ای و ادراکی قرار می گیرد و از طرفی ناکارامدی ها و کژدستی برخی مسئولان اثرات این حملات را دو چندان میکند برای کاهش تبعات این حملات و همچنین بالا بردن اعتماد عمومی و به حداقل رساندن کژدستی های برخی افراد که مستقیما اعتماد و احساسات مردم را نشانه گرفته اند اقدامی انجام نمی دهند؟ چرا طرح هایی که در شرایط موجود به شدت کاربردی و عملیاتی بوده و حاصل تلاش شبانه روزی تیم های کارشناسی متخصص و جوان هستند در حال خاک خوردن در دبیرخانه های عرض و طویل است؟
چرا طرح سوت زنی که کارامد ترین روش کشف و مبارزه با فساد در دنیا لقب گرفته و ۵۰ درصد مفاسد توسط آن کشف می شود وهمچنین به دلیل ایجاد توان مردمی در بحث مبارزه با فساد اعتماد عمومی را با استناد به تجربیات سایر کشورها به شدت افزایش می دهد توسط دولت از لایحه ی شفافیت حذف شد؟ چرا مجلس که وظیفه ی نظارتی و قانون گذاری دارد با دولت همراهی کرده و کمیسیون حقوقی طرح سوت زنی را در دستور کار خود قرار نداد؟!
بحث شفافیت در ساختارها که به وسیله ی سامانه های شفاف ساز و عزم مسئولان به راحتی قابل انجام است چرا اجرایی نمی شود؟ یا اینکه چرا برای مرتفع کردن بحث تعارض منافع مسئولان که موجب وقوع فساد و کاهش اعتماد عمومی می شود عزمی وجود ندارد؟
عدم پاسخ به سوالات و ابهامات ذکرشده می تواند یکی از عوامل اصلی باورپذیر شدن آمار های اعلامی از سوی سازمان های بین المللی باشد که اتفاقا اغلب آنها نیز بر اساس مستندات نه چندان دقیق احصا شده است.
مطمنا اگر بسترهای اعتماد ساز درون کشور ایجاد شده و با عزمی جدی طرح های مذکور اجرایی شود سازمان های بین المللی نیز نخواهند توانست با آمار سازی افکار عمومی ایرانیان را هدف قرار داده و موجب دلسردی های احتمالی شوند.
از سازمان هایی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم توسط دولت های بعضا تروریستی مثل دولت آمریکا تغذیه ی مالی می شوند نمی توان انتظار صداقت کامل داشت اما آیا انتظار استفاده از شیوه های مدرن حمکرانی که باعث افزایش اعتماد عمومی در کنار افزایش کارامدی و کاهش چشمگیر فساد می شود از برخی مسئولان نیز انتظار بیهوده ایست؟!
انتهای پیام/
گزارش جدید سازمان شفافیت بین الملل که ۳بهمن منتشر شد حاکی از آن است که ایران بر اساس شاخص ادراک فساد (cpi) با ۸ پله سقوط نسبت به سال گذشته در بین ۱۸۰ کشور جهان رتبه ی ۱۴۶ را کسب کرده است.اما این شاخص چیست و دقیقا چه چیزی را نشان می دهد؟
برخلاف تصور بسیاری از مردم، رسانه ها و حتی برخی کارشناسان که این شاخص را شاخص فساد نامیده و آن را نشان دهنده ی میزان فساد جاری موجود در کشور می دانند، این شاخص میزان ادراک عمومی و احساس مردم نسبت به فساد محیط و مسئولین را نشان می دهد.به عبارت دیگر این شاخص صرفا بیانگر احساسات و ادراک مردم است که این احساس و ادراک امکان دارد لزوما منطبق با واقعیت موجود نباشد،به طور مثال به دلیل هجمه های رسانه ای ، شایعات و یا رفتارهای مبهم برخی مسئولین ممکن است مردم نسبت به دستگاه حکومتی بدبین شده و احساس کنند که مفاسد زیادی در حال رخ دادن است اما در واقعیت فسادی در حال انجام نباشد یا اگر هم فسادی رخ می دهد میزان آن با تصوری که مردم جامعه دارند تفاوت فاحشی داشته باشد.
سازمان شفافیت بین الملل برای رتبه بندی کشورها بر اساس شاخص ادراک فساد از پارامتر ها و گزارش های مختلفی استفاده می کند که بررسی گزارش اخیر این سازمان نشان می دهد منابع و گزارش های مورد استفاده موارد زیر بوده اند:
۱۳ data sources were used to construct the Corruption Perceptions Index (CPI) ۲۰۱۹:
۱- African Development Bank Country Policy and Institutional Assessment ۲۰۱۸
۲- Bertelsmann Stiftung Sustainable Governance Indicators ۲۰۱۸
۳- Bertelsmann Stiftung Transformation Index ۲۰۲۰
۴- Economist Intelligence Unit Country Risk Service ۲۰۱۹
۵- Freedom House Nations in Transit ۲۰۱۸
۶- Global Insight Country Risk Ratings ۲۰۱۸
۷- IMD World Competitiveness Center World Competitiveness Yearbook Executive Opinion Survey ۲۰۱۹
۸- Political and Economic Risk Consultancy Asian Intelligence ۲۰۱۹
۹- The PRS Group International Country Risk Guide ۲۰۱۹
۱۰- World Bank Country Policy and Institutional Assessment ۲۰۱۸
۱۱- World Economic Forum Executive Opinion Survey ۲۰۱۹
۱۲- World Justice Project Rule of Law Index Expert Survey ۲۰۱۹
۱۳- Varieties of Democracy (V-Dem) ۲۰۱۹
اگر در منابع مورد استفاده سازمان شفافیت بین الملل دقیق شویم به وضوح مشاهده می شود که برخی از این منابع اصلا در ایران دفتری ندارند و یا در ردههای بالای مدیریتی تحت سیطره ی دولت های متخاصم جمهوری اسلامی ایران هستند که هر دوی این موارد به طور مستقیم یا غیر مستقیم موجب بدتر شدن رتبه ایران نسبت به کشورهای دیگر می شود.در بخش نظرسنجی ها نیز به طور دقیق مشخص نشده است که این نظرسنجی ها از چه اشخاصی و به چه شیوه ای انجام گرفته است که خود ابهامی جدی در دقیق بودن این رتبه بندی به وجود می
آورد.
به طور کلی با توجه به موارد بیان شده ،به گزارش مذکور در باب میزان دقیق فساد جاری در کشور نمی توان استناد قابل توجهی کرد اما نباید از واقعیت های موجود در جامعه ی ایران نیز غافل شد.اینکه در فضای حاکم در جامعه،مردم از فرایند ها ،عدم شفافیت و برخوردهای نامناسب گله مندند به وضوح قابل درک و سنجش علمی دقیق است.
برای ایجاد و افزایش اعتماد عمومی و همچنین کارامدی فرایندها پیشنهادات حقوقی و اجرایی زیادی مطرح شده است که برخی از آن ها موثر بودن و همچنین زود بازده بودن خود را در تجربه ی کشورهای دیگر نشان داده اند.اما سوال اصلی این است که چرا مسئولین، به خصوص دولت و مجلس، با توجه به شرایط محیطی موجود که در آن، هرروز کشور مورد تهاجم شدیدترین حملات رسانه ای و ادراکی قرار می گیرد و از طرفی ناکارامدی ها و کژدستی برخی مسئولان اثرات این حملات را دو چندان میکند برای کاهش تبعات این حملات و همچنین بالا بردن اعتماد عمومی و به حداقل رساندن کژدستی های برخی افراد که مستقیما اعتماد و احساسات مردم را نشانه گرفته اند اقدامی انجام نمی دهند؟ چرا طرح هایی که در شرایط موجود به شدت کاربردی و عملیاتی بوده و حاصل تلاش شبانه روزی تیم های کارشناسی متخصص و جوان هستند در حال خاک خوردن در دبیرخانه های عرض و طویل است؟
چرا طرح سوت زنی که کارامد ترین روش کشف و مبارزه با فساد در دنیا لقب گرفته و ۵۰ درصد مفاسد توسط آن کشف می شود وهمچنین به دلیل ایجاد توان مردمی در بحث مبارزه با فساد اعتماد عمومی را با استناد به تجربیات سایر کشورها به شدت افزایش می دهد توسط دولت از لایحه ی شفافیت حذف شد؟ چرا مجلس که وظیفه ی نظارتی و قانون گذاری دارد با دولت همراهی کرده و کمیسیون حقوقی طرح سوت زنی را در دستور کار خود قرار نداد؟!
بحث شفافیت در ساختارها که به وسیله ی سامانه های شفاف ساز و عزم مسئولان به راحتی قابل انجام است چرا اجرایی نمی شود؟ یا اینکه چرا برای مرتفع کردن بحث تعارض منافع مسئولان که موجب وقوع فساد و کاهش اعتماد عمومی می شود عزمی وجود ندارد؟
عدم پاسخ به سوالات و ابهامات ذکرشده می تواند یکی از عوامل اصلی باورپذیر شدن آمار های اعلامی از سوی سازمان های بین المللی باشد که اتفاقا اغلب آنها نیز بر اساس مستندات نه چندان دقیق احصا شده است.
مطمنا اگر بسترهای اعتماد ساز درون کشور ایجاد شده و با عزمی جدی طرح های مذکور اجرایی شود سازمان های بین المللی نیز نخواهند توانست با آمار سازی افکار عمومی ایرانیان را هدف قرار داده و موجب دلسردی های احتمالی شوند.
از سازمان هایی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم توسط دولت های بعضا تروریستی مثل دولت آمریکا تغذیه ی مالی می شوند نمی توان انتظار صداقت کامل داشت اما آیا انتظار استفاده از شیوه های مدرن حمکرانی که باعث افزایش اعتماد عمومی در کنار افزایش کارامدی و کاهش چشمگیر فساد می شود از برخی مسئولان نیز انتظار بیهوده ایست؟!
انتهای پیام/
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «شاخص ادراک فساد؛ تعلل های داخلی و گزارش های خارجی» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.