منبع : تفسیر موضوعی قرآن ویژه جوانان ج ۲ ص ۵۷

الف: آفرینش کیهان:

آیه ۷ سوره هود «و هو الذی خلق السموات و الارض فی ستة ایام» می نویسند:

«در آغاز ظلمت و تاریکی سراسر جهان را فراگرفته بود و بجز خداوند یکتا هیچ کس و هیچ چیز نبود. «فقضاهن سبع سموات فی یومین» [1]

آنگاه خداوند متعال طی دو نوبت فرمان بنای آسمان های هفت گانه را صادر فرمود. »

سپس با اظهار بی اطلاعی از ماده اولیه جهان (و تأیید آن به وسیله آیه ۵۱ سوره کهف و سخنی از برخی دانشمندان) می نویسند: آنچه از نظر قرآن و دانشمندان محقق است این مصالح عبارت بودند از ذرات دود و گاز که در فضا سر گردان اما چنان پراکنده بودند که بندرت به یکدیگر بر می خوردند[2]. «ثم استوی الی السماء و هی دخان». [3]

سپس نتیجه می گیرند که: خداوند طی دو دوره از این گازها آسمانهای هفتگانه را بنا نهاد (فصلت/ ۱۲) و بوسیله ستونهای نامرئی که امروز از آنها به نیروی جاذبه عمومی تعبیر می شود کرات آسمانی را استوار گرداند (لقمان/ ۱۰).

ب: آفرینش ستارگان:

ایشان با ذکر آیه ۷ صافات:

«ما آسمان پایین را با ستارگان درخشان زینت بخشیدیم. »

می نویسند:

بدین ترتیب میلیون ها ذره گاز و دود به شکل ابرهای عظیم به دور هم گرد آمدند. . . توده های ابر ذرات را به سوی مرکز جذب می کرد و بالاخره توده انبوه ابر جمع می گشت و ذرات آن به یکدیگر نزدیک می شد. این ذرات که به یکدیگر اصطکاک پیدا می نمود، تولید گرما می کرد و گاهی در مرکز ابر گرما چنان شدت می یافت که توده را به تابش می افکند و فضای تاریک را روشن می ساخت سرانجام میلیون ها توده ابر به صورت ستاره در آمدند. و آسمان پایین چراغانی گردید. (البته همه ستارگان هم در یک زمان پیدا نشدند. )

ج: پیدایش خورشید:

در میان این دریای جوشان (دود و گاز) طرحی مارپیچی، از اثر چرخش ماده دواری پیدا گردید.

این شکل مارپیچ که آن را کهکشان راه شیری می نامند. ماده خورشید و منظومه شمسی و زمین ما در یکی از بازوان آن قرار داشت. «و جعل الشمس سراجا» [4]

«و خداوند خورشید را چراغ جهان افروز قرار داد. » در این بازوی کهکشان راه شیری طوفانی پر آشوب پدید آمد و جریان تند گازها آنها را به چرخش در آورد و همچنانکه می چرخید به شکل فرفره ای پهن و عظیم درآمد و پاره های نورانی، بر گرد آن روان گشت.

این فرفره بزرگ چرخید تا اینکه کم کم گازها به مرکز آن کشیده شد و در آنجا به صورت گوی عظیم و فروزانی تراکم یافت و سرانجام این گوی فروزان «خورشید» گردید.

د: پیدایش زمین و منظومه شمسی:

پاره های گاز و غباری که گرداگرد خورشید را هاله وار، فرا گرفته بود از هم پاشید و هر پاره از آن به صورت گردابی در آمد. هر گرداب مسیری جداگانه داشت و در آن مسیر به دور خورشید می گردید. در گردابهای نزدیک به خورشید گرما و در گردابهای دور دست سرما حکومت می کرد. از برخی ذرات گاز، بخار آب پدید آمد و مانند شبنم روی ذرات غبار می نشست و چون ذرات غبار به هم می رسیدند، رطوبت شبنم آنها را به یکدیگر می چسبانید. و گاهی نیز به شکل پاره های یخ زده آب و گل در می آمدند. نیروی جاذبه این پاره ها را به سوی یکدیگر جذب می کرد و بزرگ می شدند و گوی عظیم و چرخانی پدید می آورند. و سرانجام این گوی «زمین» گردید.

بعد سایر سیارات (عطارد- زهره- مریخ- مشتری- زحل- اورانوس و نپتون و. . . ) نیز از گردابها پدید آمدند. و هر سیاره در مسیر خود، بر گرد خورشید می گردید.

ه: سرنوشت زمین:

زمین شکل می بندد و به صورت گوی بزرگی از صخره های خشک و عریان جلوه گر است.

(نه حیات- نه هوا- نه ابر) توده های بخار آب و دیگر گازها همراه با تودهای گل، قرنها پیش در آن مدفون شده و اینک آن گازها، در میان صخره های زمین محبوسند. از شکسته شدن اتم های مخصوص صخره های زمین گرما پدید می آید و در ژرفای زمین صخره ها چنان گرم می شوند که گداخته می گردند و همراه با حباب های گاز به جوش در می آیند و از آتشفشانها فوران کرده به روی زمین روان می شوند.

گازها نیز از آتشفشانها بیرون می زنند و در پیرامون زمین گسترده می شوند و پوششی از هوا بر روی آن می کشند. بخار آب سرد می شود و ابرهای کلان پدید می آید و بارانهای نخستین فرو می بارد. میلیونها سال همچنان باران می بارد و در گودال های زمین فرو می رود. . . قرآن در این باره می فرماید:

«و بقدری آب از آسمان فرو فرستادیم که آن را در زمین مسکن دادیم». [5]

و: پیدایش حیات در روی زمین

(این مطلب را در یک بحث مستقل بررسی می کنیم. )

۶- دکتر پاک نژاد مبحث مفصلی تحت عنوان «اسلام و بیولوژی» دارد که چگونگی شروع خلقت و آغاز حیات را مورد بررسی علمی- قرآنی- روائی قرار می دهد و آن را به صورت یک فیلم خیالی جالب بیان می کند [6].

ایشان در ابتداء با ذکر آیه «و هو الذی خلق السموات و الارض فی ستة ایام و کان عرشه علی الماء» [7]

به توضیح سه واژه ایام، عرش و ماء می پردازد. و «ایام» را به «دوران» معنا می کند. [8]- [9]

ایشان در جای دیگر می نویسد: دانشمندان زیست شناس در بسیاری از مطالب نظریه های مخالف و مغایر هم داشتند در بسیاری موارد و از جمله در باره نشان دادن مراحل تکاملی آفرینش اتفاق رأی داشتند: به ترتیب زیر:

توده ای از گاز کهکشان ها- منظومه شمسی- زمین، به ترتیب بوجود آمدند.

ابتدا زمین گداخته بود- سرد شد- جز جماد چیزی یافت نمی شد- آبی پیدا شد- ملکولهای اولیه- گیاه- جنبندگان- خزندگان و پستانداران به ترتیب در گردونه تکامل آفرینش قدم به عرصه وجود گذاشتند.

و سپس می نویسد: اکثر دانشمندان زیست شناس برای تعیین قدمت و زمان حیات هر کدام از این دسته طرحی داشته اند. بدین طریق که از ابتدای خلقت تا پیدایش انسان را یک سال یا یک هفته یا یک شبانه روز فرض کرده و برای هر کدام آن مدت مفروض را تقسیم زمانی کرده اند.

مثلا دانشمندی تمام مدت خلقت را یک شبانه روز فرض کرده: پیدایش کهکشان ها را حدود ساعت هفت و خورشید را هنگام ظهر و زمین را یک و دوازده ثانیه و پیدایش حیات را شش بعد از ظهر، و چهار دقیقه و دوازده ثانیه به ساعت ۱۲ مانده را برای پیدایش پیش آهنگان انسانی اختصاص داده است.

۷- دکتر حمید النجدی در مورد آیات سوره فصلت/ ۹- ۱۱ می نویسد:

«قبلا دانشمندان فکر می کردند که زمین و آسمانها از یک جنس تشکیل شده

است اما مباحث جدید علمی روشن کرد که عناصر تشکیل دهنده زمین و کرات آسمانی متفاوت است. یعنی ستارگان از ۹۹٪ هیدروژن تشکیل شده است اما زمین از عناصر و فلزات (حدود صد عنصر) تشکیل شده است. و نتیجه گرفتند که هر چند که منشأ زمین و آسمانها یکی است اما اول زمین تشکیل شده و سپس ستارگان بوجود آمده اند یعنی ظرف تشکیل زمین با ظرف تشکیل ستارگان و سیارات متفاوت است و سپس متذکر می شود که اگر قرآن کریم در آیات فوق اول خلقت زمین و سپس خلقت آسمان را مطرح کرده است به همین لحاظ است. » [10]

۸- صاحبنظران دیگری که به این بحث پرداخته اند عبارتند از:

حنفی احمد «ستة ایام» را به معنای شش نوبت از وقایع و حوادث می داند و توضیحات مفصلی در مورد ادوار خلقت جهان و تطبیق آن با آیات بیان می کند [11].

عبد المنعم السید عشری نیز «ستة ایام» را به معنای شش دوره می داند و می گوید جنس أیام در اینجا غیر از روزهای معمولی ماست [12].

پی نوشت:

[1] فصلت/ ۱۲

[2] ایشان به عنوان شاهد سخن «سر جمیس جینز» دانشمند فلک شناس را می‌آورد که می‌گوید: ماده کون از گازهائی که در فضا انتشار دارد آغاز گشته و از تراکم این گازها سدیم (مه رقیق) پدید آمده است. (جمیس جینز، پیدایش و مرگ خورشید و نیز النجوم فی مسالکها.)

[3] فصلت/ ۱۱

[4] نوح/ ۱۶

[5] مؤمنون/ ۱۸

[6] اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ج ۱، ص ۹۶

[7] هود/ ۷

[8] همان، ص ۱۰۴

[9] و سپس نتیجه می‌گیرد که: خدا قبل از هر چیز روح را، عقل را، قدرت را، نور را، ملائکه را آفرید سپس ظلمت را، همه در اخبار دیده می‌شود شاید بتوان گفت به نظر اسلام ابتداء یک مرحله متافیزیک (عقل، روح و …) سپس قدرت و انرژی و بعد آب و آنگاه دخان آفریده شد.

تودههای دخان موجود بهم برخورده ایجاد گرما کردند بعدها خیلی سوزان شدند سپس در أثر طوفانهای ایجاد شده شروع به چرخیدن نموده جزائر فلکی یا کهکشانها و کاسارها درست شد. (همان، ص ۱۱۴)

[10] ر. ک: دکتر حمید النجدی، الاعجاز العلمی فی القرآن الکریم، ص ۹۱- ۹۴

[11] ر. ک: حنفی احمد، التفسیر العلمی للایات الکونیة فی القرآن، ص ۱۱۹ و ۱۲۸ و ۱۳۱

[12] ر. ک: عبد المنعم السید عشری، تفسیر الایات الکونیة فی القرآن الکریم، ص ۲۷

کلمات کلیدی

خلقت | جهان | تطبیق | آیات | قرآن |

لینک کوتاه :

موارد مرتبط با کلیدواژه

مدبر الامور مقالات

«و جعلنا من الماء کل شی ء حی» - از ظاهر سیاق بر می آید که کلمه«جعل»به معنای خلق، و جمله«کلشی ء حی»مف …

خلقت جن مقالات

آنچه که تدبر در آیات قرآن کریم به دست می دهد این است که در دو آیه موردبحث«جان»را مقابل«انس»گرفته و آ …

خلقت زمین و آسمان [تفسیر آیات 9 - 12 سوره فصلت] مقالات

مفسرین در پاسخ این سؤال که چرا آیه را حمل نکنیم بر این که قرار دادن کوه ها و یاتقدیر ارزاق در چهار ر …

زمان خلقت آسمان و زمین مقالات

زمان خلقت آسمان و زمین معارف قرآن (۳-۱) مصباح یزدی ، محمد تقی ۲۴۱ اعراف/۵۴: ان ربکم …

خلقت جن مقالات

خلقت جن معارف قرآن (۳-۱) مصباح یزدی ، محمد تقی ۲۹۵ از موجودات غیر محسوس دیگر عالم،بج …

فرشتگان (5) مقالات

فرشتگان (۵) معارف قرآن (۳- ۱) مصباح یزدی ، محمد تقی ۲۹۴ خلقت آنان از مجموع آیات، چ …

https://hawzah.net/fa/Article/View/۱۰۴۰۵۷/